II SA/Bk 1729/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr WOP.7721.58.2025.AH w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Decyzją z 29 maja 2025r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wysokiem Mazowieckiem działając w oparciu o art. 51 ust.4 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu wniosku J. M. z 26 lutego 2025 r. uzupełnionego 31 marca 2025 r., o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce o numerze [...], położonej w obrębie gruntów S., zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił J. M. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na wykonaniu zmian i przeróbek określonych w projekcie zamiennym mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce o numerze [...] położonej w obrębie gruntów S. Jednocześnie organ nałożył na inwestorkę obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. W uzasadnieniu decyzji organ podał następujące ustalenia. J. M. na podstawie decyzji Starosty Wysokomazowieckiego o pozwoleniu na budowę nr 22 z dnia 14 września 2000 r. na działce nr [...] położonej w S. przeprowadziła pierwszą rozbudowę swojego budynku. Przedmiotowa budowa została przeprowadzona zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną, ale inwestor nie ustanowił kierownika budowy. Następny etap rozbudowy oparty był o pozwolenie na budowę Nr 289/09 z dnia 6 sierpnia 2009 r. i dokumentację techniczną, która przewidywała rozbudowę w parterze o łazienkę, kotłownię i salon, co zostało zrealizowane zgodnie z projektem. W poziomie piętra zaprojektowany był niezadaszony taras, który jak wynika z wyjaśnień inwestorki nie sprawdził się, ponieważ po zimie nastąpiło przemarzanie i przemakanie stropu z tarasem, co spowodowało, że J. M. odstąpiła od zatwierdzonego projektu i wykonała dach nad tą częścią z facjatą i balkonem podpartym dwoma kolumnami, co wygenerowało dodatkowe poddasze użytkowe. Roboty budowlane w wyżej wymienionym drugim etapie rozbudowy były prowadzone również bez ustanowienia kierownika budowy. Następnie wiosną w 2010 roku J. M. przystąpiła do budowy garażu na podstawie zgłoszenia Nr 317/08 z dnia 4 sierpnia 2008 r. demontując jednocześnie metalowe zewnętrzne schody pierwotnie prowadzące na górny taras, wtedy też rozpoczęła budowę zadaszenia nad tarasem (co zostało opisane powyżej), wydłużając to zadaszenie również nad garaż. Dodatkowo zamiast rozebranych schodów prowadzących na piętro wykonała przy garażu jednobiegowe żelbetowe schody obudowane w całości ścianami zewnętrznymi prowadzące na poddasze o wymiarach 2,05 m x 2,35 m i 1,73 m x 4,49 m. W tym samym czasie niezgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę inwestorka obudowała także istniejący taras od strony ulicy stolarką okienną tworząc z niego ogród zimowy. J. M. dokonane samowolnie odstępstwa zamierzała doprowadzić do stanu zgodnego z prawem gdyż w dniu 2 stycznia 2012 r. wystąpiła do Burmistrza Szepietowa o wydanie decyzji o warunkach zabudowy uwzględniającej dotychczas dokonane istotne zmiany. W dniu 19 kwietnia 2012 r. inwestorka uzyskała decyzję ustalającą warunki zabudowy (o numerze 1/2012) dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego i budynku garażowego o poddasze mieszkalne i taras wraz z klatką schodową. Od tego czasu aż do złożenia skargi przez sąsiadkę M. K., innych działań nie podejmowała z powodu trudnej sytuacji rodzinnej, w jakiej się znalazła. Rozbudowany i nadbudowany budynek mieszkalny jednorodzinny został faktycznie całkowicie wykończony (zakończono roboty budowlane), chociaż nie zakończono budowy w sensie formalnym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Opisany budynek mieszkalny jest zlokalizowany w odległości od 0 m do 2,67 m od granicy z działką sąsiednią, której współwłaścicielką jest skarżąca M. K. Główny dach budynku jest dwuspadowy (wschód-zachód), posiada orynnowanie odprowadzające wody opadowe na własną posesję. W ścianie bocznej od strony działki skarżącej znajdują się cztery okna (do kuchni, łazienki i dwa na poddaszu) o wymiarach 1,42 m x 0,83 m, 0,83 m x 0,58 m i 0,7 m x 0,8 m. n Z przeprowadzonego postępowania wynika, że przedmiotowa rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego została wykonana niezgodnie z decyzją Starosty Wysokomazowieckiego Nr 289/09 z dnia 6 sierpnia 2009 r. udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt architektoniczno-budowlany, ponieważ zwiększono długość budynku z 25,30 m na 29,98 m oraz w części rozbudowywanej dokonano zmiany ilości kondygnacji z jednej na dwie kondygnacje, wykonano otwory