II SA/Bk 175/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego i stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi A. M. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego K. C. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B., Kierownik Działu Świadczeń Społecznych MOPR w B. odmówił K. C. przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup odzieży, biletu miesięcznego, zasiłku celowego na zakup śniadań i kolacji oraz obiadów w niedziele w barze mlecznym (przynajmniej 5 zł na jeden posiłek). Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...] września 2011 r. W dniu [...] października 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wpłynęło pismo zatytułowane "Skarga na dyskryminację i prześladowanie przez pracownika socjalnego i kierownika Zespołu Pracowników Socjalnych Nr [...] w B. ze względu na biedę". W celu ustalenia przedmiotu tego pisma Kolegium wystąpiło do K. C. o sprecyzowanie, czy jest to skarga na działania pracowników ośrodka pomocy społecznej, czy też odwołanie od wyżej wymienionej decyzji. W odpowiedzi strona wniosła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na przedmiotową decyzję organu l instancji. Stąd też Kolegium uznało, że wniesione pismo jest odwołaniem, a wniosek dotyczy przywrócenia terminu do jego wniesienia. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania uzasadniono tym, że była żona K. C. podbiera mu awizo z poczty, co powoduje, że nie ma on świadomości o kierowanej do niego korespondencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 58 w zw. z art. 129 § 2 oraz art. 134 w zw. z art. 127 § 2 i art. 17 pkt 1 kpa, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (pkt 1 postanowienia) i stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (pkt 2 postanowienia). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że nie można uznać, iż K. C. uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. W decyzji zostało bowiem zawarte prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia od niej odwołania, zaś skarżący nie wskazał żadnej okoliczności faktycznej, uniemożliwiającej mu wniesienie odwołania w terminie. Okoliczność pozbawiania go korespondencji przez byłą żonę nie może zostać uznana za okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w nieterminowym wniesieniu odwołania od decyzji, bowiem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje jego imię i nazwisko, co świadczy o tym, że decyzja została doręczona stronie. Niezłożenie odwołania w terminie było więc, zdaniem SKO, skutkiem wyłącznie decyzji samej strony postępowania, a nie sugerowanych działań byłej żony. Dodatkowo podano, że odwołanie od decyzji zostało wniesione w dniu [...] października 2011 r. i tę datę należy uznać za dzień, w którym ustały przyczyny uchybienia terminu do złożenia środka zaskarżenia. Zatem, zgodnie z zapisem art. 58 § 2 kpa, prośbę o przywrócenie terminu należało wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, natomiast wniosek ten został złożony w dniu [...] grudnia 2011 r. Z postanowieniem tym nie zgodził się K. C. i wniósł skargę do sądu administracyjnego. W skardze w sposób obszerny zostały opisane kontakty skarżącego z pracownikami socjalnymi MOPR w B. oraz jego sytuacja życiowa. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej bezspornym pozostaje, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, gdyż decyzja z dnia z dnia [...] sierpnia 2011 r. została mu doręczona w dniu [...] września 2011 r. K. C. złożył odwołanie [...] października 2011 r. a więc z przekroczeniem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Art. 58 § 2 kpa stanowi zaś, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wskazane przesłanki muszą wystąpić łącznie co oznacza, że niespełnienie chociażby jednej z nich uniemożliwia przywrócenie terminu. Skarżący podał, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie było to, że jego była żona podbiera mu awizo z poczty, co powoduje, że nie ma on świadomości o kierowanej do niego korespondencji. Należy stwierdzić, że pierwszą przesłanką umożliwiająca przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić, gdy nie dopełnienie obowiązku było spowodowane przeszkodą nie do przezwyciężenia to znaczy taką, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: B. Adamiak, K. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 282). Do przeszkód, o których mowa powyżej można zaliczyć przerwę w komunikacji, powódź, pożar a także nagłą chorobę, która wymaga leżenia w łóżku a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą (vide: wyrok NSA z dnia 15 lipca 2009 r., II OSK 1162/08). Nie kwestionując ciężkiej sytuacji życiowej skarżącego Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie uprawdopodobnił on okoliczności braku winy w nieterminowym wniesieniu odwołania od decyzji. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bowiem, że decyzję organu I instancji skarżący odebrał osobiście. Nadto zgodnie z art. 58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W sprawie niniejszej przyjąć należy, że dniem w którym ustała przyczyna uchybienia terminu był dzień [...] października 2011 r. – dzień złożenia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu powinien być zatem złożony najpóźniej w piątek [...] listopada 2011 r., tymczasem wniosek taki został złożony w dniu [...] grudnia 2011 r. Wobec nie uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu oraz złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie 7- dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu niemożliwym było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Konsekwencją odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania było stwierdzenie, że zostało ono wniesienie z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Natomiast przepis art. 134 zd. 1 kpa stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (...) uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. nr 2012, poz. 270). skargę oddalił. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 ww. ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm).