II SA/Bk 184/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej ul. P. [...]w B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...].12.2003 r., nr [...] Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakazał wykonać I. P. w terminie do 28.02.2004 r. czynności doprowadzające do zgodności z przepisami wykonaną zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń w podpiwniczeniu bloku mieszkalnego przy ul. P. [...] w B. na sklep przemysłowo-chemiczny poprzez: 1) zastosowanie wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej na sali sprzedaży 2) wykonanie w/w robót pod nadzorem osoby uprawnionej 3) przedłożenie Inspektorowi opisów i rysunków oraz opinii Inspekcji Ochrony Środowiska, Inspekcji Sanitarnej Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowej Straży Pożarnej. Na skutek odwołania wniesionego przez Zarząd Wspólnoty Mieszkańców, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dn. [...].02.2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w punktach 1 i 2, zaś uchylił pkt 4 i orzekł o konieczności przedłożenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. inwentaryzacji powykonawczej pomieszczeń przeznaczonych na sklep, sporządzonej przez osobę uprawnioną. Stan sprawy przedstawiał się następująco: I. P. dokonała, samowolnie, zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń w podpiwniczeniu bloku mieszkalnego przy ul. P. [...] w B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. postanowieniem z dnia [...].05.2003 r. w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane, utrzymanym w mocy przez organ II instancji (postanowienie z dnia [...].06.2003 r.) wstrzymał I. P. użytkowanie sklepu branży przemysłowo-chemicznej. Następnie w dniu [...].07.2003 r. postanowieniem, w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane zobowiązał właścicielkę do przedłożenia w terminie do dnia 31.07.2003 r. zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydanej w porozumieniu z właściwym okręgowym inspektorem pracy na obniżenie poziomu podłogi w pomieszczeniu usługowym przedmiotowego sklepu. Powyższe postanowienie organu I instancji z dnia [...].07.2003 r. zostało w postępowaniu odwoławczym utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...].08.2003 r. I. P. w dniu[...].10.2003 r. dostarczyła do organu I instancji decyzję z dnia [...].09.2003 r. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., wyrażającą zgodę na obniżenie poziomu podłogi poniżej poziomu przyległego terenu o ok. 0,90 m w pomieszczeniach sklepowych pod warunkiem zastosowania na sali sprzedaży wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej. Mając powyższe na uwadze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w dniu [...].12.2003 r. na podstawie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. Nr 106 z dnia 5 grudnia 2000 r., poz. 1126 z późn. zm.) oraz w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718 decyzją Nr NB.I.P-7355/73/02 nakazał I. P., wykonać określone czynności w terminie do dnia 28.02.2003 r., w celu doprowadzenia do zgodności z przepisami wykonanej samowolnie zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń w podpiwniczeniu bloku mieszkalnego. Organ II instancji rozpatrując odwołanie Zarządu Wspólnoty Mieszkańców ul. P. [...] od powyższej decyzji stwierdził, co następuje. Przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowi, że w razie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy art. 50 i 51 ustawy. Odpowiednie stosowanie przepisów art. 50 i 51 w stosunku do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oznacza przede wszystkim możliwość określenia czynności, które umożliwią dalsze użytkowanie obiektu zgodnie z prawem, ewentualnie wydanie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego. Pani I. P. uzyskała pozytywną opinię Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. zawartą w decyzji z dnia [...].09.2003 r., wyrażającą zgodę na obniżenie poziomu podłogi poniżej poziomu przyległego terenu o ok. 0,90 m w sklepowych pomieszczeniach pod warunkiem zastosowania na sali sprzedaży wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej oraz pozytywną opinię Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...].09.2003 r. na prowadzenie sprzedaży artykułów przemysłowych w tych pomieszczeniach, będących własnością Pani I. P. Organ I instancji prawidłowo w zaskarżonej decyzji nałożył obowiązek wykonania wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej. Natomiast niezasadnym było żądanie od inwestorki opisu i rysunku usytuowania obiektu budowlanego jakim jest budynek mieszkalny wielorodzinny oraz opisu technicznego określającego rodzaj i charakterystykę tego obiektu, kiedy sprawa dotyczy lokalu w tym obiekcie. Również obowiązek dostarczenia opinii Inspekcji Ochrony Środowiska, Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowej Straży Pożarnej wynika z mocy przepisu art. 56 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane, stąd brak jest podstaw do nakładania tych obowiązków w niniejszej decyzji na co słusznie wskazała strona odwołująca się. Powyższe uchybienia organu I instancji zostały skorygowane w decyzji drugoinstancyjnej. Odnosząc się do kwestii zawartych w odwołaniu tj. obniżenia podłogi, to organ stwierdził, że nie jest właściwy do podważania ustaleń, dokonanych przez PWIS w decyzji z [...].09.2003 r., której wydanie Inspektor Sanitarny poprzedził oględzinami. Organ także stwierdził, iż I. P. będzie musiała uzyskać także pozwolenie na użytkowanie. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Zarząd Wspólnoty Mieszkańców ulicy P.[...] wnosił o uchylenie decyzji oraz dopuszczenie dowodu z protokołu wizji lokalnej przeprowadzonej w spornym pomieszczeniu w dniu 7.04.2003 r. Skarżący, w uzasadnieniu skargi, zarzucają decyzji niekompletność w kwestii nakazania wykonania inwestorce pewnych czynności z pominięciem obniżenia podłogi, co jest sprzeczne z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994 r. Zgoda Państwowego Inspektora Sanitarnego wydana I. P., w porozumieniu z Państwowym Inspektorem Pracy, dotyczy obniżenia podłogi o 0,90 m w stosunku do przyległego terenu. Faktyczne obniżenie terenu pomieszczeń sklepowych (co wykazano podczas oględzin w dniu 7.04.2003 r.) wynosi 1,03 m a wysokość pomieszczeń 2,46 m. Dyskwalifikuje to adaptację pomieszczeń na pobyt ludzi, gdyż wysokość pomieszczeń winna wynosić 2,50 m. Zdaniem skarżących organy naruszyły przepisy: § 3 pkt 13, § 73 pkt 3, § 72 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia, albowiem chcą doprowadzić do zalegalizowania istniejącego stanu rzeczy i uprawomocnić zaistniałą samowolę budowlaną. Organy są powołane do przestrzegania prawa a "nie robienia przekrętów i potwierdzania nieprawdy, aby je ominąć i działać wbrew faktom i obowiązującemu prawu ...". W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutu zagłębienia podłogi pomieszczenia sklepowego przyznał, iż pomiary dokonane na wizji lokalnej wykazały zagłębienie na ok. 1,03 m, ale wysokość ta mogła ulec zmianie po ukształtowaniu terenu wokół budynku po zakończeniu budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie ulega wątpliwości, że p. I. P. dokonała, bez pozwolenia, zmiany sposobu użytkowania lokalu w podpiwniczeniu bloku mieszkalnego przy ul. P.[...] w B. na sklep przemysłowo-chemiczny. W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego mogą nakazać inwestorowi wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia stanu lokalu do zgodności z prawem. W niniejszej sprawie została wydana taka decyzja, zgodnie z art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: z 2000 r. Dz.U. nr 106 poz. 1126 z późn. zm.). W ocenie Sądu, nie można uznać zaskarżonej decyzji za wadliwą z tego powodu, że organy pominęły, w zakresie nałożonych na inwestorkę obowiązków, element obniżenia podłogi. Inwestorka uzyskała pozytywną opinię Okręgowego Inspektora Pracy z dn. 9.09.2003 r. na prowadzenie w lokalu działalności: sprzedaży artykułów przemysłowych. Uzyskała także zgodę Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., wyrażoną w decyzji nr [...] z dn. [...].09.2003 r., na obniżenie poziomu podłogi lokalu poniżej poziomu przyległego terenu o ok. 0,90 m pod warunkiem zastosowania wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej na sali sprzedaży. Został więc spełniony wymóg z § 73 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12.04.2002 r. (Dz.U. nr 75, poz. 690), jak też analogiczny wymóg obowiązujący w/g § 73 ust. 3 poprzedniego rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dn. 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych ... (Dz.U. z 1995 r. nr 10 poz. 46 ze zm.). Organy nadzoru budowlanego, wydając zaskarżoną decyzję, były związane pozytywnymi opiniami w/w Inspektora Sanitarnego i Inspektora Pracy. Ponieważ już na etapie wcześniejszego postępowania ustalono, podczas wizji lokalnej w dniu 7.04.2003 r., że poziom podłogi pomieszczeń sklepowych lokalu p. P. jest już obniżony w stosunku do poziomu terenu o 1,03 m, to w ocenie Sądu, zbędnym było nakazywanie obecnie, przez organ, wypełnienia inwestorce czynności, która de facto została wcześniej wykonana. Dlatego też wystarczyło zobowiązanie do wykonania wentylacji, zgodnie z zaleceniem Inspektora Sanitarnego. Jeśli chodzi, natomiast, o okoliczność, czy pomieszczenie inwestorki, będzie spełniało wymagane przepisami normy wysokościowe, to jest to, zdaniem Sądu, kwestia do rozstrzygnięcia przy następnym etapie postępowania tj. na etapie postępowania o pozwolenie na użytkowanie lokalu. Zgodnie, bowiem, z art. 55 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego inwestorka ma obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie lokalu, jeśli zechce z niego korzystać. Wówczas organy administracji przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie, mają obowiązek przeprowadzenia kontroli pod kątem wykonania nałożonych obowiązków oraz zgodności obiektu z obowiązującymi przepisami (co wynika z art. 59, 57 prawa budowlanego). Wobec powyższego, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Poza meritum sprawy, Sąd pragnie wyrazić jedynie wątpliwość jaka zrodziła się w toku rozprawy sądowej, a mianowicie, czy w świetle art. 28 k.p.a. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej ul. P. [...] miał własny interes prawny bycia stroną postępowania administracyjnego, albowiem przedstawiciel Zarządu T. B. wypowiedział się na rozprawie sądowej w dniu 15.07.2004 r., iż "lokal Pani P. ani jemu osobiście, ani Zarządowi Wspólnoty nie przeszkadza". Społeczna dbałość o przestrzeganie zasad praworządności przez organy administracji jest z pewnością rzeczą chlubną, lecz niewystarczającą do zachowania uprawnień strony postępowania.