II SA/Bk 18/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę Starosta Powiatu B. decyzją z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] orzekł o utracie przez M. O. (przywoływany dalej też jako: "Skarżący") statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] maja 2013 r. z powodu podlegania od powyższej daty, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu pobierania stypendium w okresie odbywania szkolenia, organizowanego przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy. Od powyższej decyzji M. O. odwołał się do Wojewody P. podnosząc, iż: "nieświadomie nie zgłosił do PUP w B. informacji o podjęciu udziału w projekcie "Nie jesteś sam!", realizowanym przez firmę 4. – d. i s. z siedzibą w B. (...)". Wyjaśnił, że na szkoleniu przekazano uczestnikom ustną informację, aby nie informować o rozpoczętym szkoleniu, a warunkiem zakwalifikowania się do projektu było posiadanie statusu bezrobotnego w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.; dalej powoływana jako: "u.p.z.i.r.p."). Ponadto poinformował, że w trakcie szkolenia systematycznie zgłaszał się do Powiatowego Urzędu Pracy w B. (dalej przywoływanego jako: "PUP") w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy, a o konieczności wyrejestrowania się z powodu udziału w szkoleniu nie poinformowali go pracownicy PUP. Decyzją Wojewody P. z dnia [...] października 2013 r., znak [...] uchylono w całości decyzję Starosty Powiatu B. Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. orzekającą o pozbawieniu M. O. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] maja 2013 r. Jednocześnie w decyzji organu II instancji orzeczono o pozbawieniu strony statusu osoby bezrobotnej w okresie od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] czerwca 2013 r., tj. w okresie podlegania, na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Organ II instancji zauważył, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia [...] września 2013 r., wystawione przez firmę szkoleniową "4. M. K. d. i s." z siedzibą w B., z którego wynika, że M. O. od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] czerwca 2013 r. uczestniczył w kursie zawodowym "Monter stolarki okiennej", realizowanym w ramach projektu "Nie jesteś sam!"- program aktywizacji zawodowej i społecznej osób powyżej 50 roku życia zagrożonych wykluczeniem społecznym z powodu bezrobocia ". Za uczestnictwo w ww. kursie otrzymał stypendium szkoleniowe (w wysokości 600 zł., wypłacone w dniu [...] czerwca 2013 r.), od którego odprowadzono składki na ubezpieczenie społeczne (składka emerytalna, rentowa i wypadkowa). Organ zatrudnienia, po uzyskaniu powyższego dowodu na podleganie przez stronę ubezpieczeniu społecznemu, na podstawie odrębnych przepisów (w okresie od [...] maja 2013 r. do dnia [...] czerwca 2013 r.), na mocy decyzji z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] orzekł o utracie przez M. O. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] maja 2013 r. Zdaniem organu odwoławczego z przepisów art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.i.r.p. wynika jednoznacznie, że w sytuacji gdy w trakcie posiadania statusu osoby bezrobotnej, osoba ta została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego przez innego płatnika niż powiatowy urząd pracy, to wówczas właściwy organ administracji publicznej zobowiązany jest do wydania orzeczenia o pozbawieniu takiej osoby statusu bezrobotnego (decyzja w tym przedmiocie ma charakter decyzji związanej, a zatem nie mieści się w ramach uznania administracyjnego). Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że organ zatrudnienia nie wykazał, aby M. O. został pouczony, że udział w szkoleniu ''Monter stolarki okiennej" w sytuacji otrzymania stypendium szkoleniowego spowoduje powstanie obowiązku ubezpieczenia społecznego, a w konsekwencji utratę statusu osoby bezrobotnej. Bez znaczenia, zdaniem organu odwoławczego jest w tym przypadku okoliczność, iż strona oświadczyła w dniu [...] lutego 2010 r., w pkt 8 oświadczenia bezrobotnego - że nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, a następnie w pkt 17- że poinformuje urząd pracy o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej, ponieważ do żadnego z tych punktów oświadczenia nie została przypisana sankcja w postaci pozbawienia statusu bezrobotnego. W pkt 8 "Oświadczenia", o którym mowa wyżej znajduje się stwierdzenie: "nie podlegam obowiązkowi ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego", ale z żadnego punktu nie wynika, aby podleganie w przyszłości obowiązkowi ubezpieczenia społecznego powodowało utratę statusu bezrobotnego. Analogicznie w pkt 17 "Oświadczenia", który zobowiązuje odwołującego się do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej - nie ma przypisanej sankcji za ewentualne zaniechanie tego obowiązku. Ponadto, według organu odwoławczego, organ I instancji nie wyjaśnił, czy podmiot, który realizował ww. projekt dopełnił w wystarczającym stopniu obowiązku informacyjnego, dotyczącego konsekwencji otrzymania stypendium w związku z udziałem w projekcie, w tym o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu i możliwości rezygnacji z pobierania stypendium szkoleniowego przez uczestnika. Powyższe jest o tyle istotne, że zgłoszenia do ubezpieczenia w ZUS dokonuje płatnik składek, co potwierdza zaświadczenie z dnia [...] września 2013 r., wystawione przez firmę szkoleniową, tj. że składka emerytalna, rentowa, wypadkowa została sfinansowana w 100 % ze środków płatnika. Zdaniem organu II instancji, w powyższych okolicznościach faktycznych, organ zatrudnienia powinien był rozważyć, czy z uwagi na słuszny interes strony w postępowaniu, nie należało orzec co najwyżej o utracie statusu bezrobotnego jedynie na okres, w którym stwierdzono objęcie ubezpieczeniem społecznym (tj. od [...] maja 2013 r. do dnia [...] czerwca 2013 r.). Organ zatrudnienia w dniu podjęcia rozstrzygnięcia miał już bowiem świadomość, że nie istnieje podstawa faktyczna pozbawiająca stronę statusu osoby bezrobotnej. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. M. O., zaskarżył decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2013 r., znak [...], w części dotyczącej jej pkt 2 – pozbawiającym go statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] czerwca 2013 r. i wniósł o jej uchylenie w tej części. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 9a w zw. z art. 9 ust. 6a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.; dalej powoływana jako: "u.s.u.s.") poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że z uwagi na fakt uczestnictwa w szkoleniu i pobierania z tego tytułu stypendium, Skarżący utracił status osoby bezrobotnej, gdyż podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Stan faktyczny niniejszej sprawy jak przyznaje M. O. jest bezsporny. Jednak w jego przekonaniu organ orzekając o utracie przez Skarżącego statusu osoby bezrobotnej nie uwzględnił zastrzeżenia z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 6a u.s.u.s., przez co bezzasadnie uznał, że Skarżący nie spełniał przesłanki o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l u.p.z.i.r.p.. Z uwagi na fakt, że Skarżący nie podlegał w okresie uczestnictwa w szkoleniu obowiązkowi ubezpieczenia z tego tytułu, że otrzymywał stypendium, gdyż miało do niego zastosowanie zastrzeżenie wynikające z art. 9 ust. 6a u.s.u.s., brak było podstaw do uznania, że na skutek pobierania tego stypendium utracił status bezrobotnego. Skarżący na poparcie powyższego stanowiska wskazał, że osoba pobierająca stypendium, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a u.s.u.s., nie musi tracić statusu osoby bezrobotnej gdyż identyczna regulacja prawna dotyczy osób pobierających stypendium w okresie odbywania szkolenia, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy, a więc osób wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 9a u.s.u.s. Osoby te również podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z zastrzeżeniem art. 9 tej samej ustawy, który w ust. 6a zawiera cytowaną wyżej regulacje. Zdaniem Skarżącego z powyższego wynika, że przepisy u.s.u.s. w sposób identyczny, jeśli chodzi o podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, traktują osoby pobierające stypendium w związku ze skierowaniem ich na szkolenie przez powiatowy urząd pracy jak i osoby pobierające stypendium w związku z odbywaniem szkolenia, na które zostały skierowane przez inne podmioty. To zaś, że bezrobotny skierowany na szkolenie przez starostę (powiatowy urząd pracy) nie traci statusu osoby bezrobotnej, nawet gdy pobiera stypendium, nie jest przez organ kwestionowane i wynika chociażby z regulacji zawartych w przepisach art. 41, art. 33 ust. 4 pkt 7 a contrario z u.p.z.i.r.p. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa. Podstawowy zarzut skargi dotyczy błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 9a w zw. z art. 9 ust. 6a u.s.u.s., przez organ odwoławczy, polegającej na przyjęciu, że z uwagi na fakt uczestnictwa w szkoleniu i pobierania z tego tytułu stypendium, Skarżący utracił status osoby bezrobotnej, gdyż podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.i.r.p. Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 u.p.z.i.r.p, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli m.in.: nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Z dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 9a u.s.u.s. wynika, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych. Z art. 9 ust. 6a u.s.u.s. wynika, że osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9, 9a, 9b, 11 i 12, obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych. Stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości zarówno po stronie Skarżącego jak i organu odwoławczego. Skarżący jako osoba bezrobotna od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] czerwca 2013 r. uczestniczył w kursie zawodowym "Monter stolarki okiennej", realizowanym w ramach projektu "Nie jesteś sam! – program aktywizacji zawodowej i społecznej osób powyżej 50 roku życia zagrożonych wykluczeniem społecznym z powodu bezrobocia", organizowanym przez firmę szkoleniową "4. M. K. d. i s." z siedzibą w B., za które otrzymał stypendium szkoleniowe, od którego zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne (składka emerytalna, rentowa i wypadkowa). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy zasadnie zatem przyjęły, że Skarżący spełniał przesłanki, wynikające z art. 6 ust. 1 pkt 9a u.s.u.z. gdyż jako osoba fizyczna, na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej pobierał stypendium w okresie szkolenia, na które został skierowana przez inny podmiot niż PUP. Organy prawidłowo także dokonały wykładni art. 6 ust. 1 pkt 9a u.s.u.z.w zw. z art. 9 ust. 6a u.s.u.z. uznając, że Skarżący nie spełniał warunków do zastosowania zastrzeżenia wynikającego z powyższego zapisu z uwagi, iż nie posiadał innego tytułu rodzącego obowiązek ubezpieczeń społecznych, poza będącym następstwem przystąpienia do szkolenia. Jak wskazuje organ M. O., zgodnie z decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. PUP w B., Nr [...]należy do kategorii osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku, co samo w sobie powoduje fakt nie objęcia Skarżącego ubezpieczeniem społecznym. Interpretacja Skarżącego w tym zakresie przywoływana w skardze jest zatem błędna. W związku z powyższym organ odwoławczy był uprawniony, a wręcz zobowiązany mocą art. 33 ust. 4 pkt 1 u.s.u.s. do wydania decyzji w zakresie przedmiotowym, o którym mowa w pkt 2 ww. aktu administracyjnego, tj. do orzeczenia o: "pozbawieniu Pana M. O. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...].05.2013 r. – do dnia [...].06.2013 r. tj. w okresie podlegania, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego." Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).