II SA/Bk 1807/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant referent stażysta Emilia Jarząbska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi B. Spółdzielni Mieszkaniowej w B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 8 września 2025 r. nr B.RUT.477.70.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 10 czerwca 2025 r. numer BI.ZUT.477.30.2025.MF; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego B. Spółdzielni Mieszkaniowej w B. kwotę 4156 (cztery tysiące sto pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 8 września 2025 r., nr B.RUT.477.70.2025, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor ZZ", "organ I instancji") z 10 czerwca 2025 r., nr BI.ZUT.477.30.2025.MF, wymierzającą B. Spółdzielni Mieszkaniowej w B. (dalej: "BSM", "skarżąca") karę pieniężną za korzystanie z wód, tj. za odprowadzanie wód opadowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z rejonu ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku (X:[...]; Y:[...]): - w okresie I kwartału 2024 r. w wysokości 8.620 zł, - w okresie II kwartału 2024 r. w wysokości 5.205 zł, - w okresie III kwartału 2024 r. w wysokości 4130 zł. Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia 6 maja 2024 r. BSM przedłożyła Dyrektorowi ZZ oświadczenie podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych z rejonu ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku (X:[...]; Y:[...]) do rzeki Białej, deklarując odprowadzanie wód bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych w ilości 2299 m3 w okresie I kwartału 20204 r. Informacją z 17 maja 2024 r. nr 511 ZZ Białystok OZ/I kwartał/2024 (znak: BI.ZUO.4701.1268.2024.AB) Dyrektor ZZ ustalił BSM wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za okres I kwartału 2024 r. w kwocie 1724 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego (z rejonu wskazanego w ww. oświadczeniu). Dnia 30 lipca 2024 r. i 5 sierpnia 2024 r. BSM przedłożyła Dyrektorowi ZZ oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód (rzeki Białej) - wód opadowych lub roztopowych z ww. rejonu, deklarując odprowadzanie wód bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych w ilości 1388,3 m3 w okresie II kwartału 2024 r. Informacją z 7 sierpnia 2024 r. nr 1141 ZZ Białystok OZ/II kwartał/2024 (znak: BI.ZUT.4701.410.2024.AB) Dyrektor ZZ ustalił BSM wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za okres II kwartału 2024 r. w kwocie 1041 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego (z rejonu wskazanego w ww. oświadczeniu). Następnie dnia 4 i 15 listopada 2024 r. BSM przedłożyła Dyrektorowi ZZ oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód (rzeki Białej) - wód opadowych lub roztopowych z ww. rejonu, deklarując odprowadzanie wód bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych w okresie III kwartału 2024 r. w ilości 1330,6 m3 (oświadczenie z 4 listopada 2024 r., w którym powołano pozwolenie wodnoprawne Dyrektora ZZ z 9 lipca 2024 r. nr BI.ZUZ.4210.52.2024.AT, wskazując jako datę jego obowiązywania 9 lipca 2034 r.) oraz w ilości 1101,4 m3 (oświadczenie z 15 listopada 2024 r., w którym powołano jedynie pozwolenie wodnoprawne Dyrektora ZZ). Odrębnym oświadczeniem z 15 listopada 2024 r. BSM zadeklarowała odprowadzanie w III kwartale 2024 r. do wód (rzeki Białej) - wód opadowych lub roztopowych m.in. z ww. rejonu, powołując pozwolenie wodnoprawne Dyrektora ZZ z 9 lipca 2024 r. nr BI.ZUZ.4210.52.2024.AT, wskazując jako datę jego obowiązywania 13 sierpnia 2034 r. Informacją z 20 listopada 2024 r. nr 1854 ZZ Białystok OZ/III kwartał/2024 (znak: BI.ZUT.4701.1238.2024.AB) Dyrektor ZZ ustalił BSM wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za okres III kwartału 2024 r. (od 1 lipca 2024 r. do 12 sierpnia 2024 r.) w kwocie 826 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego (z ww. rejonu). Odrębną informacją z 20 listopada 2024 r. nr 1855 ZZ Białystok OZ/III kwartał/2024 (znak: BI.ZUT.4701.1239.2024.AB) Dyrektor ZZ ustalił BSM wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za okres III kwartału 2024 r. (od 13 sierpnia 2024 r. do 30 września 2024 r.) w kwocie 294 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód. BSM dokonała terminowej zapłaty wszystkich ww. opłat zmiennych. Nie kwestionowała zasadności ani wysokości ustalonej opłaty zmiennej w trybie reklamacyjnym określonym w art. 273 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2024 r., poz. 1087 ze zm.; dalej: "P.w."). W aktach sprawy znajduje się decyzja Dyrektora ZZ z 9 lipca 2024 r. nr BI.ZUZ.4210.52.2024.AT o udzieleniu BSM pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, tj. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotami urządzeń kanalizacyjnych (W1, W2 i W3) zlokalizowanymi na działkach nr [...], [...] i [...] obręb [...] – [...]. Do rzeki Białej w rejonie ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku pod opisanymi tam warunkami (dalej: "pozwolenie wodnoprawne z 9 lipca 2024 r."). Pozwolenia wodnoprawnego udzielono na okres 10 lat liczony od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Nastąpiło to 13 sierpnia 2024 r. Zawiadomieniem z 29 kwietnia 2025 r. Dyrektor ZZ poinformował BSM o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia BSM administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z wód, tj. za odprowadzanie wód opadowych do wód z ww. rejonu, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie I, II i III kwartału 2024 r. W zawiadomieniu powołano m.in. art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w. Pismami z 13 maja 2025 r. oraz z 2 czerwca 2025 r. BSM wniosła o umorzenie postępowania, wyjaśniając, że zgodnie z przepisami ustawy z 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 38 poz. 230; dalej: "P.w. z 1974 r."), obowiązującej w dacie wykonania (1997 r.) na wykonanie przedmiotowego wylotu kanalizacji deszczowej, którym odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, nie było wymagane posiadanie pozwolenia wodnoprawnego na jego wykonanie. Wody opadowe nie wpisywały się wówczas w definicję ścieków, a ich odprowadzanie mieściło się w zwykłym lub powszechnym korzystaniu z wód. Wskazała (powołując się na orzecznictwo NSA), że prawo nie działa wstecz oraz, że wnosi sprzeciw wobec konieczności uiszczania opłat za odprowadzanie wód. BSM nie wyraziła także zgody na karanie mieszkańców za wykonanie instalacji kanalizacji deszczowej zgodnie z prawem obowiązującym w czasie jej realizacji oraz wskazała, że sprzeciwia się zastosowaniu względem mieszkańców art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w. Podniosła, że kierowane do niej przez Dyrektora ZZ w 2023 r. pisma wzywały do legalizacji urządzeń wodnych pod sankcją ich likwidacji, a nie pod groźbą nałożenia na nich kar za odprowadzanie wód do rzeki Białej. Wskazaną na wstępie decyzją z 10 czerwca 2025 r., nr BI.ZUT.477.30.2025.MF, wydaną na podstawie m.in. art. 472aa ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 3 P.w., Dyrektor ZZ wymierzył BSM karę pieniężną za korzystanie z wód, tj. za odprowadzanie wód opadowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z rejonu ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku (X:[...]; Y:[...]): - w okresie I kwartału 2024 r. w wysokości 8.620 zł (pkt I decyzji), - w okresie II kwartału 2024 r. w wysokości 5.205 zł (pkt II decyzji), - w okresie III kwartału 2024 r. w wysokości 4.130 zł (pkt III decyzji). Zdaniem organu I instancji BSM korzystała z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu z ww. rejonu wód opadowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego z w okresie I, II i części III kwartału 2024 r. (art. 35 ust. 3 pkt 7 w związku z art. 389 pkt 1 P.w.). W dniu 14 lutego 2024 r. wpłynął wniosek BSM o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, tj. na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wylotami urządzeń kanalizacyjnych (W1, W2 i W3) zlokalizowanymi na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] - [...] do rzeki Białej, w rejonie ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny w formie opisowej i graficznej wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych (także na informatycznym nośniku danych w postaci plików PDF) oraz uproszczony wypis z rejestru gruntów dla nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Pismem z 19 marca 2024 r. wezwano BSM do usunięcia braków formalnych wniosku oraz do złożenia stosownych wyjaśnień. W dniach 11 kwietnia 2024 r. i 17 maja 2024 r. do organu wpłynęły pisma BSM uzupełniające braki formalne wniosku i zawierające stosowne wyjaśnienia, zaś pismem, które wpłynęło do organu 11 kwietnia 2024 r., BSM zwróciła się z prośbą o przedłużenie terminu usunięcia braków formalnych wniosku. Z analizy dokumentacji wynika, że wniosek dotyczył odprowadzania wód opadowych do wód dokonywanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego opisanego w informacjach ustalających wysokość opłat zmiennych z rejonu m.in. ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku (X:[...]; Y:[...]). Dyrektor ZZ ustalił, że BSM uzyskała pozwolenie wodnoprawne na mocy decyzji tego organu z 9 lipca 2024 r. znak BI.ZUZ.4210.52.2024.AT, która stała się ostateczna 13 sierpnia 2024 r. i od tej daty korzysta z przedmiotowej usługi wodnej w sposób uprawniony. Natomiast w I, II i w części III kwartału 2024 r. BSM korzystała z usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego. Wypełnia to dyspozycję przepisu art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w., który wszedł w życie 1 stycznia 2024 r., a zatem ziściły się przesłanki ukarania. Odnosząc się do stanowiska BSM organ I instancji potwierdził legalność wykonania wylotu kanalizacji deszczowej - urządzenia wodnego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] (wylot przy ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku o współrzędnych X:[...]; Y: [...]), w tym brak konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na jego realizację. Dyrektor ZZ podkreślił jednak, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ustalanie stanu formalno-prawnego przedmiotowego urządzenia wodnego, lecz korzystanie z niego przez odprowadzanie wód opadowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, tj. wód opadowych lub roztopowych z ul. [...] i [...] do rzeki Białej bez uzyskania, wymaganego na mocy art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w., pozwolenia wodnoprawnego na wykonywanie tej usługi wodnej. Powołując się na pisma wystosowane przez organ do BSM (tj. pismo z 18 maja 2023 r. wzywające do udzielenia informacji, czy uzyskano pozwolenie wodnoprawne na ww. urządzenie wodne; a także pismo z 2 października 2023 r. informujące o konieczności ponoszenia opłat za usługi wodne oraz o samodzielnym składaniu oświadczeń w tym względzie), a także złożony 14 lutego 2024 r. przez BSM wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na przedmiotowe korzystanie z wód - organ stwierdził, że BSM posiadała wiedzę o konieczności posiadania pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną realizowaną przez sporny wylot. Zgadzając się natomiast z twierdzeniem BSM, że prawo nie działa wstecz, Dyrektor ZZ odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2001 r., sygn. akt P 4/99, OTK ZU 2001, nr 1, poz. 5. Podkreślił w tym kontekście, że obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. P.w., mimo że wymagało pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z przedmiotowej usługi wodnej (art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w.), to dopiero wejście w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. przepisu art. 472aa P.w. usankcjonowało ww. regulację prawną. W konsekwencji, mimo tego, że BSM korzystała z przedmiotowej usługi wodnej od 1 stycznia 2018 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, to sankcją zagrożony jest jedynie okres od 1 stycznia 2024 r. Wymierzenie kary nie jest zatem sprzeczne z generalną zasadą nieretroaktywności prawa. Tym samym organ nie dopatrzył się istnienia przesłanki uzasadniającej umorzenie postepowania na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. Następnie organ powołał się na art. 472c ust. 3 P.w., odnoszący się do stosowania - w zakresie nieuregulowanym w P.w. - przepisów działu IVa k.p.a. do administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa m.in. w art. 472aa ust. 1 P.w. Wskazał, że obowiązek stosowania przesłanek zawartych w art. 189d pkt 1-7 k.p.a. (tj. dyrektyw wymiaru kary) nie dotyczy postępowań o administracyjną karę pieniężną w wysokości 500% opłaty zmiennej, tj. w przypadkach, gdy wysokość kary wynika wprost z P.w. bez możliwości jej podwyższania lub obniżania. Organ podkreślił, że kara pieniężna za odprowadzanie wód opadowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, określona w art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w., jest karą bezwzględnie oznaczoną, co skutkuje brakiem możliwości jej wymierzenia z zastosowaniem dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej z art. 189d k.p.a. Jednakże organ uznał, że w postępowaniu dotyczącym wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej należy wziąć pod uwagę stanowisko przedstawione w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 12 grudnia 2011 r., sygn. II OPS 2/11. Wynika z niego, że wymienione przepisy prawne dotyczące opłat podwyższonych oraz zasad ogólnych ochrony środowiska, należy odpowiednio przenieść na grunt przepisów prawa wodnego dotyczących administracyjnych kar pieniężnych oraz zasad ochrony zasobów wodnych. Zgodnie z uzasadnieniem ww. uchwały nie można z góry wykluczyć w każdej sytuacji, że przyczyna braku wymaganego pozwolenia nie ma znaczenia. Mając powyższe na względzie organ zauważył, że niekompletny wniosek BSM o wydanie pozwolenia wodnoprawnego wpłynął 14 lutego 2024 r. BSM nie dopełniła wymów formalnych oraz nie dołożyła należytej staranności składając wniosek z brakami formalnymi. Ponadto czas trwania postępowania wydłużył się z uwagi na złożoną przez Spółdzielnię prośbę o przedłużenie terminu usunięcia braków formalnych wniosku. Finalnie pozwolenia wodnoprawnego udzielono 9 lipca 2024 r., zaś stało się ostateczne 13 sierpnia 2024 r. W takich okolicznościach, w ocenie Dyrektora ZZ, przesłanki powołane w ww. uchwale NSA nie mają zastosowania. Jednocześnie organ dokonał oceny podstaw odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 189f k.p.a. Uznał, że nie zachodzą one w sprawie, bowiem ciężar gatunkowy naruszenia prawa polegający na korzystaniu z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jest znaczący. Organ zaakcentował, że pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi w celu ochrony tych zasobów przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją. Zgodnie z art. 403 ust. 1 P.w. w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się tak istotne kwestie z punktu widzenia ochrony środowiska, jak: cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Organ podkreślił przy tym, że spełnienie tylko jednej przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (tj. zaprzestanie naruszania prawa), nie daje podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Organ nie stwierdził przy tym wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., wskazując że nie był informowany ani przez podmiot zobowiązany, ani przez inne organy o wymierzeniu kary pieniężnej za powyższe naruszenie. Nie stwierdzono także zaistnienia przesłanek z art. 189f § 2 k.p.a. Organ wyjaśnił w tym względzie, że celem bezpośrednim sankcji ustanowionej w normie prawnej jest zapewnienie działania zgodnego z uzyskanym pozwoleniem wodnoprawnym. Pozwolenie to jest podstawowym materiałem dowodowym, który zapewnia możliwość kontrolowania prawidłowości działalności. Cele pośrednie zawarte w przepisach normy prawnej związane są z kolei z dążeniem do zapewnienia przestrzegania warunków korzystania z wód, w tym przede wszystkim z przeciwdziałaniem naruszeniom (prewencja), sprzyjaniu zachowywaniu środowiska w stanie niezmienionym (konserwacja) oraz przywracaniu elementów przyrodniczych do stanu właściwego w sytuacji, gdy dochodzi do naruszeń (restytucja). W ocenie organu wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w sprawie jest niezbędne nie tylko w celu przymuszenia BSM do realizacji obowiązków ustawowych, ale także dla ochrony interesu publicznego (ochrony środowiska). Wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie realizuje opisane wyżej cele, tj. stanowi odczuwalną dolegliwość finansową wobec strony, jak również stanowi czytelny komunikat, że tego typu działalność, z uwagi na negatywne skutki takich działań, podlega zdecydowanej represji Państwa. Końcowo organ wyjaśnił, że administracyjna kara pieniężna została obliczona zgodnie z art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. w następujący sposób: - w wysokości 8.620 zł za okres I kwartału 2024 r.: 1.724 zł x 500% (opłata zmienna ustalona w informacji nr 511 ZZ Białystok, OZ/l kwartał/2024); - w wysokości 5.205 zł za okres II kwartału 2024 r.: 1.041 zł x 500% (opłata zmienna ustalona w informacji nr 1141 ZZ Białystok, OZ/lI kwartał/2024); - w wysokości 4.130 zł za okres III kwartału 2024 r.: 826 zł x 500% (opłata zmienna ustalona w informacji nr 1854 ZZ Białystok, OZ/lII kwartał/2024). W odwołaniu od ww. decyzji BSM zarzuciła naruszenie: 1. art. 35 ust. 3 pkt 7 w zw. z art. 389 pkt 1 w zw. z art. 472aa P.w. przez ich błędną wykładnię w wyniku uznania, że organ uprawniony jest do nałożenia na podmiot administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie I, Ii i III kwartału 2024 r. z rejonu ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku, w sytuacji gdy wykonywanie robot na nieruchomości miało miejsce przed 1 stycznia 2018 r., bowiem budowa została rozpoczęta w 1982 r. i zakończona w 1997 r., zaś prawidłowa wykładnia ww. przepisów, przy uwzględnieniu braku norm intertemporalnych, prowadzi do wniosku, że zakresem ich stosowania objęte zostały stany faktyczne powstałe po wejściu w życie P.w., a więc po dniu 1 stycznia 2018 r., co wynika przede wszystkim z charakteru prawnego przedmiotowej opłaty za usługi wodne; 2. art. 77 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. przez wymierzenie podmiotowi administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie I, II i III kwartału 2024 r., podczas gdy BSM, wskutek pisma z 11 września 2023 r. wystosowanego przez Dyrektora ZZ (informującego o konieczności przedłożenia informacji dot. legalności urządzenia wodnoprawnego oraz kopii pozwoleń wodnoprawnych lub informacji o zamiarze złożenia wniosku o legalizację), zleciła jeszcze w 2023 r. sporządzenie operatu wodnoprawnego, który odebrała 7 lutego 2024 r. i niezwłocznie wystąpiła ze stosownym wnioskiem o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, które zostało wydane dopiero 9 lipca 2024 r., czym organ - nie rozpatrując całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, uchybił nie tylko zasadzie uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ale przede wszystkim zasadzie zaufania do władzy publicznej oraz zasadzie informowania stron. Odwołująca się BSM wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania przyznała, że wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, który wpłynął do Dyrektora ZZ 14 lutego 2024 r., obarczony był brakiem formalnym (nie zawierał m.in. planu urządzeń wodnych oraz zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód wraz z ich powierzchnią, naniesionego na aktualną mapę sytuacyjno-wysokościową terenu pobraną z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub inną mapę opatrzoną przez organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej z odpowiednią klauzulą urzędową i oznaczeniem nieruchomości, legendą oraz w skali umożliwiającej odczytanie zasięgu oddziaływania w stosunku do ukształtowania terenu obiektów ogólnogeograficznych oraz innych obiektów). Do usunięcia braków formalnych wniosku BSM została wezwana z wyznaczeniem terminu 14 bądź 21 dni, jednakże z uwagi na niejasne sformułowania zawarte w wezwaniu i wskazania organu - BSM zwróciła się z prośbą o przedłużenie terminu usunięcia braków do 20 maja 2024 r, którą to prośbę organ uwzględnił. Do dnia 17 maja 2024 r. BSM uzupełniła braki wniosku. Dopiero pismem z 20 czerwca 2024 r. organ zawiadomił BSM o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, a decyzją z 9 lipca 2024 r. załatwił pozytywnie wniosek. W ocenie odwołującej się niezasadne było zatem wymierzenie jej kary pieniężnej, nie tylko za okres wsteczny (wbrew zasadzie lex retro non agit), ale także za okres, kiedy postępowanie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego pozostawało w toku. BSM nie zgodziła się także ze stwierdzeniem, jakoby nie dochowała należytej staranności składając wniosek o pozwolenie wodnoprawne – podkreślając, że przedmiot sprawy jest specyficzny, wymaga wiedzy specjalistycznej, a sporządzenie wymaganych dokumentów umożliwiających uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, wymaga zlecenia takiej czynności osobie odpowiednio wykwalifikowanej, posiadającej stosowne uprawnienia. BSM zaakcentowała również, że organ rozpoznał wniosek dopiero po upływie dwóch miesięcy od chwili uzupełnienia jego braków formalnych, podczas gdy obowiązany był załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki (art. 35 k.p.a.). Zaskarżoną decyzją z 8 września 2025 r., nr B.RUT.477.70.2025, Dyrektor RZGW utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ZZ z 10 czerwca 2025 r., nr BI.ZUT.477.30.2025.MF. Podkreślając, że pozostaje związany zakresem jej zaskarżenia wskazał, że istotą sprawy podniesioną w odwołaniu jest kwestia możliwości odstąpienia od nałożenia na BSM administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z wód, tj. za odprowadzanie wód opadowych do wód (z rejonu ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku: X:[...]; Y:[...]) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie I, II oraz III kwartału 2024 r. organ odwoławczy nie podzielił jednak argumentacji przedstawionej w treści odwołania. Przede wszystkim dyrektor RZGW zwrócił uwagę na cztery oświadczenia BSM przedłożone w 2024 r. od podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast za okres I, II oraz III kwartału 2024 r. W ocenie organu złożenie przez BSM dwóch odrębnych oświadczeń obejmujących okres III kwartału (tj. obejmujących okres przed udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego i po jego udzieleniu) wskazuje, że BSM miała świadomość o korzystaniu z usługi wodnej bez wymaganego prawem pozwolenia, a tym samym o naruszeniu przepisów. Ponadto nie kwestionowała wysokości opłat zmiennych ustalonych przez Dyrektora ZZ na podstawie ww. oświadczeń oraz uiściła powyższe opłaty w wymaganej wysokości i w wyznaczonym terminie. Następnie organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 472aa ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 P.w., akcentując, że instytucja administracyjnej kary pieniężnej została wprowadzona do polskiego systemu prawnego na mocy ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017, poz. 935) która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Do k.p.a. wprowadzono wówczas Dział IVa, zawierający przepisy określające zasady nakładania bądź wymierzania administracyjnej kary pieniężnej, w tym warunki odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f k.p.a.), czy udzielania ulg w jej wykonaniu (art. 189k k.p.a.). Następnie przepisy o administracyjnej karze pieniężnej wprowadzone zostały do P.w. ustawą z 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz.U. 2023 r. poz. 1963; dalej: "nowelizacja z 2023 r.") i weszły w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. Organ wskazał, że wszelkie działania niezgodne z przepisami prawa, wymienione w art. 472aa P.w. które miały miejsce po dniu 1 stycznia 2024 r. albo które wystąpiły przed tą datą i były lub są kontynuowane po dniu 1 stycznia 2024 r., wymagają zastosowania sankcji w postaci administracyjnej kary pieniężnej. Na tej podstawie organ odwoławczy uznał za zasadne wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia BSM administracyjnej kary pieniężnej. Dalej Dyrektor RZGW wyjaśnił, że podziela stanowisko Dyrektora ZZ co do braku podstaw do umorzenia postępowania, akcentując iż przedmiotem postępowania nie jest ocena legalności wykonania urządzenia wodnego, jakim jest wylot kanalizacyjny, lecz korzystanie z niego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Następnie Dyrektor RZGW stwierdził, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w oparciu o art. 189f k.p.a. Podkreślił brak ustawowych wskazówek jak należy ustalać znikomą wagę naruszenia (art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a.), która to przesłanka nie jest również ujmowana jednorodnie w orzecznictwie. Odnosząc się do okoliczności sprawy organ odwoławczy zauważył, że BSM aż do 12 sierpnia 2024 r. nie legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym, a informacji o wysokości opłaty zmiennej wystawionych w 2024 r. nie reklamowała. Dalej organ odwoławczy podzielił rozważania organu pierwszej instancji co do wagi ustalonego naruszenia, zaakcentował że BSM korzystała z usługi wodnej nie ponosząc żadnych opłat z tym związanych, a ze stosownym wnioskiem o udzielenie zgody wodnoprawnej wystąpiła dopiero po otrzymaniu monitu od Dyrektora ZZ. W kontekście długotrwałości postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego Dyrektor RZGW zauważył, że BSM nie skorzystała z art. 37 k.p.a. (prawo do wniesienia ponaglenia). Organ odwoławczy stwierdził również uchybienie proceduralne, tj. naruszenie art. 426 k.p.c., którego dopuścił się organ pierwszej instancji udzielając 9 maja 2025 r. dostępu do akt sprawy na podstawie pełnomocnictw szczególnych z 8 maja 2025 r. do innej sprawy. Ocenił, że nie ma to wpływu na wynik sprawy. Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję Dyrektora RZGW wniosła BSM, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej: 1. naruszenie art. 35 ust. 3 pkt 7 w zw. z art. 389 pkt 1 w zw. z art. 472aa P.w. przez ich błędną wykładnię w wyniku uznania, że organ uprawniony jest do nałożenia na podmiot administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie I, Ii i III kwartału 2024 r. z rejonu ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku, w sytuacji gdy wykonywanie robot na nieruchomości miało miejsce przed 1 stycznia 2018 r. (budowa została rozpoczęta w 1982 r. i zakończona w 1997 r., zaś prawidłowa wykładnia ww. przepisów P.w., przy uwzględnieniu braku norm intertemporalnych, prowadzi do wniosku, że zakresem ich stosowania objęte zostały stany faktyczne (wykonywanie robot lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem) powstałe po wejściu w życie P.w., a więc po 1 stycznia 2018 r., co wynika przede wszystkim z charakteru prawnego przedmiotowej opłaty za usługi wodne (por. ex.c. wyrok NSA z 21 lutego 2023 r., III OSK 1905/21; wyrok NSA z 19 czerwca 2020 r., II OSK 212/20 - Lex); 2. naruszenie art. 77 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. przez wymierzenie podmiotowi administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie I, II i III kwartału 2024 r., podczas gdy BSM na skutek pisma z dnia 11 września 2023 r. wystosowanego przez Dyrektora ZZ, informującego o konieczności przedłożenia informacji dot. legalności urządzenia wodnoprawnego oraz kopii pozwoleń wodnoprawnych lub informacji o zamiarze złożenia wniosku o legalizację, zleciła jeszcze w 2023 r. sporządzenie operatu wodnoprawnego, który odebrała 7 lutego 2024 r. i niezwłocznie wystąpiła ze stosownym pismem o uzyskanie zezwolenia wodnoprawnego, które to zezwolenie organ wydał dopiero 9 lipca 2024 r., zaś zezwolenie nie może zostać wydane za okres wstecz - przez co organ nie rozpatrując całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący uchybił nie tylko zasadzie uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ale przede wszystkim zasadzie zaufania do władzy publicznej, zasadzie informowania stron i zasadzie działania organów administracji publicznej na podstawie prawa. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie ich uchylenie i odstąpienie od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie I, II oraz III kwartału 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że korzystanie przez BSM z usługi wodnej bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego jest przejawem niewywiązywania się z celów statutowych BSM oraz wobec jej członków, bowiem narusza obowiązki wynikające ze Statutu B. Spółdzielni Mieszkaniowej wprowadzonego uchwałą nr 1/2018 r. Walnego Zgromadzenia BSM. Jednocześnie przerzucanie na najemców idących za tym obowiązków materialnych, jawi się jako czyn niezgodny z etyką, jest sprzeczny z zapisami ww. statutu i w żaden sposób nie zwalnia BSM z konsekwencji prawnych oraz finansowych dokonanych naruszeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej jest decyzja Dyrektora RZGW utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora ZZ wymierzającą skarżącej karę pieniężną za realizowanie usługi wodnej (odprowadzanie wód opadowych do wód, tj. rzeki Białej), we wskazanej w decyzjach lokalizacji (wylotem na działce nr 380 – ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku) bez pozwolenia wodnoprawnego, w okresach I, II i III kwartału 2024 r. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (P.w.), która reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi. Organy zastosowały przepis art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w., wedle którego administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 P.w. korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. Zgodnie z art. 389 pkt 1 P.w. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne. Z kolei wedle art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. usługi wodne obejmują odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Zgodnie z art. 472aa ust. 2 P.w. administracyjną karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, właściwy organ Wód Polskich, natomiast wedle art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wynosi od 5000 zł do 1 000 000 zł, z wyjątkiem odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód. Zgodnie z art. 472c ust. 3 P.w. w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie (P.w.) do administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 472a ust. 1, art. 472aa ust. 1 i art. 472b ust. 1, stosuje się przepisy działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.). Dział IVa k.p.a. (pt.: Administracyjne kary pieniężne) reguluje natomiast m.in. kwestię odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej – niejako łagodzącej kategoryczność i automatyzm ww. sankcji finansowej. Wedle sklasyfikowanego tam art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (pkt 1); za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (pkt 2 – poza sporem pozostaje, że okoliczność ta nie zachodzi w sprawie). W § 2 -3 ww. przepisu wskazano zaś na niezdefiniowane inne przypadki umożliwiające organowi odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz jego warunki. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie zastosowano w sprawie punktu 2 przepisu art. 189f § 1 k.p.a. wobec niewątpliwego niewystąpienia przesłanek w nim uregulowanych. Nie zastosowano również § 2 -3 ww. przepisu. Wbrew jednak stanowisku organu odwoławczego spór prawny w sprawie nie sprowadza się jedynie do kwestii oceny przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (na gruncie k.p.a.), lecz obejmuje również legalność oraz zasadność nałożenia ww. kary na podstawie art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w. Strona skarżąca nie zgadza się bowiem co do zasady na obciążenie jej sankcją finansową za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w I, II i III kwartale 2024 r. do rzeki Białej za pomocą urządzenia wodnego (wylot W2), które zostało wykonane przed 1 stycznia 2018 r. (rozpoczęcie budowy w 1982 r. i zakończenie w 1997 r.). Argumentuje, że ustawa P.w. z 1974 r. odprowadzanie wód opadowych zrównywała ze zwykłym lub powszechnym korzystaniem z wód, a na wykonanie przedmiotowego wylotu kanalizacji deszczowej nie było wymagane pozwolenie wodnoprawne. Tym samym, w jej ocenie, nie można stosować P.w. z 2017 r. do stanów faktycznych sprzed 1 stycznia 2018 r., zwłaszcza że brak jest regulujących tę kwestię norm intertemporalnych. Dlatego skarżąca w pierwszej kolejności wniosła o umorzenie postępowania (po uprzednim uchyleniu decyzji organów obu instancji), zaś jako ewentualny sformułowała wniosek o odstąpienie od nałożenia sankcji finansowej, wskazując na okoliczności związane z wydaniem pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód rzeki Białej (w szczególności bezzwłoczność podjętych działań celem uzyskania pozwolenia, długotrwałe prowadzenie postępowania o udzielenie zgody wodnoprawnej). W ocenie Sądu zarzuty naruszenia prawa procesowego okazały się jednak tylko w części zasadne. Organ nienależycie (niewszechstronnie) ocenił przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, co skutkowało uwzględnieniem skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.". Nie ma jednak podstaw do jednoczesnego orzeczenia przez sąd o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a., bowiem postępowanie to wbrew stanowisku skarżącej nie jest bezprzedmiotowe. W kwestii umorzenia postępowania wskazać trzeba, że bezspornie pierwsze pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rzeki Białej w rejonie m.in. ul. [...] i ul. [...] w Białymstoku wylotem urządzenia kanalizacji W2 (zlokalizowanym na działce nr [...], obręb [...] - [...] w Białymstoku) – skarżąca uzyskała 9 lipca 2024 r. (decyzja Dyrektora ZZ nr BI.ZUZ.4210.52.2024.AT). Pozwolenie wodnoprawne udzielone zostało na 10 lat liczonych od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Przymiot ostateczności decyzja uzyskała 13 sierpnia 2024 r. Bezsporne jest również to, że BSM w okresie I, II i częściowo III kwartału 2024 r. odprowadzała wody opadowe lub roztopowe do rzeki Białej ww. wylotem. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w złożonych przez skarżącą w 2024 r., na podstawie art. 552 ust. 2b P.w., oświadczeniach podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne (art. 552 ust. 2g P.w.). W oparciu o dane dotyczące zadeklarowanej przez BSM ilości wód odprowadzanych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych, Dyrektor ZZ ustalił skarżącej opłatę zmienną za realizację ww. usługi wodnej za okres I, II i częściowo III kwartału 2024 r. (od 1 lipca 2024 r. do 12 sierpnia 2024 r.). Za pozostały okres III kwartału 2024 r. (tj. od 13 sierpnia 2024 r. do 30 września 2024 r.) organ ustalił opłatę zmienną oddzielną informacją, mając na względzie uzyskanie przymiotu ostateczności przez pozwolenie wodnoprawne z 9 lipca 2024 r. Skarżąca uiściła opłaty zmienne, nie kwestionując ich wysokości w trybie reklamacyjnym z art. 273 ust. 1 P.w. (okoliczności bezsporne). Spełnione więc zostały przesłanki określone w normie sankcjonującej, tj. w art. 472aa ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 389 pkt 1 P.w., bowiem w okresie I, II i częściowo III kwartału 2024 r. (tj. do 12 sierpnia 2024 r.) BSM korzystała z usługi wodnej określonej w art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w., bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca dopuściła się deliktu administracyjnego zagrożonego administracyjną karą pieniężną. W tym miejscu wyjaśnić należy, że art. 472aa ust. 1 P.w. wszedł w życie 1 stycznia 2024 r. - na mocy art. 13 pkt 21 i 32 oraz art. 27 pkt 1 nowelizacji z 2023 r. Nowelizacja ta zmieniła mechanizm sankcjonowania korzystania z powyżej opisanych usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W miejsce dotychczasowej opłaty podwyższonej (art. 280 pkt 1 lit. "b" P.w.) wprowadzono administracyjną karę pieniężną (art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w.). Wobec braku przepisów intertemporalnych i zasady niedziałania prawa wstecz, w szczególności zakazu wstecznego działania norm sankcyjnych - przepis art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w. może mieć zastosowanie wyłącznie do stanów faktycznych zaistniałych od 1 stycznia 2024 r. Stosując ów przepis można więc brać pod uwagę wyłącznie ten okres odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych (ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast) bez wymaganego przez art. 389 pkt 1 P.w. pozwolenia wodnoprawnego, który przypadał po 1 stycznia 2024 r. W konsekwencji, co do zasady odpowiada prawu zastosowanie wobec skarżącej sankcji za korzystanie z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie I, II i części III kwartału 2024 r. Niezasadnie skarżąca odwołuje się do daty budowy urządzenia wodnego (1997 r.), którym wody były i są odprowadzane do rzeki Białej. Przedmiotem kontrolowanego postępowania jest nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z wyżej opisanej usługi wodnej (przy użyciu wylotu W2) bez wymaganego przez art. 389 pkt 1 P.w. pozwolenia wodnoprawnego, a nie za wykonanie wylotu W2 bez pozwolenia wodnoprawnego. Istotnie, wykonanie takiego wylotu według aktualnego stanu prawnego wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (art. 16 pkt 65 lit. "f" w związku z art. 389 pkt 6 P.w.), jednak nie to jest istotą sprawy, zwłaszcza że organy wprost przyznają jego legalne powstanie, tj. zgodne z przepisami P.w. z 1974 r. Kwestia legalności powstania wylotu pozostaje irrelewantna na gruncie art. 472aa ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 389 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w., bowiem przesłankami zastosowania tych przepisów jest nielegalne (bez pozwolenia wodnoprawnego) korzystanie z istniejącego urządzenia wodnego, której to okoliczności nie sposób w sprawie zakwestionować. Z wyżej wskazanych względów zarzuty skargi powołane w pkt 1 nie zasługują na uwzględnienie. Jeszcze raz zatem Sąd podkreśla, że brak jest podstaw do umorzenia kontrolowanego postępowania sankcyjnego (art. 145 § 3 p.p.s.a.), te bowiem z racji niewątpliwego nielegalnego realizowania usługi wodnej – nie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Zaskarżone decyzje podlegają natomiast uchyleniu z powodu naruszenia prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a.) dotyczącego innego zagadnienia niż legalność wykonania spornego wylotu – tj. z powodu pominięcia istotnych okoliczności sprawy, które powinny być wzięte pod uwagę przy ocenie jednej z przesłanek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazane naruszenie prawa procesowego skutkowało przedwczesną odmową zastosowania przepisu prawa materialnego (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji odstępuje (obligatoryjnie) od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Z powyższego wynika, że aby organ odstąpił od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestał na pouczeniu, muszą zaistnieć łącznie obie ww. przesłanki, tj.: znikoma waga naruszenia prawa i zaprzestanie naruszenia prawa. O ile ziszczenie się w kontrolowanej sprawie przesłanki zaprzestania naruszenia prawa nie budzi wątpliwości (przesłanka ta ziściła się z chwilą uzyskania ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego, tj. 13 sierpnia 2024 r.), to ocena organów odnośnie wagi naruszenia prawa nie zasługuje na aprobatę. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że z uwagi na wspomniany uprzednio brak przepisów intertemporalnych oraz generalną zasadę niedziałania prawa wstecz, przy ustalaniu czy wystąpiła przesłanka znikomości naruszenia prawa, w sprawie objętej dyspozycją art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w., organ może brać pod uwagę tylko ten okres naruszenia prawa, który przypadał po 1 stycznia 2024 r. W kontrolowanej sprawie jest to zatem okres od 1 stycznia 2024 r. do 12 sierpnia 2024 r. Tym samym niezasadne jest powoływanie przez organ, jako na okoliczność wykluczającą znikomość naruszenia prawa, faktu korzystania przez skarżącą z usługi wodnej od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2023 r. bez pozwolenia wodnoprawnego oraz bez uiszczania wymaganych opłat. Nieprawidłowe jest twierdzenie organów obu instancji, że: "(...) wszelkie działania niezgodne z przepisami prawa, wymienione w art. 472aa ustawy [P.w.], które miały miejsce po dniu 1 stycznia 2024 r., albo które wystąpiły przed tą datą i były lub są kontynuowane po dniu 1 stycznia 2024 r., wymagają zastosowania sankcji w postaci administracyjnej kary pieniężnej". Sąd zwraca uwagę, że brak jest w aktach sprawy dowodów na reakcję właściwych organów na brak pozwolenia wodnoprawnego trwający w okresie 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2023 r., co mogło utwierdzać skarżącą w przekonaniu o legalności tego stanu wynikającej z legalnego zrealizowania wylotu. W tym kontekście wskazać należy na instytucję opłaty podwyższonej - art. 280 pkt 1 P.w. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r., która była formą reakcji organów na niezgodny z prawem stan korzystania z usługi wodnej. Z akt sprawy nie wynika, aby interwencja organów w kierunku wyeliminowania tego stanu i nałożenia opłaty podwyższonej miała miejsce. Wyraźnie podkreślić więc należy, że nie można w sprawie niniejszej powołać argumentu o nieposiadaniu przez skarżącą pozwolenia wodnoprawnego w okresie przed 1 stycznia 2024 r. (nawet jeśli skarżąca nie legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym), jako wykluczającego zaistnienie przesłanki znikomego naruszenia prawa – gdy brak jest w aktach sprawy dowodów na reakcję właściwych organów na ten stan (w postaci ustalenia opłaty podwyższonej), trwający do końca 2023 r. W ocenie Sądu nie należy tracić z pola widzenia, że na gruncie poprzedniego stanu prawnego, w orzecznictwie i doktrynie ugruntował się pogląd, że opłata podwyższona stanowi rodzaj administracyjnej kary pieniężnej, co więcej – do której mają zastosowanie ogólne reguły wymierzenia administracyjnych kar pieniężnych, czyli przepisy działu IVa k.p.a. Aktualność zachowała zatem znaczna część argumentacji sądów administracyjnych, wyrażana na tle spraw dotyczących ustalenia opłaty podwyższonej, w odniesieniu do zastosowania reguł i zasad wymierzania administracyjnych kar pieniężnych. W szczególności – w warstwie argumentacyjnej (a nie formalnej – z uwagi na zmianę stanu prawnego) aktualność zachowała uchwała NSA z 12 grudnia 2011 r. (II OPS 2/11), dotycząca wymierzania opłat podwyższonych na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Jakkolwiek sentencja uchwały nie ma mocy wiążącej w sprawach dotyczących sankcji za brak pozwolenia wodnoprawnego, z uwagi na zmianę stanu prawnego, to aktualna pozostaje część argumentacji użyta w uzasadnieniu uchwały. W szczególności aktualne pozostaje wskazanie na konieczność innego traktowania przypadków, w których dany podmiot rozpoczyna działalność wiążącą się z korzystaniem ze środowiska (w analizowanym przypadku – z usług wodnych) bez wymaganego pozwolenia oraz przypadków, w których podmiot korzystający dysponował wymaganym pozwoleniem, wydanym na czas oznaczony, które wygasło po upływie tego okresu czasu, a następnie nadal korzysta ze środowiska (z usług wodnych), w takim samym zakresie, w toku postępowania w sprawie uzyskania nowego pozwolenia. Trafnie w uzasadnieniu ww. uchwały podniesiono, że jakkolwiek niewydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia przez właściwy organ w terminie ustawowym nie wyłącza zastosowania sankcji administracyjnej, to jednak rozważając wymierzenie sankcji nie można abstrahować od przyczyn braku pozwolenia oraz okoliczności prawnych i faktycznych, które spowodowywały opóźnienie w rozpoznaniu wniosku o udzielenie pozwolenia. Zwolnienie danego podmiotu z sankcji administracyjnej musi być traktowane jako sytuacja wyjątkowa, stosowana po dokonaniu indywidualnej oceny wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Jednak dopiero łączna ocena tych okoliczności pozwala na sformułowanie wniosku, czy w danej sprawie zastosowanie sankcji administracyjnej nie będzie sprzeczne z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa oraz z zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji). Do tych okoliczności należy w szczególności zaliczyć posiadanie w poprzednim okresie przez podmiot korzystający ze środowiska (z wód) wymaganego pozwolenia, termin wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia oraz spełnienia wymagań przewidzianych dla wniosku, przebieg postępowania w tej sprawie, a także brak naruszenia zasad ogólnych prawa ochrony środowiska (w analizowanym przypadku – zasad ogólnych korzystania z wód – realizacji usług wodnych). Ratio legis instytucji odstąpienia, uregulowanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. tkwi w łagodzeniu skutków sztywnego charakteru norm statuujących sankcje administracyjne (naruszenie normy sankcjonowanej, statuującej określony obowiązek administracyjny prowadzi do zastosowania normy sankcjonującej, skutkującego wymierzeniem administracyjnej kary pieniężnej, której wysokość jest w wielu przypadkach sztywno, ściśle określona przez ustawodawcę). Z istoty swojej zatem mechanizm odstąpienia od wymierzenia kary musi opierać się na analizie konkretnych, szczegółowych okoliczności konkretnej sprawy administracyjnej. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że stosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (inaczej niż w przypadku § 2 tego artykułu) nie opiera się na uznaniu administracyjnym, lecz na innych elementach luzu decyzyjnego organu, o zupełnie odmiennym charakterze. O ile przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" jest dość ścisła (precyzyjna), o tyle druga z przesłanek – "znikomość naruszenia prawa" stanowi tzw. pojęcie niedookreślone. Charakterystyczną cechą tego narzędzia regulacji prawnej jest konieczność indywidualizacji. Pojęcia niedookreślone nie poddają się bowiem abstrakcyjnemu definiowaniu – ich treść jest zawsze ustalana w odniesieniu do konkretnego przypadku, wymaga uwzględnienia konkretnych okoliczności indywidualnej sprawy. Potwierdza to tezę, że zastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w oparciu o art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., wymaga rozważenia w odniesieniu do konkretnych okoliczności indywidualnej sprawy, czy ziściły się przesłanki określone w tym przepisie, w tym przesłanka "znikomości naruszenia prawa". W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych, dotyczącym kontroli decyzji wymierzających na podstawie art. 472aa P.w. administracyjne kary pieniężne za korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, szeroko wykorzystywana jest argumentacja odnosząca się do sankcji wymierzanej w poprzednim stanie prawnym, tj. opłaty podwyższonej (art. 280 P.w. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.). W orzecznictwie tym ugruntował się pogląd, że ocena przesłanki istotności naruszenia prawa - jako elementu zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Waga naruszenia prawa jest znaczna, jeżeli konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Podkreśla się również konieczność uwzględnienia indywidualnych okoliczności i przyczyn braku pozwolenia wydanego na kolejny okres, w którym dany podmiot korzysta z wód w takim zakresie, jak w oparciu o poprzednio udzielone pozwolenie, w tym okoliczności związanych z datą złożenia wniosku o nowe pozwolenie i czasem trwania postępowania administracyjnego w tym przedmiocie (vide wyrok z 11 grudnia 2025 r., II SA/Lu 510/25 oraz powołane tam orzecznictwo, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z orzecznictwa sądów administracyjnych - na tle zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że ocena, czy naruszenie prawa miało charakter istotny czy znikomy wymaga odniesienia do elementów przedmiotowych i podmiotowych danej sprawy. W aspekcie przedmiotowym kluczowe jest naruszenie dobra chronionego. Dobro chronione wyznacza norma sankcjonowana, za której naruszenie wymierzana jest sankcja, określona w normie sankcjonującej. W analizowanym przypadku norma sankcjonowana to ta, która statuuje obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne (art. 389 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 P.w.). Powstaje zatem zasadnicze pytanie, czym jest dobro chronione przez obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne jako jeden z rodzajów zgody wodnoprawnej (art. 388 ust. 1 pkt 1 P.w.), stanowi jeden z instrumentów zarządzania zasobami wodnymi (art. 11 pkt 2 P.w.). Trzeba zatem przyjąć, że dobrem chronionym normą sankcjonowaną (statuującą obowiązek uzyskania pozwolenia) jest porządek korzystania z zasobów wodnych w sposób gwarantujący zachowanie i ochronę wartości determinujących zarządzanie zasobami wodnymi wymienionych w art. 10 P.w. oraz wyrażonych w przepisach statuujących ogólne zasady korzystania z wód i realizacji usług wodnych (dział II rozdział I, art. 29 i n. P.w.). Pozwolenia wodnoprawne na korzystanie z wód poprzez usługi wodne mają na celu uporządkowanie korzystania z zasobów wodnych, poddanie wstępnej (uprzedniej, ex ante) kontroli korzystania z zasobów wodnych, tak aby zapewnić ochronę ww. wartości determinujących zarządzanie zasobami wodnymi. Z pewnością zatem nie można przyjąć tezy, że pozwolenie wodnoprawne stanowi tylko element formalny niemający znaczenia w perspektywie oceny skutków naruszenia prawa. Wręcz przeciwnie, brak pozwolenia jest jedną z przesłanek wskazujących wstępnie na istotność naruszenia prawa, wymagającą jednak dalszej analizy w oparciu o pozostałe przesłanki. Aktualne pozostaje przywołane wyżej stanowisko wyrażone na gruncie poprzedniego stanu prawnego, że odstąpienie od wymierzenia sankcji administracyjnej za brak pozwolenia musi być traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe. Nie można deprecjonować wartości pozwolenia wodnoprawnego jako instrumentu formalnego regulacji korzystania z zasobów wodnych. Istotny jest również element ekonomiczny. Do instrumentów zarządzania zasobami wodnymi zalicza się również opłaty za usługi wodne (art. 11 pkt 3 P.w.). Podmiot korzystający z usług wodnych bez wymaganego prawem pozwolenia uiszcza wprawdzie opłatę zmienną (ustalaną w sposób określony w art. 272 ust. 4a, ust. 5a albo ust. 6b P.w.), lecz nie uiszcza opłaty stałej (art. 271 ust. 1 P.w.). Brak pozwolenia skutkuje zatem brakiem możliwości skorzystania z jednego z instrumentów zarządzania zasobami wodnymi i utratą dochodu publicznego. Jest to zarazem pewna korzyść uzyskiwana przez podmiot korzystający z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia. Jak uprzednio wskazano, orzecznictwo zwraca również uwagę na aspekt proporcjonalności (tj. ważenia dóbr – czy kara będzie proporcjonalna). Wobec wspomnianej "sztywności" regulacji statuujących administracyjne kary pieniężne, instytucja odstąpienia może stanowić narządzie gwarantujące zachowanie proporcjonalności sankcji. Konieczność uwzględnienia aspektu proporcjonalności sankcji wymaga odmiennego podejścia do różnych postaci naruszenia obowiązku uzyskania pozwolenia na usługi wodne. Z uwagi na wymogi proporcjonalności nie można jednakowo traktować przypadków: (1) gdy dany podmiot rozpoczął działalność kwalifikowaną jako usługi wodne (korzystanie z wód) całkowicie bez pozwolenia; (2) gdy korzystał uprzednio z wód, ale pozwolenie wygasło na skutek upływu czasu i w ogóle zaniechał wystąpienia o nowe pozwolenie; (3) gdy wystąpił o uzyskanie nowego pozwolenia, ale uczynił to zbyt późno – nie dając organowi szans na rozpoznanie wniosku w rozsądnym terminie, uwzględniając charakter spraw dotyczących udzielenia pozwolenia wodnoprawnego i konieczność analizy operatu wodnoprawnego); (4) wreszcie takiego, w którym podmiot korzystający dotychczas z wcześniej udzielonego pozwolenia, złożył wniosek o uzyskanie nowego pozwolenia w rozsądnym terminie, ale na skutek długotrwałego rozpatrywania wniosku doszło do sytuacji, w której korzystano z usługi wodnej bez pozwolenia do czasu uzyskania nowego pozwolenia. Zastosowanie zasady proporcjonalności w wymierzaniu sankcji wymaga uwzględnienia elementów indywidualnej sprawy, które mają charakter podmiotowy. W tym aspekcie należy brać pod uwagę charakter działalności prowadzonej przez dany podmiot. W perspektywie oceny zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary istotne znaczenie ma charakter działalności tego podmiotu – czy jest to działalność konieczna w tym sensie, że wiąże się z zaspokajaniem podstawowych potrzeb społeczeństwa i która w związku z tym musi być prowadzona w sposób ciągły (nieprzerwany), ze względu na podstawowy charakter tych potrzeb. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że wykluczając znikomy charakter naruszenia prawa i ustalając jego znaczący charakter organy przeprowadziły rozważania dotyczące niezdefiniowanego ustawowo pojęcia wagi naruszenia (w tym znikomego), akcentując cel ustawowy i dobro chronione regulacjami nakładającymi sankcjonowany obowiązek (konieczność ochrony zasobów wodnych); wskazały na ustawowe instrumenty zarządzania wodami oraz uprawnienia organów Wód Polskich; podkreśliły prewencyjny charakter finansowej sankcji administracyjnej oraz fakt, że z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego skarżąca wystąpiła dopiero po otrzymaniu monitu od Dyrektora ZZ. Na korzyść skarżącej organy dostrzegły jedynie, że z wnioskiem tym wystąpiła ona samodzielnie. Zasadniczo stanowisko organów jest prawidłowe. Nie powinna mieć miejsca sytuacja, w której korzystanie z usługi wodnej odbywa się bez pozwolenia wodnoprawnego wymaganego przepisami ustawowymi, które weszły w życie z początkiem 2018 r. O ile na niekorzyść strony nie może jednak działać stan prawny i faktyczny przypadający przed 1 stycznia 2024 r. w aspekcie tego, że stan ten był odrębnie sankcjonowany (co wyżej wyjaśniono), o tyle nie można zupełnie pominąć zachowania skarżącej, gdy dowiedziała się o konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (w 2023 r.) oraz okoliczności mających miejsce po 1 stycznia 2024r., czyli w okresie obecnie sankcjonowanego naruszenia prawa. W tym kontekście organy dokonały wadliwej oceny spełnienia przesłanki odstąpienia od wymierzenia skarżącej administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., tj. "znikomości wagi naruszenia prawa". Kierując się wyżej przedstawionymi argumentami w zakresie wykładni i stosowania tego pojęcia, na gruncie sankcji z tytułu korzystania z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, organy powinny były bowiem uwzględnić istotne w sprawie okoliczności, takie jak to, że: - charakter korzystania z wód (usług wodnych) przez skarżącą jest specyficzny – bowiem wiąże się z zaspokajaniem podstawowych potrzeb społeczności lokalnej w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych z obszaru zamieszkania zbiorowego, administrowanego przez skarżącą, będącą spółdzielnią mieszkaniową; działalność tego rodzaju musi być prowadzona w sposób ciągły, nieprzerwany, co wyklucza swobodę decyzyjną skarżącej co do możliwości zaprzestania korzystania z wód (usług wodnych), zaś w perspektywie prawidłowej gospodarki wodnej oraz ze względów ekonomicznych, nie jest logicznie wyobrażalny inny sposób zagospodarowania wód opadowych lub roztopowych; - skarżąca uiściła opłatę zmienną za okres korzystania z urządzenia wodnego pokrywający się z okresem sankcjonowanego naruszenia prawa; - ewentualne wystąpienie (lub nie) negatywnych skutków dla środowiska naturalnego i zasobów wodnych, spowodowane odprowadzaniem wód opadowych i roztopowych do wód rzeki Białej bez pozwolenia wodnoprawnego (organy w ogóle nie oceniły tej kwestii); - okres naruszenia prawa w zasadniczej mierze pokrywa się z pozostającym w toku postępowaniem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego (poza okresem od 1 stycznia do 13 lutego 2024 r.); - powody złożenia przez stronę skarżącą wniosku o pozwolenie wodnoprawne w lutym 2024 r. oraz czy nastąpiło to na skutek wymierzenia sankcji administracyjnej, czy też skarżąca podjęła działania w kierunku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego jeszcze przed wszczęciem postępowania sankcyjnego; - po złożeniu wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego (data wpływu do organu 14 lutego 2024 r.) organ nie prowadził postępowania z oczekiwaną od niego, jako podmiotu wyspecjalizowanego, starannością, a w szczególności w sposób wnikliwy i szybki (art. 12 § 1 k.p.a.), bowiem po pierwsze dopiero po upływie niemal 1,5 miesiąca skarżącą wezwano do uzupełnienia braków wniosku oraz złożenia wyjaśnień (pismo z 28 marca 2024 r.), po drugie zaś dopiero po upływie ponad miesiąca od daty uzupełnienia braków oraz złożenia wyjaśnień przez skarżącą (co miało miejsce 17 maja 2024 r.), organ zawiadomił o wszczęciu postępowania (wedle twierdzeń skarżącej o wszczęciu postepowania poinformowano ją pismem z 20 czerwca 2024 r. – okoliczność ta winna zostać zweryfikowana z aktami sprawy o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego); - jaki charakter miały braki, do których uzupełnienia organ wzywał w postępowaniu o pozwolenie wodnoprawne; czy mogły być uzupełnione w krótkim czasie, czy wymagały sporządzenia specjalistycznej dokumentacji. Poza powyższymi argumentami istotne, o ile nie przesądzające znaczenie, ma też fakt nierozważenia czy w świetle podjętych przez skarżącą działań począwszy od otrzymania informacji od Dyrektora ZZ o konieczności składania oświadczeń i zalegalizowania urządzenia, a dalej wobec złożenia przez BSM wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego 14 lutego 2024 r. – proporcjonalne jest ustalenie kary pieniężnej za wszystkie trzy kwartały 2024 r., bez uwzględnienia, że w istocie wyłącznie w pierwszym kwartale skarżąca korzystała z usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego, zaś pozostałe kwartały przypadały już w czasie pozostawania w toku postępowania o uzyskanie tego pozwoleni. Rozważenie tej okoliczności jest kluczowe z punktu widzenia zrealizowania postulatu proporcjonalności sankcji za korzystanie z usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego, czemu służyć ma instytucja uregulowana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe, jak i uwzględniając wyspecjalizowany charakter organu nie można uznać, że postępowanie w sprawie pozwolenia wodnoprawnego było prowadzone zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów art. 8 § 1, art. 9, i art. 12 §1 i 2 k.p.a. Jakkolwiek w sprawie, w której przedmiotem kontroli jest decyzja w przedmiocie wymierzenia sankcji administracyjnej, sąd nie bada bezpośrednio kwestii bezczynności, czy przewlekłego prowadzenia sprawy przez organ wydający pozwolenie wodnoprawne, ale – uwzględniając wyżej przedstawione argumenty – trudno pominąć w aspekcie analizy przesłanki "znikomości wagi naruszenia prawa" okoliczność, że rozpatrywanie wniosku BSM przez organ wodnoprawny nie spełniało wymogu szybkości, skoro jego załatwienie nastąpiło po niemal 5 miesiącach. Powyższe okoliczności powinny zostać rozważone przez organy w aspekcie przesłanek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Konkludując powyższe rozważania Sąd wskazuje, że przy ponownym rozważaniu możliwości odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., z punktu widzenia przesłanki "znikomej wagi naruszenia prawa", organy powinny dokonać kompleksowej analizy indywidualnej sytuacji skarżącej, w tym m.in. uwzględnić: (-) czy zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie wymierzeniu kary za wszystkie trzy kwartały 2024 r., czy też uzasadnia wymierzenia tej kary wyłącznie za kwartał pierwszy, bowiem w pozostałych pozostawało w toku postępowanie o pozwolenie wodnoprawne (zakończone w terminach dłuższych niż ustawowe); (-) okoliczności związane z charakterem prowadzonej przez nią działalności, ocenić przyczyny braku pozwolenia wodnoprawnego w omawianym okresie (przypadającym od 1 stycznia 2024 r.), czas wystąpienia o jego wydanie oraz przebieg tego postępowania, ale także rozważenie czy brak pozwolenia wodnoprawnego wyrządził jakiekolwiek negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych. Z uwagi na wydanie obu zapadłych w sprawie decyzji z naruszeniem przepisu prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a polegającym na pominięciu istotnych okoliczności sprawy, które powinny być wzięte pod uwagę przy ocenie jednej z przesłanek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, orzekając o tym w pkt 1 wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., mając na względzie wysokość uiszczonych przez stronę skarżącą kosztów sądowych w łącznej kwocie 4.156 zł, na którą składa się: wpis sądowy w kwocie 539 zł, kwota 3.600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, wynikająca z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.