okienne w odległości niezgodnej z warunkami technicznymi, a także obudowano stolarką okienną istniejący taras, w wyniku czego powstał ogród zimowy, naruszając tym samym istniejącą i obowiązującą linię zabudowy. Dokonana zmiana wymiarów przedmiotowego budynku oraz zmiana ilości kondygnacji, a tym samym i wysokości budynku w myśl art. 50 ust. 1 pkt 4 istotnie odbiega od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania terenu oraz projekcie architektoniczno-budowlanym. Organ wskazał, że zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. b Prawa budowlanego, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub projektu architektoniczno- budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: wysokości, długości lub szerokości przekraczającym 2%. Zmiana długości budynku z 25,30 m na 29,98 m tj. o 4,68 m stanowi 18,50 % wymiaru obiektu i nie mieści się w odstępstwie dopuszczalnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wysokiem Mazowieckiem decyzją nr SIO.7358-9/23/24 z dnia 15 stycznia 2024 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego nakazał J. M. w terminie do 31 grudnia 2024 r. sporządzić i przedłożyć do Inspektoratu ocenę techniczną robót wykonanych bez nadzoru kierownika budowy, a także projekt budowlany zamienny wykonanej rozbudowy i nadbudowy spornego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz określający przeróbki niezbędne do doprowadzenia do zgodności z warunkami technicznymi. Określił, że nakazana dokumentacja powinna być zgodna z aktualną decyzją o warunkach zabudowy a projekt zamienny powinna sporządzić osoba posiadająca stosowne budowlane uprawnienia i legitymująca się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego. J. M. po dwukrotnym upomnieniu przez organ złożyła w Inspektoracie w dniu 26 lutego 2025 r. uzupełnione w dniu 31 marca 2025 r. wymagane dokumenty dotyczące rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego. Z przedłożonej opinii technicznej wynika, że roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, nie odbiegają w sposób znaczący od przyjętych norm, budynek nadaje się na pobyt ludzi oraz nie stanowi zagrożenia dla otoczenia. Przedłożony projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno- budowlany, który został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, uznano za kompletny zgodnie z dyspozycją art. 34 Prawa budowlanego i nie sprzeczny z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy Burmistrza Szepietowa z dnia 19 kwietnia 2012 r. znak IU.6730.1.2012. Inwestor tym samym spełnił warunki określone w art. 32 i 33 ustawy Prawo budowlane oraz w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 15 stycznia 2024 r., niezbędne do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany uwzględniający zmiany i przeróbki wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz roboty niezbędne w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 9 listopada 2023 r. potwierdzono, że roboty budowlane przy rozbudowanym i nadbudowanym budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce o nr [...], położonej w Szepietowie zostały już zakończone, natomiast, aby doprowadzić budynek mieszkalny jednorodzinny do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego udziela pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ nadmienił, że w dniu 13 marca 2025 r. decyzją znak RA.7351-266/09 oraz w dniu 14 marca 2025 r. decyzją znak RA.735l-V-22/200 Starosta Wysokomazowiecki uchylił w trybie art. 36a ust. 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane swoje ostateczne decyzje nr 22 z dnia 14 września 2000 r. oraz nr 289/09 z dnia 6 sierpnia 2009 r. zatwierdzające projekt budowlany i udzielające pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego lokalizowanego na działce o nr [...] położonej w S. W/w decyzje uchylające stały się ostateczne w dniu 4 kwietnia 2025 r. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. K. domagając się zmiany decyzji poprzez nakazanie rozbiórki obiektów stanowiących samowolę budowlaną. Odwołanie nie zostało uwzględnione. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku decyzją z 14 sierpnia 2025r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ II instancji opisał szczegółowo okoliczności, w jakich doszło do wydania decyzji objętej odwołaniem. Podkreślił, że w sprawie została zastosowana procedura naprawcza przewidziana w art. 50-51 Prawa budowlanego o czym przesądziła ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wysokiem Mazowieckiem z 15 stycznia 2024r. znak SIO.7358-9/23/24 nakazująca J. M. sporządzenie i przedłożenie - w terminie do 31 grudnia 2024r. - oceny technicznej robót budowlanych wykonanych bez nadzoru kierownika budowy, a także projektu budowlanego zamiennego wykonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr geod. [...], w S. uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz określającego przeróbki niezbędne do wykonania w celu doprowadzenia budynku do zgodności z warunkami technicznymi. J. M. przedłożyła dokumenty wymagane w/w ostateczną decyzją z dnia 15.01.2024r. a organ po sprawdzeniu ich kompletności i wniosków w nich zawartych, decyzją z dnia 29.05.2025r. na mocy art. 51 ust. 4 ustawy lipca 1994 Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił J. M. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na wykonaniu zmian i przeróbek określonych w projekcie zamiennym mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nałożył na inwestora - stosownie do art. 51 ust. 4c Prawa budowlanego - obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku, Organ odwoławczy podkreślił, że przedłożony projekt budowlany zamienny sporządzony został przez osoby posiadające uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych i w oparciu o ostateczną decyzję nr 1/2012 z dnia 19.04.2012r. Burmistrza Szepietowa o warunkach zabudowy. Organ szczegółowo opisał z jakich elementów skalda się przedłożona dokumentacja projektowa. Następnie stwierdził, że z przedłożonego projektu budowlanego zamiennego wynika, że w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do zgodności z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, należy wykonać następujące roboty budowlane: - zdemontować okapy od strony działek sąsiednich nr geod. [...] i [...], zmniejszających obecną odległość od granicy sąsiedniej działki budowlanej, o której mowa w § 12 ust. 6 rozporządzenia z dn. 12.04.2002r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. do 1,5m do granicy działki sąsiedniej: - wykonać ściany oddzielenia przeciwpożarowego spełniające wymagania § 235 warunków technicznych od strony działki nr geod. [...] w sposób taki, by zbliżenie to do istniejących budynków na w/w działki spełniało wymagania zawarte w § 271 oraz § 272 warunków technicznych; - zlikwidować okna w ścianie znajdującej się bezpośrednio przy granicy działki nr geod. [...] oraz w pasie szerokości 4m od w/w granicy oraz okna w połaci dachu budynku, od strony działki sąsiedniej nr geod. [...]; - zlikwidować "ogród zimowy" z uwagi na naruszenie linii zabudowy wyznaczonej przez ostateczną decyzję Nr 1/2012 z dnia 19.04.2012r. znak IU.6730.1.2012 Burmistrza Szepietowa o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 51 ust. 4 pkt 1 i 2 i ust. 4c ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo w oparciu o te przepisy. Wprawdzie organ I instancji przywołał ogólny przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane ale w tym zakresie organ odwoławczy, na mocy art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. uszczegółowił przepis sentencji zaskarżonej decyzji Następnie organ II instancji odniósł się do zarzutów odwołania. Stwierdził, że niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 80 k.p.a. albowiem uzasadnienie decyzji jest jasne i wyczerpujące. Zauważył, że dokumentacja projektowa nie jest doręczana stronom postępowania ale strony mają prawo się z nią zapoznać w siedzibie organu. Podkreślił, że skarżąca miał świadomość, że jest stroną postępowania ale nie skorzystała z prawa zapoznania się z pełną dokumentacją projektową. Zarzut niebrania udziału w postępowaniu o warunku zabudowy powinien być kierowany do Burmistrza Szepietowa a nie do organu nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu odwoławczym strony były informowane dwukrotnie o możliwości i terminach zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i z tego prawa czynnie korzystały. Organ zaakcentował, że prowadzone postępowanie nie jest postępowaniem legalizacyjnym a naprawczym mającym na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną M. K. zarzuciła decyzji: 1/ brak rozważenia, czy w stanie faktycznym sprawy dla usunięcia skutków niezgodności z prawem inwestycji zrealizowanych przez uczestniczkę J. M. niezgodnie z przepisami obowiązującego prawa wystarczające było do doprowadzenia do stanu zgodności z prawem jedynie zobowiązanie inwestorki do przedstawienia projektu zamiennego i przeprowadzenia prac w nim przewidzianych, a nie nakazanie rozebrania budynków, których budowa realizowana była wbrew obowiązującym przepisom i wynikającym z nich obowiązkom, w sytuacji gdy: a/ zabudowa na działce inwestorki zajmuje 55 % powierzchni działki, a w decyzji o warunkach zabudowy jest ustalone 50 %, zaś według wiedzy skarżącej zabudowa nie powinna przekraczać 45 % powierzchni działki; b/ wysokość połączonych ze sobą budynków na działce inwestorki powinna pozostawać w linii od najwyższego do najniższego, poczynając od ulicy, natomiast harmonia ta w rzeczywistości zachowana nie została; c/ budowa kolejnych budynków, dobudowywanych do pierwotnego zrealizowana została w ten sposób, że nastąpiło to ż przekroczeniem linii ewidencyjnej działki i jej przesłonięciem we fragmencie tej granicy, co wykazane zostało w toku toczącego się przed SR w Wysokiem Mazowieckiem postępowania o rozgraniczenie; d/ wszystkie budynki w stosunku do granicy ewidencyjnej są usytuowane tak, że albo ją przekraczają bądź też są do niej maksymalnie zbliżone, co skutkuje maksymalnym zacienieniem działki skarżącej, przekraczającym dopuszczalną i akceptowalną miarę; 2/ niedokonanie korekty decyzji organu I instancji w zakresie braku wskazania terminu wykonania prac ujętych i wskazanych w decyzji, do których zobowiązana została inwestorka, a które mają doprowadzić do usunięcia skutków samowoli budowlanej, co skutkuje nieegzekwowalnością braku podejmowanych przez inwestorkę działań, do których zobowiązana została w skarżonej decyzji. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę decyzji poprzez: a) nakazanie dostosowania obiektów wybudowanych przez inwestorkę z naruszeniem obowiązujących przepisów i stanowiących samowolę budowlaną do stanu zgodności z prawem poprzez nakazanie ich rozebrania ewentualnie poprzez nakazanie inwestorce przeprowadzenia prac naprawczych, które doprowadzą obiekty budowlane do stanu zgodności z prawem a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku b) zakreślenie inwestorce w decyzji terminu wykonania prac naprawczych zgodnych z projektem zamiennym oraz określenie w decyzji konsekwencji niedostosowania się do zakreślonego terminu przez inwestorkę ewentualnie 2. uchylenie zaskarżonej decyzji w kwestionowanej niniejszą skargą części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji w tym zakresie, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w tym zakresie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. a sąd administracyjny jest właściwy do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów na co wskazuje treść art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zaś zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie przez sąd administracyjny decyzji może nastąpić w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadku stwierdzenia przez sąd, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadami kwalifikowanymi określonymi w art. 156 K.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji albo wydanie decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 par 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a.). Zauważyć należy, że zaskarżona decyzja została wydana w prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego postępowaniu naprawczym uregulowanym przepisami art. 50- 51 Prawa budowlanego. Procedura naprawcza ma zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust.1 Prawa budowlanego czyli innych niż przypadek klasycznej samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia lub w art. 49f Prawa budowlanego czyli innych niż przypadek wdrożenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, które także jest przewidziane w sytuacjach klasycznych samowoli budowlanych. Procedura naprawcza stosownie do treści art. 50 ust.1 pkt 4 Prawa budowlanego obejmuje prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w przepisach, która stosownie do art. 51 ust.7 Prawa budowlanego ma zastosowanie także do robót budowlanych już zakończonych. W przypadku robot budowlanych już zakończonych organ nadzoru budowanego nie wydaje postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych a decyzje opisane art. 51 Prawa budowlanego. Przypomnieć w tym miejscu zatem należy, w jakim stanie faktycznym i prawnym wdrożona została w kontrolowanej sprawie procedura naprawcza, w której wydane zostały decyzje opisane przepisem art. 51 Prawa budowlanego. J. M. pierwszą rozbudowę swojego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej w Szepietowie przeprowadziła na podstawie decyzji Starosty Wysokomazowieckiego o pozwoleniu na budowę nr 22 z dnia 14 września 2000 r. Roboty budowlane zostały przeprowadzone zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną ale inwestorka nie ustanowiła kierownika budowy. Następny etap rozbudowy oparty był o pozwolenie na budowę Starosty Wysokomazowieckiego Nr 289/09 z dnia 6 sierpnia 2009 r. i dokumentację techniczną, która przewidywała rozbudowę w parterze o łazienkę, kotłownię i salon, co zostało zrealizowane zgodnie z projektem. W poziomie piętra zaprojektowany był niezadaszony taras, który jak wynika z wyjaśnień inwestorki nie sprawdził się, ponieważ po zimie nastąpiło przemarzanie i przemakanie stropu z tarasem, co spowodowało, że J. M. odstąpiła od zatwierdzonego projektu i wykonała dach nad tą częścią z facjatą i balkonem podpartym dwoma kolumnami, co wygenerowało dodatkowe poddasze użytkowe. Roboty budowlane w drugim etapie rozbudowy były prowadzone również bez ustanowienia kierownika budowy. Następnie wiosną w 2010 roku J. M. przystąpiła do budowy garażu na podstawie zgłoszenia Nr 317/08 z dnia 4 sierpnia 2008 r. demontując jednocześnie metalowe zewnętrzne schody pierwotnie prowadzące na górny taras. Wtedy też rozpoczęła budowę zadaszenia nad tarasem, wydłużając to zadaszenie również nad garaż. Dodatkowo zamiast rozebranych schodów prowadzących na piętro wykonała przy garażu jednobiegowe żelbetowe schody obudowane w całości ścianami zewnętrznymi prowadzące na poddasze o wymiarach 2,05 m x 2,35 m i 1,73 m x 4,49 m. W tym samym czasie niezgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę inwestorka obudowała także istniejący taras od strony ulicy stolarką okienną tworząc z niego ogród zimowy. J. M. dokonane samowolnie odstępstwa zamierzała doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, gdyż w dniu 2 stycznia 2012 r. wystąpiła do Burmistrza Szepietowa o wydanie decyzji o warunkach zabudowy uwzględniającej dotychczas dokonane istotne zmiany. W dniu 19 kwietnia 2012 r. inwestorka uzyskała decyzję ustalającą warunki zabudowy nr 1/2012 dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego i budynku garażowego o poddasze mieszkalne i taras waz z klatką schodową. Od tego czasu, aż do złożenia skargi przez sąsiadkę M. K., innych działań nie podejmowała z powodu trudnej sytuacji rodzinnej w jakiej się znalazła. Rozbudowany i nadbudowany budynek mieszkalny jednorodzinny został faktycznie całkowicie wykończony (zakończono roboty budowlane), chociaż nie zakończono budowy w sensie formalnym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Budynek mieszkalny jest zlokalizowany w odległości od 0 m do 2,67 m od granicy z działką sąsiednią, której współwłaścicielką jest skarżąca M. K. Główny dach budynku jest dwuspadowy (wschód-zachód), posiada orynnowanie odprowadzające wody opadowe na własną posesję. W ścianie bocznej od strony działki skarżącej znajdują się cztery okna (do kuchni, łazienki i dwa na poddaszu) o wymiarach 1,42 m x 0,83 m, 0,83 m x 0,58 m i 0,7 m X 0,8 m. Z przeprowadzonego postępowania wynika, że przedmiotowa rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego została wykonana niezgodnie z decyzją Starosty Wysokomazowieckiego Nr 289/09 z dnia 6 sierpnia 2009 r. udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt architektoniczno-budowlany, ponieważ zwiększono długość budynku z 25,30 m na 29,98 m oraz w części rozbudowywanej dokonano zmiany ilości kondygnacji z jednej na dwie kondygnacje, wykonano otwory okienne w odległości niezgodnej z warunkami technicznymi, a także obudowano stolarką okienną istniejący taras, w wyniku czego powstał ogród zimowy, naruszając tym samym istniejącą i obowiązującą linię zabudowy. Dokonana zmiana wymiarów przedmiotowego budynku oraz zmiana ilości kondygnacji, a tym samym i wysokości budynku w myśl art. 50 ust. 1 pkt 4 istotnie odbiega od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania terenu oraz projekcie architektoniczno-budowlanym. Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. b Prawa budowlanego, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub projektu architektoniczno- budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: wysokości, długości lub szerokości przekraczającym 2%. Zmiana długości budynku z 25,30 m na 29,98 m tj. o 4,68 m stanowi 18,50 % wymiaru obiektu i nie mieści się w odstępstwie dopuszczalnym. Przypomniane wyżej okoliczności sprawy zostały opisane przez organ nadzoru budowlanego w decyzji i nie były kwestionowane przez skarżącą M. K. a tym samym nie stanowią punktu spornego. Mając na uwadze opisane wyżej ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wysokiem Mazowieckiem decyzją nr SIO.7358-9/23/24 z dnia 15 stycznia 2024 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego nakazał J. M. w terminie do 31 grudnia 2024 r. sporządzenie i przedłożenie do Inspektoratu oceny technicznej robót budowlanych wykonanych bez nadzoru kierownika budowy a także projektu budowlanego zamiennego wykonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce o numerze [...], położonej w S. przy ul. [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz określającego przeróbki niezbędne do doprowadzenia do zgodności z warunkami technicznymi, zastrzegając aby nakazana dokumentacja była zgodna z uzyskaną przez inwestorkę i pozostającą w obrocie prawnym decyzją o warunkach zabudowy. Organ wskazał, że projekt budowlany zamienny powinna sporządzić osoba posiadająca stosowne budowlane uprawnienia i legitymująca się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego. Do projektu należało dołączyć zaświadczenie stwierdzające wpis autora w/w projektu zamiennego na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Sąd podkreśla, że wydana na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego a opisana wyżej decyzja nie była nawet przedmiotem postępowania odwoławczego. Nie została zakwestionowana przez skarżącą a inwestorka zadeklarowała wolę wykonania robót budowlanych naprawczych wnosząc o zobowiązanie jej do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Z treści przepisu art. 51 Prawa budowlanego wynika, że postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 ustawy Prawo budowlane jest dwuetapowe: najpierw organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora określone obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3, po czym sprawdza, czy te obowiązki zostały wykonane i w zależności od tego wydaje odpowiednią decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 albo art. 51 ust. 4 lub ust. 5. W sprawie niniejszej w drugim etapie procedury naprawczej została wydana decyzja oparta na treści art. 51 ust.4 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, oraz pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - jeżeli roboty budowlane nie zostały zakończone. W decyzji tej nakłada również obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Z akt administracyjnych wynika, że w dniach 24 stycznia 2025 r. i 10 lutego 2025 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wysokiem Mazowieckiem dwukrotnie upomniał J. M., iż nałożony na nią obowiązek decyzją nr SI0.7358 - 9/23/24 z dnia 15 stycznia 2024 r. stał się wymagalny po upływie 31 grudnia 2024 r. wzywając do niezwłocznego wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji. Wymagane dokumenty dotyczące rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego J. M. złożyła w Inspektoracie w dniu 26 lutego 2025 r. uzupełniając je w dniu 31 marca 2025 r. Zostały one poddane ocenie przez organ nadzoru budowlanego i uznane za kompletne, pełne i pozwalające na wydanie w dniu 29 maja 2025r. w oparciu o art. 51 ust.4 Prawa budowlanego decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych naprawczych, polegających na: - zdemontowaniu okapów od strony działek sąsiednich o numerach [...] i [...], zmniejszających obecną odległość od granicy sąsiedniej działki budowlanej, o której mowa w § 12 ust. 6 rozporządzenia z dn. 12.04.2002r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT) tj. do 1,5m do granicy działki sąsiedniej: - wykonaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego spełniającej wymagania § 235 WT od strony działki nr geod. [...] w sposób taki, by zbliżenie to do istniejących budynków na w/w działki spełniało wymagania zawarte w § 271 oraz § 272 WT; - zlikwidowaniu okna w ścianie znajdującej się bezpośrednio przy granicy działki nr geod. [...] oraz w pasie szerokości 4m od w/w granicy oraz okna w połaci dachu budynku od strony działki sąsiedniej nr geod. [...]; - zlikwidowaniu "ogrodu zimowego" z uwagi na naruszenie linii zabudowy wyznaczonej ostateczną decyzją Burmistrza Szepietowa Nr 1/2012 z dnia 19.04.2012r. o warunkach zabudowy. W decyzji został nałożony na inwestorkę obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku po wykonaniu robót budowlanych naprawczych. Podkreślić należy, że pierwotne pozwolenia na budowę zostały wyeliminowane z obrotu prawnego albowiem w dniu 13 marca 2025 r. decyzją znak RA.7351-266/09 oraz w dniu 14 marca 2025 r. decyzją znak RA.735l-V-22/200 Starosta Wysokomazowiecki uchylił w trybie art. 36a ust. 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane swoje ostateczne decyzje nr 22 z dnia 14 września 2000 r. oraz nr 289/09 z dnia 6 sierpnia 2009 r. zatwierdzające projekt budowlany i udzielające pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o numerze [...] położonej w S. przy ul. [...]. W/w decyzje uchylające stały się ostateczne w dniu 4 kwietnia 2025 r. Zaskarżona zatem decyzja - jak wynika z akt sprawy – została wydana w toku wdrożonej procedury naprawczej na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego, niezakwestionowanej przez strony postępowania, po wyeliminowaniu pierwotnych pozwoleń na budowę i przy funkcjonowaniu w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy wydanych dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego i budynku garażowego o poddasze mieszkalne i taras wraz z klatką schodową a zatem dla zabudowy w kształcie obejmującym efekty robót budowlanych wykonanych z istotnymi odstępstwami od warunków pozwoleń na budowę. Sąd zauważa, że kontrola instancyjna a następczo kontrola sądowa decyzji administracyjnej, której podstawę prawną stanowi art. 51 ust.4 Prawa budowlanego, nie może obejmować badania prawidłowości decyzji ją poprzedzającej, wydanej na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego, skoro wyłączną przesłanką jej wydania jest w świetle art. 51 ust.4 Prawa budowlanego, jedynie stwierdzenie tego, czy skierowany do adresata nakazu obowiązek został spełniony (tak też wyrok WSA w Gdańsku z 17 stycznia 2024r., sygn. II SA/Gd 520/23). Decyzja z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego determinuje kierunek dalszego postępowania naprawczego. W okolicznościach sprawy został na inwestorkę nałożony obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego obejmującego zarówno roboty budowlane wykonane jak też konieczne roboty budowlane naprawcze, mające na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego i do zgodności z warunki zabudowy określonymi w istniejącej w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy. Projekt budowlany został skontrolowany przez organ nadzoru budowanego, który stwierdził, że przedłożony projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno- budowlany został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, jest kompletny oraz że nie jest sprzeczny z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy Burmistrza Szepietowa z dnia 19 kwietnia 2012 r. znak IU.6730.1.2012. Inwestor tym samym spełnił warunki określone w art. 32 i 33 ustawy Prawo budowlane oraz w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 15 stycznia 2024 r., niezbędne do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz określający roboty budowlane niezbędne w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zarzuty skargi nie prowadzą do podważenia legalności zaskarżonej decyzji. Nie jest prawdziwy zarzut, że procent zabudowy nieruchomości inwestorki przekracza procent określony w decyzji o warunkach zabudowy. W decyzji o warunkach zabudowy wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu objętego wnioskiem została określona na 45% a z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że bryła budynku mieszkalnego obejmuje 44% powierzchni zabudowy. Również zarzut niewłaściwie zaakceptowanej wysokości budynku mieszkalnego J. M. w stosunku do wysokości określonej w decyzji o warunkach zabudowy jest nietrafny. W decyzji o warunkach zabudowy wysokość głównej kalenicy budynku inwestorki została określona "do 8m" a w projekcie budowlanym wskazano, że rzeczywista wysokość budynku wynosi 7,88m. Twierdzenie, że rozbudową inwestorka przekroczyła granicę ewidencyjną nieruchomości jest nieudowodnione. Sama skarżąca w skardze podała, że postępowanie o rozgraniczenie jest w toku przed Sądem Rejonowym w Wysokiem Mazowieckiem. Zarzut nadmiernego zacienienia nieruchomości zabudową na działce sąsiedniej wykracza poza jurysdykcję administracyjną organu nadzoru budowlanego. Zarzut braku określenia w decyzji terminu wykonania nakazanych robót budowlanych naprawczych, wynikających z zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego, nie jest trafny albowiem ustawa Prawo budowlane nie przewiduje określania terminu wykonania takich robót, co nie znaczy jednak, że decyzja o pozwoleniu na wznowienie robot budowlanych jest nieegzekwowalna. Na inwestorce ciąży bowiem obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku po wykonaniu robót budowlanych naprawczych, co oznacza, że jest to obowiązek egzekwowalny a inwestorka musi mieć świadomość konsekwencji braku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku skutkującego przypisaniem samowoli użytkowej. Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)