II SA/Bk 183/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2015-07-02
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, przebywający w areszcie śledczym i nieposiadający dochodów ani oszczędności, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że z mocy ustawy jest zwolniony z opłat sądowych w sprawach dotyczących należności alimentacyjnych?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając jego trudną sytuację materialną wynikającą z pobytu w areszcie śledczym i braku dochodów. Mimo że skarżący był ustawowo zwolniony z opłat sądowych w tej kategorii spraw, sąd uznał, że jego sytuacja uzasadnia przyznanie pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika, zgodnie z przepisami PPSA dotyczącymi prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący W. W., przebywający w areszcie śledczym, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej i ustanowienie adwokata. Skarżący podał, że nie posiada oszczędności ani dochodów, a jego majątek stanowi udział w nieruchomościach. Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie odmowy umorzenia należności alimentacyjnych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej i ustanowienie adwokata R. G. w sprawie ze skargi W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia w całości oraz w części należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ustawowych odsetek p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
W. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia i ustanowienie adwokata R. G. (k. 33,40) podając, iż obecnie przebywa w Areszcie Śledczym i nie posiada żadnych oszczędności, a także nie osiąga żadnego dochodu. W skład jego majątku wchodzi 1/3 udziału w zabudowaniach gospodarczych oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (współwłasność). Skarżący ma zadłużenie alimentacyjne oraz wśród znajomych na kwotę ponad 30.000 zł (k. 40-41).
Na wstępie informacyjnie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy należności alimentacyjnych, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżący W. W. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Z tej przyczyny orzeczenie w tym zakresie było bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie
i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna W. W. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż przebywa w areszcie śledczym i obecnie nie posiada źródeł dochodu oraz oszczędności. Powyższe okoliczności, pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, tj. ustanowienia pełnomocnika.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło