II SA/Bk 175/17
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-04-10
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w takich sprawach?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA strona skarżąca w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej jest ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został uwzględniony, ponieważ skarżąca wykazała, że jej dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych wydatków życiowych, a posiadany majątek jest niewielki, co uniemożliwia jej poniesienie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca B. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Skarżąca podała swoje dochody, wydatki oraz informacje o stanie zdrowia i sytuacji materialnej konkubenta. Organ rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
B. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z konkubentem. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącej stanowi jej wynagrodzenie za pracę w kwocie 1.400 zł oraz renta chorobowa w kwocie 759,13 zł. Konkubent skarżącej jest osobą bezrobotną i nie posiada żadnego majątku. Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Poza tym nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. B. T. jest osobą schorowaną. Do jej wydatków należy zaliczyć opłacenie: czynszu – 267,85 zł, telewizji – 6,67 zł, kredytów – łącznie raty w kwocie 415,51 zł oraz zakupu leków – 192 zł (k. 8-9).
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy opłat za pobyt w rodzinie zastępczej, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji.
Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez B. T. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku B. T. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, że wysokość jej miesięcznego dochodu to łącznie kwota 2.159,13 zł z tytułu wynagrodzenie i renty. Skarżąca poza niewielkim mieszkanie, nie posiada żadnego majątku i oszczędności. Konkubent skarżącej również nie posiada żadnego majątku oraz dochodu. B. T. jest osobą schorowaną, ponosząca zwiększone wydatki na leczenie. Koszt miesięczne utrzymania skarżącej zamyka się kwotą około 900 zł. Ponadto skarżąca ponosi koszty zakupu żywności oraz w miarę możliwości pomaga córce, która przebywała w rodzinie zastępczej (akta administracyjne).
W tym miejscu należało zatem stwierdzić, że wysokość miesięcznego dochodu skarżącej wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Ponadto skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji należy skonstatować, iż B. T. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Końcowo podnieść należy, iż wprawdzie we wniosku skarżąca nie uzupełniła rubryki "dom", niemniej jednak z treści wniosku oraz akt administracyjnych wynika, iż poza wskazanym majątkiem nie posiada ona żadnego innego, tym samym wzywanie jej w tym zakresie było bezprzedmiotowe.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło