II SA/Bk 182/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-07-21
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Mieczysław Markowski, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeznaczenie nieruchomości stanowiących własność strony skarżącej pod drogi wewnętrzne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, które w praktyce pełnią funkcję dróg publicznych, stanowi naruszenie jej interesu prawnego i uprawnień, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały?Ratio decidendi
Przeznaczenie nieruchomości pod drogi wewnętrzne, które w praktyce pełnią funkcję dróg publicznych, stanowi nadmierną ingerencję w prawo własności i narusza zasadę proporcjonalności, uzasadniając stwierdzenie nieważności uchwały w tym zakresie. Właściciel nieruchomości przeznaczonej pod drogę wewnętrzną ponosi koszty jej utrzymania, co w przypadku faktycznego pełnienia funkcji drogi publicznej jest nieuzasadnionym ciężarem, w przeciwieństwie do sytuacji, gdy nieruchomość jest przeznaczona pod drogę publiczną i może zostać wywłaszczona za odszkodowaniem.Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali uchwałę Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznaczyła ich działki pod drogi wewnętrzne. Twierdzili, że działki te w rzeczywistości będą pełniły funkcję dróg publicznych, co narusza ich interes prawny jako właścicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo odrzucił skargę, uznając brak legitymacji skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na naruszenie interesu prawnego skarżących i nakazując ponowne rozpoznanie sprawy.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie postanowień dotyczących działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w części opisowej i graficznej. 2. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 3. Zasądzono od Gminy Miejskiej S. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. R.S. i I. R. S. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie postanowień dotyczących działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w części opisowej i graficznej; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Gminy Miejskiej S. solidarnie na rzecz skarżących M. R.S. i I. R. S. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Bk 182/16
U Z A S A D N I E N I E
Tutejszy Sąd postanowieniem z 20 sierpnia 2015 r., sygnatura akt II SA/Bk 380/15 odrzucił skargę M. S. i I. S. na uchwałę Rady Miasta S. z [...] marca 2007 r., nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów części Miasta S. przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługową.
Skarżący wskazaną uchwałę zaskarżyli w części dotyczącej, stanowiących ich własność, działek nr [...], [...], [...] i [...], przeznaczonych w zaskarżonym planie – jak twierdzili – na drogi wewnętrzne. Zarzucając naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 9 i 10, ust. 2 pkt 7, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, twierdzili, że Rada Miasta nadużyła władztwa planistycznego, przeznaczając, z naruszeniem prawnie chronionego interesu skarżących, wskazane nieruchomości na drogi wewnętrzne, mimo że de facto będą one pełniły funkcję publiczną. W ocenie skarżących z treści planu, w tym jego części graficznej, jednoznacznie wynika, że wymienione działki nie będą pełnić funkcji dróg wewnętrznych. Mają być połączone z drogami publicznymi i stanowić uzupełnienie już istniejącej infrastruktury drogowej. Będą dostępne dla ogółu ruchu drogowego, zaś korzystanie z nich nie będzie w rzeczywistości w żaden sposób ograniczone. Podnieśli, że w takiej sytuacji koszty utrzymania dróg powinien ponosić Burmistrz Miasta S. Zdaniem skarżących działki, których dotyczy skarga, powinny być w zaskarżonym planie miejscowym przeznaczone na drogi publiczne.
Odrzucając skargę, tut. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazali, aby zaskarżona uchwała naruszała ich indywidualny i konkretny interes prawny. Sąd podkreślił, że skarga skarżących została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu w skardze wniesionej na podstawie powołanego przepisu legitymacja skargowa została oparta na subiektywnym przekonaniu skarżących, iż został naruszony ich interes prawny lub uprawnienie i skarżący to naruszenie powinni wykazać. W ocenie tut. Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazali, aby zaskarżona uchwała naruszyła w jakikolwiek sposób ich interes prawny lub uprawnienie. Zdaniem Sądu jakkolwiek w rozpoznawanej sprawie skarżący, jako właściciele nieruchomości objętych zaskarżonym planem miejscowym niewątpliwie mogą wykazać się interesem prawnym, to jednak nie sposób podzielić ich stanowisko, zgodnie z którym ich interes prawny został naruszony wskutek przekroczenia przez gminę władztwa planistycznego poprzez sklasyfikowanie nieruchomości stanowiących ich własność jako drogi wewnętrzne, podczas gdy w ocenie skarżących ich faktyczne przeznaczenie wskazuje, że będą to drogi publiczne. Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gmina (jej organy) ma prawo decydować o określonym przeznaczeniu nieruchomości, w tym w sposób, który nie jest zgodny z oczekiwaniami właściciela. Uznał też, że przyjęte w zaskarżonym planie miejscowym zasady obsługi komunikacyjnej są rozwiązaniem właściwym od strony funkcjonalnej i technicznej oraz są zgodne z przepisami prawa. Stwierdził przy tym, że nieruchomości, których dotyczy sprawa, w zaskarżonym planie zostały przeznaczone do "wewnętrznej obsługi komunikacyjnej zespołów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonych na planie symbolami 7 MN i 8 MN i taką też funkcję spełniają". Ponadto, jak wskazał, "łączą się one z drogami publicznymi, które na planie oznaczone są symbolami 3 KD-D/12 i 2KD-L/15, co umożliwia dostęp do dróg publicznych przez nowo powstałe działki budowlane".
Zdaniem tut. Sądu, mając na uwadze, iż interes prawny w sprawie ze skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym powinien mieć swoje źródło w przepisach prawa administracyjnego, zaskarżona uchwała nie wywiera żadnych materialnoprawnych skutków w zakresie praw i obowiązków skarżących. Zaskarżona uchwała nie reguluje nie tylko wprost, ale nawet pośrednio indywidualnych uprawnień lub obowiązków skarżących oraz ich sytuacji prawnej.
Skarżący, zaskarżając skargą kasacyjną postanowienie tut. Sądu zarzucili naruszenie art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 140 k.c. oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 6 ust. 2 oraz w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, sprowadzające się do uznania, że nie są legitymowani do wniesienia skargi na uchwałę w sprawie planu miejscowego, którego ustalenia ingerują w prawo własności nieruchomości, których są właścicielami.
Uchylając zaskarżone postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że tut. Sąd nie kwestionuje, iż skarżący są właścicielami nieruchomości, działek wskazanych w skardze, które w zaskarżonym planie miejscowym zostały przeznaczone pod drogi wewnętrzne. Nie kwestionuje też, że w świetle ustaleń zaskarżonego planu miejscowego przeznaczenie terenu pod drogi wewnętrzne nie jest równoznaczne z przeznaczeniem terenu pod drogi publiczne. Zdaniem NSA ustalenia te oznaczają, że zaskarżonym planem określono sposób wykonywania przez skarżących własności ich nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.) ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona uchwała wprost oddziałuje na sytuację prawną skarżących, w szczególności na sposób wykonywania przez nich prawa własności nieruchomości. Ponadto, w ocenie NSA zaskarżona uchwała narusza prawo własności nieruchomości skarżących. Skarżący nie mogą bowiem wykonywać prawa własności nieruchomości w sposób niczym nieograniczony. Mogą wykonywać prawo własności nieruchomości jedynie w takim zakresie, jaki jest określony m.in. poprzez ustalenia zaskarżonego planu miejscowego. Nie jest przy tym istotne, że skarżący postulują (uznają, że byłoby to zgodne z ich interesem) przeznaczenie działek, których dotyczy sprawa, pod drogi publiczne. Istnieje bowiem istotna, ważka z punktu widzenia prawnych interesów skarżących, różnica pomiędzy ustaleniami planu, którymi nieruchomości przeznacza się pod drogi wewnętrzne, a ustaleniami planu, którymi nieruchomości przeznacza się pod drogi publiczne. W przypadku ustaleń planu miejscowego, którymi przeznacza się nieruchomości pod drogi publiczne, nie ma wątpliwości, że mogą one być wywłaszczone, zaś w przypadku ustaleń planu, którymi przeznacza się nieruchomości pod drogi wewnętrzne, takie wątpliwości istnieją. Jest oczywiste, że ma to znaczenie z punktu widzenia sposobu wykonywania własności nieruchomości. Interes prawny właściciela nieruchomości przeznaczonej pod drogę publiczną jest lepiej chroniony niż interes prawny właściciela nieruchomości przeznaczonej pod drogę wewnętrzną. Gdy ta ostania jest w sposób nieograniczony połączona z systemem dróg publicznych, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, właściciel nieruchomości musi nie tylko godzić się na powszechne korzystanie z jego nieruchomości, ale także utrzymywać nieruchomość swoim kosztem jako drogę (art. 8 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – Dz.U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.). Natomiast w przypadku przeznaczenia nieruchomości pod drogę publiczną, w razie urządzenia drogi publicznej właściciel otrzyma odszkodowanie za utratę własności.
Zaskarżona uchwała narusza zatem interes prawny i uprawnienie skarżących. Skarżący byli więc legitymowani do wniesienia na nią skargi do sądu administracyjnego, w myśl art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Inna natomiast kwestia to, to czy to naruszenie jest prawnie dozwolone. Tę kwestię NSA nakazał wyjaśnić rozpoznając skargę skarżących merytorycznie, czyli oceniając, czy przyjmując ustalenia zaskarżonego planu, dotyczące nieruchomości stanowiących własność skarżących, nie naruszono żadnych przepisów prawa.
NSA uznał, że odrzucenie skargi skarżących na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. nie było uzasadnione, zaś sprawa powinna być rozpoznana co do istoty.
Rozpoznając ponownie sprawę tut. Sąd wezwał Pełnomocnika Skarżących do przedłożenia wykazu wszystkich działek stanowiących własność Skarżących a objętych postanowieniami skarżonego planu oraz do przedłożenia wykazu nieruchomości, które Skarżący sprzedali od daty uchwalenia kwestionowanego planu (karta 123 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:
Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę związany jest wykładnią prawa dokonaną przez orzekający w tej samej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w powołanym przepisie oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Użyte w art. 190 P.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 967/12, cbois).
Wyjaśniając motywy, które legły u podstaw uchylenia postanowienia tut. Sądu, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 2854/15 wskazał, że nie było podstaw do odrzucenia skargi Skarżących na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., bowiem zaskarżona uchwała narusza interes prawny i uprawnienie Skarżących, a rzeczą tut. Sądu jest ustalenie czy to naruszenie jest prawnie dozwolone.
W rozpoznawanej sprawie nie ma sporu między stronami co do tego, że wskazane przez skarżących działki zostały przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi wewnętrzne. Rozważenia zatem wymagało czy taki sposób określenia zagospodarowania wspomnianych działek nie narusza granic władztwa planistycznego gminy poprzez nadmierne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Na sądzie spoczywa obowiązek dokonania oceny zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z prawem, w tym z wynikającą z art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności. Przyjęcie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozwiązania polegającego na przeznaczeniu określonego terenu pod drogę wewnętrzną oznacza, że teren ten nadal pozostaje własnością jego dotychczasowego właściciela. Jednocześnie takie przeznaczenie skutkuje tym, że na tym terenie będzie mogła być zrealizowana tylko droga wewnętrzna. Stanowi to niewątpliwie ograniczenie prawa własności. Wprawdzie przeznaczenie określonego terenu pod drogi wewnętrzne nie pozbawia właściciela prawa własności, tak jak ma to miejsce w przypadku przeznaczenia terenu pod drogi publiczne, to nie oznacza to jeszcze, że konsekwencje takiego przeznaczenia pozostaną w zgodzie z zasadą proporcjonalności (por. wyrok NSA z dnia 31.02.2013 r. II OSK 2518/12, cbois). Oceny wymagała zatem okoliczność czy droga określona w zaskarżonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako droga wewnętrzna z praktycznego punktu widzenia nie będzie pełniła roli drogi publicznej. Koszty urządzenia i utrzymania dróg wewnętrznych obciążają właścicieli nieruchomości przeznaczonych pod te drogi. Dlatego istotnym jest ustalenie, czy obszar objęty zaskarżonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego stanowi teren o ograniczonym dostępie, czy też faktycznie użytkownikiem dróg wewnętrznych będzie znacząca liczba osób, co wskazywałoby, że omawiane drogi rzeczywiście będą pełniły rolę dróg publicznych, których urządzenie i utrzymanie zostało przez gminę przerzucone na właścicieli nieruchomości. Rozważenia wymagało, czy w sprawie nie doszło do zachwiania równowagi pomiędzy koniecznością zapewnienia interesu ogółu oraz jednostki i czy skarżący nie będą zmuszeni do poniesienia zbyt daleko idących ciężarów (zob. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 listopada 2007 r., Sprawa Bugajny i inni przeciwko Polsce).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.) drogi gminne zaliczone są do dróg publicznych. Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 powołanej ustawy). Przepis art. 7 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Natomiast - w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych - drogi, drogi rowerowe, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi. W ustawie o drogach publicznych występuje więc podstawowy podział na drogi publiczne (krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne) oraz na drogi wewnętrzne. Pojęcia drogi wewnętrznej używa prawodawca także w art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W oparciu o przepisy powołanej ustawy o drogach publicznych wskazać można kryteria odróżnienia dróg publicznych od dróg wewnętrznych. Z drogi publicznej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, natomiast droga wewnętrzna ze swojej istoty jest przeznaczona do korzystania przez węższy, czasami ściśle określony, krąg podmiotów. Ograniczenie kręgu podmiotów korzystających wynika z dwóch okoliczności: charakteru takiej drogi, która służyć połączeniu nieruchomości przyległych do tej drogi z drogą publiczną; prawa własności drogi wewnętrznej i mogących wynikać z tego prawa ograniczeń w dostępie do tej drogi.
W ocenie tut. Sądu postanowienia kwestionowanego planu miejscowego naruszają w sposób nadmierny prawo własności Skarżących w odniesieniu do działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...], co stanowi naruszenie wspomnianej zasady proporcjonalności oraz naruszenie władztwa planistycznego gminy. Według postanowień tego planu wspomniana działka przeznaczona jest pod pas drogowy 8KD-D/10 – "projektowana ulica miejska, wewnętrzna-dojazdowa kl"D" w liniach rozgraniczających 10,0". Jak wynika z przedłożonego na rozprawie rysunku planu oraz dołączonych map (karty 128, 130 akt sądowych) przedmiotowa działka znajduje się w pasie drogowym ogólnodostępnym (w bezpośrednim sąsiedztwie pasa drogowego oznaczonego na rysunku planu symbolem 2KD-L/15). Pas drogowy o symbolu 8KD-D/10 łączy się z pasami drogowymi o symbolach: 2KD-L/15, 13KD-Dx/7, 3KD-D/12. Wspomniany pas o symbolu 8KD-D/10 stanowi obsługę drogową dla obszarów oznaczonych w planie symbolami 8MN, 7MN, 9MN – przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Struktura połączeń drogowych określonych w skarżonym planie wskazuje, że przedmiotowa działka wchodzi w skład ciągu drogowego 8KD-D/10 łączącego się z ulicami [...] i [...]. Ocena struktury połączeń, określonych w kwestionowanym planie, zdaniem tut. Sądu dowodzi, że pas drogowy 8KD-D/10, w skład którego wchodzi wspomniana działka o numerze [...], biorąc pod uwagę jego niczym nieograniczoną dostępność i skomunikowanie z innymi ulicami ma pełnić w istocie funkcję drogi publicznej.
Zważywszy na funkcje jaką ma pełnić droga wewnętrzna wydzielona z nieruchomości Skarżących uznać należało, że rada gminy uchwalając plan w części opisanej jako tereny 8KD-D/10 przekroczyła granice władztwa planistycznego gminy, wywodzonego z art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem ingerencja w prawo własności skarżących, w stopniu w jakim ma to miejsce w zaskarżonej uchwale, jest zbyt daleko idąca, nieuzasadniona i w istocie sprowadza się do wyręczenia gminy - kosztem właścicieli nieruchomości w poniesieniu kosztów niezbędnych do wybudowania i utrzymania drogi publicznej. Tym samym rada gminy naruszyła powołaną wyżej konstytucyjną zasadę proporcjonalności.
Nie są uzasadnione natomiast zarzuty i argumenty Skarżących odnoszące się do działek o numerach [...], [...] i [...]. Jak wynika z rysunku planu oraz dołączonych map (karty 128, 130 akt sądowych) wymienione działki położone są na obszarach opisanych na rysunku planu symbolami "KDx – projektowane dojazdy w liniach rozgraniczających 6,0 m." Wymienione działki stanowią tzw. dojazdy ślepe do innych działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Ponadto, w świetle wykazu działek stanowiących własność Skarżących, złożonego przez Pełnomocnika Skarżących na rozprawie, zaprojektowane dojazdy są dojazdami do działek stanowiących w zasadzie wyłącznie własność Skarżących. Już chociażby z tego względu Gmina mogła je określić jako drogi wewnętrzne, gdyż będą one użytkowane w zasadzie tylko przez Skarżących – biorąc pod uwagę strukturę własności gruntów sąsiednich. Ponadto za uznaniem za drogi o charakterze wewnętrznym wymienionych dojazdów przemawia okoliczność, że są to tzw. dojazdy ślepe. Zatem nawet w przypadku sprzedaży części działek przez Skarżących krąg użytkowników tych dojazdów będzie ograniczony w zasadzie do właścicieli działek leżących przy tych dojazdach.
Zdaniem tut. Sądu, wobec stwierdzenia bezprawnego naruszenia interesu prawnego Skarżących w odniesieniu do działki o numerze [...] dopuszczalne było stwierdzenie nieważności postanowień kwestionowanej uchwały tylko w odniesieniu do wspomnianej działki. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 658/10 (niepubl.), Sąd ten analizując możliwość stwierdzenia nieważności części uchwały, odwołał się do koncepcji tzw. "orzeczeń zakresowych" wynikających z kontroli hierarchicznej konstytucyjnych źródeł prawa. Koncepcja ta analizowana szczególnie szeroko w doktrynie i orzecznictwie prawa konstytucyjnego ze względu na zakres kontroli Trybunału Konstytucyjnego, znajduje również swoje odpowiednie zastosowanie w przypadku kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne w zakresie legalności aktów prawa miejscowego. W tym, bowiem aspekcie punktem wspólnym orzecznictwa konstytucyjnego i administracyjnego jest hierarchiczna kontrola źródeł prawa. Korzystność zastosowania orzeczenia zakresowego (częściowego) pozwala na wyeliminowanie z systemu prawa wadliwej normy prawnej tylko w zakresie powodującym jej niezgodność z aktami wyższego rzędu, przy jednoczesnym zachowaniu w mocy pozostałych norm, które nie są dotknięte tą nieważnością. Jak wskazuje się w doktrynie prawa konstytucyjnego, a co znajduje również swoje przełożenie w warunkach kontroli legalności aktu prawa miejscowego, takie orzeczenie w wymiarze praktycznym powoduje ustanowienie zakazu interpretacji przepisu, który mógłby doprowadzić do jego "odczytania" i zastosowania w sposób sprzeczny z sentencją wyroku (por. P. Radziewicz. Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 2006 r. sygn. akt K 9/05, Przegląd Legislacyjny z 2006 r. nr 6, s. 195-206). Wydanie orzeczenia "częściowego" wymaga przede wszystkim ustalenia, jaka część określonego aktu dotknięta jest wadliwością. Drugą korzyścią podjęcia takiego rozstrzygnięcia jest również możliwość uniknięcia ewentualnych szkód, jakie mogłyby zostać spowodowane luką prawną, powstałą z powodu wyeliminowania z systemu prawa całego przepisu bez jednoczesnego wprowadzenia w to miejsce nowej regulacji prawnej (vide też: wyroki NSA z: 7.04.2011 r., sygn. akt II OSK 160/11, 7.10.2015 r. II OSK 328/14).
Za wyeliminowaniem postanowień kwestionowanego planu tylko w zakresie wspomnianej działki przemawia również okoliczność, że – jak już wspomniano- skarga w rozpoznawanej sprawie została złożona w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Zatem ocena postanowień skarżonego planu przez tut. Sąd ograniczała się do rozpoznania sprawy w granicach interesu prawnego Skarżących.
Z tych względów w zakresie punktu 1 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., a w zakresie punktu 2 sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło