II SA/Bk 176/17
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-04-20
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może ubiegać się o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Skarżący, który jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, nadal może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest w takiej sytuacji bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.Stan faktyczny
Z. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący wskazał na swoje niskie dochody, chorobę i konieczność ponoszenia kosztów leczenia, a także na pomoc finansową matki. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. ,
Z. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi jego zasiłek z GOPS w kwocie 604 zł oraz emerytura matki w kwocie 1.000 zł (matka skarżącego pomaga mu finansowo). Skarżący posiada udział w wysokości ½ nieruchomości zabudowanej domem o powierzchni [...] m2, posadowionym na działce o powierzchni [...] ha. Poza tym nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżący oraz jego matka są osobami schorowanymi i znaczną część posiadanych dochodów przeznaczają na koszty leczenia. Do jego wydatków należy zaliczyć opłacenie: wyżywienia – 200 zł, środków czystości – 50 zł, odzieży – 50 zł oraz kosztów leczenia – 200 zł (k. 13-14).
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy świadczeń alimentacyjnych, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji.
Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącego podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku skarżący dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, że wysokość jego miesięcznego dochodu to kwota 604 zł z tytułu zasiłku z GOPS. Matka skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie 1.000 zł i wspomaga go finansowo. Skarżący poza udziałem ½ w nieruchomości zabudowanej domem o powierzchni [...] m2, posadowionym na działce o powierzchni [...] ha, nie posiada żadnego majątku i oszczędności. Skarżący oraz jego matka są osobami schorowanymi, ponoszącymi zwiększone wydatki na leczenie. Koszt miesięcznego utrzymania skarżącego zamyka się kwotą około 600 zł.
W tym miejscu należało zatem stwierdzić, że wysokość miesięcznego dochodu skarżącego wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Ponadto skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji należy skonstatować, iż skarżący nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło