II SA/Bk 175/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 05 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych p o s t a n a w i a - oddalić wniosek A. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 9445 zł brutto (7836 zł netto) oraz dieta radnego R. M. w S. W skład majątku A. C. wchodzi: dom o powierzchni [...] m²; budynek usługowo – handlowy, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza; działka siedliskowa; budynek usługowy o powierzchni [...] m² oraz plac handlowy. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, iż spłaca zaciągnięty na kwotę 100.000 zł kredyt oraz debet powstały na rachunku bankowym (k. 14-16). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 17 kwietnia 2009 r. (k. 19) A. C. wyszczególnił ponoszone miesięczne wydatki w tym: energia elektryczna – 160 zł; woda – 100 zł; telefon – 130 zł; żywność – 700 zł. Kredyt na kwotę 100.000 zł został zaciągnięty na zakup nieruchomości – wysokość miesięcznej raty 3.124,97 zł za miesiąc czerwiec 2009 r. Dieta radnego wynosi 894,30 zł. Wnioskodawca jest właścicielem samochodów osobowych marki [...] [...] rok prod. [...] – koszt miesięcznego utrzymania 200 zł oraz [...] [...] rok prod. [...] – koszty miesięcznej eksploatacji pojazdu – około 500 zł. Do akt sprawy A. C. dołączył: zestawienie obrotów FPHU "M." w S. za okres [...] – [...] 2009 r. (k. 23-25); wyciągi z rachunków bankowych za okres od [...] stycznia 2009 r. do [...] marca 2009 r.: [...] [...] (k. 26-37), [...] Banku (k. 38-40) oraz harmonogram spłat rat zaciągniętego kredytu (k. 41-42). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W złożonym oświadczeniu A. C. wykazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy pozostaje dochód z prowadzonej działalności gospodarczej FPHU "M." w S. w wysokości około 9445 zł brutto (7836 zł netto) miesięcznie ( k. 16) oraz otrzymywana dieta radnego w wysokości 894,30 zł (k. 21). W roku bieżącym przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł na miesiąc [...] 173.613,76 zł, przy dochodzie 24.638,74 zł (zestawienie obrotów za miesiąc [...] 2009 roku – k. 25). Majątek A. C. stanowi: dom o powierzchni [...] m², budynek usługowo – handlowy, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza, działka siedliskowa, budynek usługowy o powierzchni [...] m², plac handlowy, samochody osobowe marki [...] [...] rok prod. [...] oraz [...] [...] rok prod. [...]. Wykazane koszty bieżącego utrzymania skarżącego wraz z kosztami utrzymania samochodów osobowych wynoszą łącznie 1790 zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawca spłaca kredyt w kwocie 100.000 zł zaciągnięty na zakup nieruchomości, wysokość miesięcznej raty – 3.124,97 zł (za miesiąc [...] 2009 r.) – k. 41. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (do [...] 2009 r. dochód ten wyniósł 24.638,74 zł, co stanowi przeciętnie 8212,91 zł miesięcznie), a także otrzymywana dieta radnego R. M. w S. w kwocie 894,30 zł w połączeniu z wykazanymi wydatkami - koszty bieżącego utrzymania skarżącego, rata kredytu hipotecznego (za miesiąc [...] 2009 r.) wynoszą łącznie 4914,97 zł, posiadanym majątkiem, brakiem oszczędności, wykazanym zadłużeniem z tytułu zaciągniętego kredytu oraz brakiem zaległości w jego spłacie pozwalają na uznanie, iż A. C. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej. Dodatkowego podkreślenia wymaga, iż nawet po opłaceniu kosztów bieżącego utrzymania i raty zaciągniętego kredytu wnioskodawcy pozostają środki finansowe (w kwocie 4.192,24 zł), które powinny być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Podkreślenia wymaga również, iż zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ( vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8 ). Odnosząc powyższe okoliczności do sprawy niniejszej, to należało skonstatować, iż prowadzona przez A. C. działalność gospodarcza przynosi dochód – jak wykazano wyżej przeciętnie około 8212,91 zł miesięcznie. Zaciągając kredyt na zakup nieruchomości (w [...] bieżącego roku) wnioskodawca musiał przewidywać możliwość jego spłaty w oparciu o uzyskiwane dochody, przy równoczesnym pokrywaniu pozostałych opłat związanych z utrzymaniem prowadzonego przedsiębiorstwa i bieżącym utrzymaniem własnym. Podsumowując, wysokość zaciągniętego kredytu oraz osiągany dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i diety radnego świadczą o dużych możliwościach finansowych skarżącego. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez A. C. kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego oraz pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.