II SA/Bk 176/09

WyrokWSA w Białymstoku2009-07-16

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji wobec następcy prawnego zobowiązanego, mimo braku oryginału decyzji nakazującej rozbiórkę, która zaginęła w aktach sprawy?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny prawidłowo wszczął postępowanie egzekucyjne wobec następcy prawnego zobowiązanego, mimo braku oryginału decyzji nakazującej rozbiórkę, która zaginęła w aktach sprawy. Brak oryginału decyzji nie stanowił istotnego naruszenia, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza gdy skarżąca nie kwestionowała samej decyzji nakazującej rozbiórkę, a jej treść była odwzorowana na kserokopii w aktach sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.H.-G. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy ganku. Obowiązek ten wynikał z decyzji PINB w Ł. z 2002 r., utrzymanej w mocy przez PWINB w B. Skarżąca podnosiła m.in. zarzut błędu co do osoby zobowiązanego z uwagi na zgon pierwotnego zobowiązanego J.G., brak dowodu doręczenia upomnienia, brak oryginału decyzji nakazującej rozbiórkę oraz brak informacji o możliwościach zalegalizowania samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M.H.- G. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Niniejsza sprawa dotyczy skargi M.H.- G. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] dotyczące uznania zarzutów za nieuzasadnione, w postępowaniu egzekucyjnym, odnośnie nałożonego na skarżącą obowiązku rozebrania samowolnie wykonanej rozbudowy istniejącego ganku przy budynku mieszkalnym na działce nr geod. [...], położonej przy ul. P. [...] w Ł., który to obowiązek wynika z tytułu wykonawczego z dnia [...].11.2008r. nr [...], a wystawiony został na podstawie decyzji z dnia [...].06.2002r, nr [...] PINB w Ł. Stan sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...].06.2002r. (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. nakazał J.G. rozbiórkę wykonanej samowolnie rozbudowy istniejącego ganku przy budynku mieszkalnym na działce nr geod. [...] położonej przy ul. P. [...] w Ł. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia [...].07.2002r. nr [...] P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Postanowieniem z dnia 23.09.2003r. sygn. akt SA/Bk 731/03 Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku zostało wstrzymane wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia przez Sąd skargi. Natomiast wyrokiem z dnia 16.12.2003r. ten sam Sąd oddalił skargę M.H. – G. w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego wzniesionego przez J.G. Skarga kasacyjna M.H. – G. została odrzucona na mocy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.10.2004r. sygn. akt OSK 452/04. W związku z uprawomocnieniem się decyzji z dnia [...].06.2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł., będący zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie, po wysłaniu upomnienia z dnia 03.10.2008r. wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji, wystawiając na M.H. – G. tytuł wykonawczy z dnia [...].11.2008r. nr [...] zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji w administracji. Na powyższy tytuł M.H. – G. zgłosiła zarzuty, przy czym organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...].12.2008r. nr [...], uwzględnił zarzut dotyczący niedołączenia przez organ do tytułu wykonawczego, dowodu doręczenia upomnienia, co uczynił przy wystawianiu zaskarżonego postanowienia, natomiast nie uwzględnił pozostałych zarzutów, uznając je za nieuzasadnione. Postanowienie to zaskarżyła M.H. – G., wnosząc o wstrzymanie czynności egzekucyjnych i uchylenie decyzji wydanej przez PINB w Ł., z uwagi na zgon osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu, przytaczając treść art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst: Dz. U. nr 229, poz. 1954 z 2005r. ze zm.) stwierdził, iż wniosek M.H. – G. o uchylenie decyzji, nie może być uwzględniony, albowiem kwestia rozbiórki istniejącego ganku przy budynku mieszkalnym została ostatecznie przesądzona na etapie podejmowania decyzji merytorycznej. Obowiązek rozbiórki jest zatem wymagalny i podlega wykonaniu. Organ wyjaśnił też, że J.G. był jedynym inwestorem przedmiotowej przybudówki, dlatego też nakaz rozbiórki został nałożony tylko na tę osobę. Na M.H. – G. jako spadkobierczynię po zmarłym J.G. (postanowienie z dnia [...].01.2007r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w Ł. Wydział Cywilny) przechodzą natomiast wszystkie obciążenia. Biorąc pod uwagę zarzut braku dowodu doręczenia upomnienia, to błąd ten został już naprawiony przez organ I instancji. Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem M.H.– G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę, wnosząc o wstrzymanie prowadzonych wobec jej osoby czynności egzekucyjnych i uchylenie decyzji organu I instancji wydanej na J.G., z uwagi na zgon osoby zobowiązanej do wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż decyzja nakazująca rozbiórkę narusza prawo, gdyż winna być wydana na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, a nie tylko na J.G. Strona winna być ponadto poinformowana o uprawomocnieniu się decyzji i chwili jej wykonalności, a w sprawie organy nie poinformowały jej o takim fakcie. W postępowaniu natomiast doszło do naruszenia prawa strony do obrony swoich racji, gdyż reprezentujący ją pełnomocnik nie poinformował jej o obowiązku opłacenia skargi kasacyjnej. Tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie decyzji, której oryginału nie ma w aktach sprawy (jest tylko kserokopia nie poświadczona za zgodność z oryginałem), z uwagi na zagubienie jej w Sądzie Rejonowym w Ł. Strona nie została też poinformowana przez organ o możliwościach prawnych zalegalizowania samowoli budowlanej. Nadto skarżąca podtrzymała zarzut braku dowodu otrzymania od organu upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie postawionego ganku. Organ naruszył też przepisy odmawiając jej zawieszenia wykonania decyzji o rozbiórce, a przez to uniemożliwienie zalegalizowania samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna musiała ulec oddaleniu. Prowadząc postępowanie egzekucyjne w sprawie organy nadzoru budowlanego nie naruszyły ani prawa materialnego ani przepisów procedury administracyjnej. Sąd administracyjny sprawuje natomiast kontrolę decyzji organów administracji publicznej według kryterium legalności tj. zgodności rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej z przepisami prawa materialnego i procesowego, przy zastosowaniu których decyzję wydano, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną (art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zarzuty skarżącej naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w szczególności dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego - art. 33 pkt 4 ustawy, czy też braku wstrzymania czynności egzekucyjnych – art. 23 § 6) są niezasadne. W okolicznościach niniejszej sprawy obowiązek rozbiórki budynku nałożony na skarżącą przez organy nadzoru budowlanego określony został prawidłowo zarówno pod względem merytorycznym jak i formalnym. Tytuł wykonawczy z dnia [...] listopada 2008r. nie zawiera błędów co do wskazania osoby zobowiązanej. Stosownie do art. 1a pkt 20 ww. ustawy przez osobę zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Zobowiązanym może być, w zależności od stanu faktycznego, następca prawny o ile wstąpił w prawa dawnego zobowiązanego. Zgodnie z art. 28a ustawy egzekucyjnej w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Wymogi powyższe zostały w sprawie zachowane, co słusznie zauważył organ II instancji. Skarżąca, jako następca prawny J.G. stałą się z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...].01.2007r. (sygn. akt [...]) osobą zobowiązaną w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wystawiony na nią tytuł wykonawczy z dnia [...] listopada 2008r. spełnia wszystkie wymogi formalne, wobec czego na jego podstawie można było wszcząć postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanej. Rację ma organ odwoławczy, iż na obecnym etapie rozpoznania sprawy zarzuty dotyczące nakazania rozbiórki nie mogły być uwzględnione. Kwestia ta była rozpatrywana na wcześniejszym etapie, a mianowicie na etapie wydawania tytułu wykonawczego na J.G. Tytuł wystawiony na jego następcę prawnego jest niejako uaktualnieniem zmian podmiotowych zaistniałych w toku prowadzonego postępowania. Niezasadny jest też zarzut braku otrzymania upomnienia przez M.H. - G. Upomnienie w sprawie wykonania obowiązku rozbiórki skarżąca otrzymała w dniu 7 października 2008 r., o czym przekonuje zwrotne potwierdzenie odbioru z podpisem adresatki, znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy na karcie 44. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa brak w aktach administracyjnych oryginału decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, znajdującego się na działce nr [...], położonej przy ul. P. [...] w Ł. Na karcie 21 akt znajduje się tylko kserokopia tejże decyzji. Niemniej jednak brak ten jako nieistotny dla zasadniczego rozstrzygnięcia w sprawie nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uwzględnia bowiem skargę i uchyla zaskarżony akt, tylko wtedy gdy stwierdzi naruszenie przez organ przepisów postępowania, o ile to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: art. 145 § 1 pkt 1 lit c. ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jak wynika z informacji nadesłanej przez Sąd Rejonowy w Ł. (k. 22 akt adm) akta sprawy nr [...] zaginęły przy rozpoznawaniu sprawy spadkowej po J.G. i jak dotąd (07.08.2008r.) nie udało się ich odnaleźć. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, brak oryginału decyzji z [...].06.2002r. nie jest brakiem istotnym. Na podstawie tej decyzji (w oryginale) wystawiony został tytuł wykonawczy na J.G. Zagubienie go w późniejszym okresie nie stawowi przeszkody do wydania tytułu wykonawczego na następcę prawnego J.G., tj. M.H. - G. Pomimo braku na kserokopii potwierdzenia zgodności z oryginałem należy uznać, iż taki dokument był faktycznie wydany i funkcjonuje w obrocie prawnym po dzień dzisiejszy. Przyjęcie innej koncepcji byłoby nie do pogodzenia z logiką i ustalonymi faktami. Trudno bowiem przyjąć, iż po zagubieniu dokumentu przestał on funkcjonować pomimo, że jego treść odwzorowana jest na kserokopii znajdującej się w aktach sprawy. Na uwagę zasługuje też fakt, iż skarżąca na rozprawie sądowej w dniu 16 lipca 2009r. stwierdziła, iż nie kwestionuje decyzji o nakazie rozbiórki. Uznając zatem zarzuty skargi za niezasadne, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło