II SA/Bk 182/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu A. D. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego W. R. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z dnia [...].02.20011 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A., z dnia [...].12.2010 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...].072008 r., udzielającą Państwu W. i A. R. pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń mieszkalnych, zaadoptowanych samowolnie w istniejącym budynku gospodarczym, na działce o numerze ewidencyjnym [...], w miejscowości M., gmina P. U podstaw rozstrzygnięcia organu legły następujące ustalenia: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. wszczął na podstawie interwencji W. R. postępowanie administracyjne w sprawie legalności i prawidłowości wybudowania obiektów budowlanych na działce o numerze [...] w miejscowości M., stanowiącej współwłasność W. i A. R. W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że w 2002 r. pierwotnie istniejący budynek gospodarczy o wymiarach około 15,00 x 8,5 m, konstrukcji murowanej z dachem dwuspadowym, został częściowo rozebrany ze względu na zły stan techniczny części budynku. W rezultacie powstał obiekt o wymiarach 11,25 x 8,50 m. Inwestorzy, Państwo R., uzupełnili drewnem ścianę szczytową, która była ścianą konstrukcyjną wewnętrzną. Decyzją z dnia [...].10.2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych w budynku byłej chlewni. W latach 2002-2003 Państwo R. samowolnie dokonali zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego (byłej chlewni). W tej sprawie prowadzono postępowanie zakończone ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A., z dnia [...].07.2008 r., znak: [...], na mocy której udzielono Państwu R. pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń mieszkalnych, zaadoptowanych samowolnie w istniejącym budynku gospodarczym (była chlewnia) na działce o numerze [...] w miejscowości M. Pismem z dnia 03.09.2008 r. W. R. został poinformowany, iż przedmiotowy budynek posiada uregulowany stan prawny i może być użytkowany jako budynek mieszkalny. W dniu 26.10.2010 r. do organu I instancji wpłynął wniosek W. R. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...].07.2008 r. Jako podstawę wznowienia w/w podał: wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, zatajenie stanu faktycznego, brak zgody Konserwatora Zabytków. Wniosek ten został uzupełniony kolejnym pismem z dnia 30.11.2010 r., w którym ponownie wskazał, iż stan faktyczny został zatajony oraz naruszono przepisy techniczno-budowlane. Decyzją z dnia [...].12.2010 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...].07.2008r., wskazując, że wnioskodawca nie dopełnił formalnych podstaw do wznowienia postępowania, wskazanych w art. 148 k.p.a. W odwołaniu od tej decyzji W. R. wskazał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, a mianowicie doszło do naruszenia art. 145 § 5 k.p.a. Dowodem tego jest pismo P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, informujące, że działka nr [...] jest położona na terenie objętym ochroną konserwatorską - na podstawie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że pozwolenie na budowę wydaje organ w uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Zdaniem Skarżącego doszło w sprawie do naruszenia art. 145 § 6, a stan faktyczny został zatajony. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy wskazał, że W. R. ma legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż uczestniczył w postępowaniu legalizacyjnym na prawach strony. Wskazano, że we wniosku podano postawę prawną, tj. wydanie decyzji w wyniku przestępstwa oraz zatajenie stanu faktycznego. Zdaniem organu nie został zachowany przez wnioskodawcę miesięczny termin do złożenia wniosku do wznowienia postępowania, liczony od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Pan R., pomimo pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26.11.2010 r., nie wskazał jakie przestępstwo zostało popełnione przez kogo i kiedy dowiedział się o tym fakcie. W ocenie organu dołączone przez zainteresowanego dokumenty P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie stanowią dowodu popełnienia przestępstwa. Powoływanie się przez W. R. na niezgodność budynku z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie ochrony przeciwpożarowej nie może stanowić podstawy do wznowienia, gdyż wnioskodawca wskazuje na fakty znane zarówno stronom jak i organom nadzoru budowlanego. Wskazano, że W. R. oświadczył do protokołu oględzin z 03.09.2002 r., iż nie wnosi zastrzeżeń do robót budowlanych wykonanych przy przedmiotowym budynku. Oświadczenie to zostało złożone, gdy obecny kształt budynku był już wykonany, z elementami drewnianymi przy granicy z działką wnioskodawcy oraz oknami w ścianie podłużnej tego budynku, co zostało uwidocznione na wykonanej wtedy dokumentacji fotograficznej. Ponadto W. R. jeszcze w 2007 r. wystąpieniem z dnia 28.11.2007 r. zwrócił się do konserwatora zabytków o skontrolowanie przedmiotowego budynku oraz innych budynków na działce [...] w M. Fakt pozostawania działki pod ochroną konserwatorską jest znany wnioskodawcy co najmniej od 2008 r. W skardze do tut. Sądu W. R. podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazał, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa a stan faktyczny został zatajony. Budynek został rozbudowany po granicy i narusza § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W dalszej części skargi Skarżący opisał przebieg zdarzeń dotyczących samowoli budowlanej oraz działań organów jej dotyczących. Stwierdził, że decyzja została wydana bez uzyskania stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie przed tut. Sądem Pełnomocnik Skarżącego poparła skargę. Jednocześnie podała, że Skarżący dowiedział się o okolicznościach, które nie zostały wzięte pod uwagę podczas wydawania decyzji pozwalającej na użytkowanie budynku, w 2008 r. Potwierdziła, że wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania dotyczy decyzji z 03.07.2008 r., o udzieleniu zezwolenia na użytkowanie Państwu R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania, w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Uznać należy, iż organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosował i zinterpretował przepisy prawa będące podstawą podjętych rozstrzygnięć. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana w ramach postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w trybie art. 145 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego – zwanego dalej "k.p.a.", regulujących postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1, 145a § 1 i art. 145b § 1 kpa. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w: art. 145 § 1, art. 145a § 1 k.p.a. i 145b § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne. Obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie iż postępowania jest zbadanie: czy wniosek został wniesiony przez osobę będącą stroną, czy został on złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145 a k.p.a. lub 145b k.p.a. Dopiero pozytywna weryfikacja wniosku polegająca na ustaleniu zaistnienia wszystkich przesłanek skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., a następnie przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku niespełnienia którejkolwiek z przyczyn formalnych, o których mowa wyżej, organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Wskazać w tym miejscu należy, że w czasie orzekania przez organy obu instancji art. 149 § 3 k.p.a. stanowił, że odmowa wznowienia postępowania administracyjnego następuje w formie decyzji administracyjnej. Trzeba też podkreślić, że obowiązkiem organów administracji publicznej jest subsumcja okoliczności podnoszonych przez podmiot wnoszący o wznowienie postępowania administracyjnego pod przesłanki wznowienia postępowania wymienione w: art. 145 § 1 k.p.a., art. 145 a k.p.a. lub 145b k.p.a., a następnie ocena czy dochowano terminu miesięcznego do złożenia wniosku, który jest liczony od daty dowiedzenia się o okolicznościach wskazywanych jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie podzielić należy argumentację organu odwoławczego, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z przekroczeniem przez Skarżącego miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, odnośnie przesłanek wznowienia: - wyjścia na jaw nowych okoliczności w sprawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.; wydania decyzji bez wymaganego prawem stanowiska organu współdziałającego – art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Z kolei odnośnie wskazywanych przez Skarżącego okoliczności zatajenia i wydania decyzji w wyniku przestępstwa, które należało uznać za wyczerpujące przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., słusznie uznano, że Skarżący nie wskazał o jakie przestępstwo chodzi ani nie podał żadnej informacji o tym ,że toczy się jakiekolwiek postępowanie karne mające związek z procedurą legalizacji inwestycji na działce Państwa R. W piśmie z 26.10.2010 r. ,inicjującym postępowanie w sprawie, (karta 27 akt administracyjnych, teczka 3), uzupełnionym pismem z 30.11.2010 r. (karta 32 akt administracyjnych, teczka 3), Skarżący wskazuje następujące okoliczności: zatajenie stanu faktycznego i wydanie decyzji w wyniku przestępstwa; naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; położenie działki na której dokonano samowoli budowlanej w strefie ochrony konserwatorskiej a w konsekwencji brak zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na realizację inwestycji. Podzielić należy argumentację organu odwoławczego, że o okoliczności braku uzgodnienia legalizowanej inwestycji, którą należało zakwalifikować jako przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., Skarżący wiedział co najmniej od marca 2008 r. Wynika to z pisma P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 26.03.2008 r., na które powołuje się Skarżący (karta 31 akt administracyjnych, teczka 3). Na marginesie wskazać należy, że w owym piśmie organ wyjaśnia skarżącemu, iż "inwestor nie może wystąpić do organu konserwatorskiego o takie uzgodnienie, ponieważ owo uzgodnienie dokonuje się między organami". Dodać też należy, iż w świetle art. 59 i 57 Prawa budowlanego, w postępowaniu o zezwoleniu na użytkowanie, organ nadzoru budowlanego nie ma podstawy by występować o zajęcie stanowiska przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w trybie art. 106 k.p.a. Jeśli chodzi o niezgodność inwestycji w zakresie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez posadowienie obiektu po granicy i naruszenie przez to przepisów przeciwpożarowych, to również należy podzielić argumentację organu odwoławczego, że Skarżący wiedział o tej okoliczności od dawna. Skarżącego poinformowano o wydaniu decyzji z [...].07.2008 r. (karta 76 akt administracyjnych, teczka nr 2) Zatem podanie o wznowienie ze wskazaniem tych okoliczności jako podstaw wznowienia niewątpliwie zostało złożone z przekroczeniem miesięcznego terminu o którym mowa w art. 148 § 1k.p.a. Ponadto w odniesieniu do wskazywanej przez Skarżącego okoliczności posadowienia obiektu po granicy z działką Skarżącego i naruszenia warunków technicznych trudno mówić o nowej okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skoro obiekt od dawna stoi po granicy z działką Skarżącego, a w 2008 roku zezwolono na jego użytkowanie, a Skarżący brał udział w procedurze legalizacyjnej przed organami administracji publicznej, z wyłączeniem postępowania w przedmiocie zezwolenia na użytkowanie. Jeśli chodzi o wznowienie postępowania administracyjnego wskutek "zatajenia" i "popełnienia przestępstwa", które należało zakwalifikować jako wyczerpujące przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., wskazać należy, że Skarżący nie podał o jakie przestępstwo chodzi ani co zostało zatajone. Ponadto, pomimo wezwania organu, nie poinformował o tym, że toczy się jakiekolwiek postępowanie karne dotyczące procedury legalizacyjnej. Art. 145 § 2 k.p.a. stanowi, że z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Zatem z powołanego przepisu wynika reguła, iż wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. następuje po wydaniu wyroku przez sąd powszechny lub inny organ. Skoro, według wiedzy organu, nie toczy się żadne postępowanie karne o sfałszowanie dowodów bądź wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, to zasadnie odmówiono wznowienia postępowania w sprawie z powołanych przyczyn. Wskazać należy, że w decyzji organu I instancji, a także w decyzji organu odwoławczego, jako podstawę prawną wniosku o wznowienie wskazano art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie powołano art. 145 § 1 pkt 1,5,6 k.p.a. – przepisów zawierających przesłanki wznowienia na które powoływał się Skarżący. Jest to niewątpliwe uchybienie organów, które jednak w ocenie Sądu nie miało wpływu na poprawność rozstrzygnięcia, bowiem organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do wszystkich okoliczności wznowienia wskazanych przez Skarżącego. W tej sytuacji, mając na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając na uwadze wniosek pełnomocnika, z urzędu reprezentującego skarżącego, o przyznanie mu kosztów zastępstwa procesowego, Sąd kierując się treścią art. 205 § 2 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a. orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wysokość przyznanego pełnomocnikowi wynagrodzenia ustalono w oparciu o stawki wynikające z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zmianami). Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.