II SA/Bk 177/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2010 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przeliczenia podstawy świadczenia rentowego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W skardze kwestionowana jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w której odmówiono Panu K. S. prawa do przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia rentowego. Skarga ta podlega odrzuceniu, albowiem przedmiotowa sprawa nie podlega właściwości sądownictwa administracyjnego. Jakkolwiek sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami administracyjnymi w znaczeniu materialnoprawnym, występuje w nich bowiem charakterystyczne dla stosunków administracyjnych podporządkowanie jednostki organowi administracji publicznej. Niemniej jednak na uwadze trzeba mieć treść normy konstytucyjnej zawartej w art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która stanowi, że sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej tylko w zakresie określonym w ustawie. Dodać też trzeba, że na podstawie art. 3 § 1, 2 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach rozstrzyganych w drodze indywidualnych decyzji administracyjnych i innych aktów z zakresu administracji publicznej, jak też w sprawach, gdy przepis szczególny przewiduje takową sądową kontrolę. Kompetencji sądów administracyjnych w sprawach ubezpieczeń społecznych poszukiwać należy w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm. (dalej w skrócie: "u.s.u.s."). Analiza przepisów tej ustawy wskazuje, że prawo do sądu dla spraw ubezpieczeniowych ukształtowano niejednolicie. Nie każda sprawa dotycząca działalności organów administracji publicznej w tej kategorii, może być bowiem rozpoznana przez sąd administracyjny. Z przepisów tej ustawy płynie wręcz wniosek wskazujący na generalną zasadę właściwości sądów powszechnych. W zakresie bowiem indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych, istnieje możliwość wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego według zasad uregulowanych w Kodeksie postępowania cywilnego (zob. art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s.). Sprawy te powierzono zatem kognicji sądów powszechnych. Stosownie natomiast do art. 83 ust. 4 u.s.u.s., wyjątkowo przewidziano drogę sądowoadministracyjną w przypadku decyzji ZUS przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Wymienione sprawy pozostają zatem sprawami administracyjnymi w znaczeniu materialnym i formalnym, a w konsekwencji, z uwagi na zastosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego - decyzje w nich wydane podlegają kognicji sądów administracyjnych. Z tego wynika, że droga sądowoadministracyjna w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych została z mocy cytowanego przepisu szczególnego określona w wąskim zakresie, obejmującym jedynie wymienione w tym uregulowaniu sprawy. Nie zalicza się do nich sprawa dotycząca przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia rentowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że Skarżący został pouczony o prawie złożenia odwołania do sądu powszechnego i jak wynika z akt sprawy z tego uprawnienia skorzystał. Dlatego skarga złożona w niniejszej sprawie, jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).