II SA/Bk 184/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-04-07
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, a jeśli nie, to czy powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, ponieważ sprawa dotyczy zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. W zakresie ustanowienia radcy prawnego, prawo pomocy zostało przyznane, ponieważ wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny, biorąc pod uwagę niskie dochody, wysokie wydatki (w tym medyczne) i brak majątku.Stan faktyczny
L. A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Wnioskodawca przedstawił dane dotyczące dochodów rodziny, wydatków oraz stanu zdrowia córek. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ale odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 07 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L. A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
L. A. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką J. B. oraz niepełnoletnimi córkami A. M. B. ([...] lat) i K. B. ([...] lat). Źródłem miesięcznego utrzymania czteroosobowej rodziny pozostaje wynagrodzenie otrzymywane przez małż. B. z tytułu wykonywanej pracy w łącznej wysokości 2.511,48 zł brutto (1.837,19 zł netto), w tym skarżący z tytułu pracy na [...] etatu w O. B. S.A. otrzymuje 1.852,98 zł brutto (1.317,19 zł netto), J. B. tytułem pracy na [...] etatu uzyskuje 658,50 zł brutto (520 zł netto). Wykazane wydatki tj. czynsz, gaz, energia elektryczna, przedszkole wynoszą łącznie około 1.300 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m². A. M. B. i K. B. cierpią na a. p. Wydatki związane z zakupem lekarstw, żywności b. i b. pochłaniają znaczną cześć dochodów rodziny. L. A. B. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 8 - 9). Do akt sprawy skarżący dołączył: zaświadczenie z dnia [...] lutego 2010 r. o wysokości zarobków uzyskiwanych z tytułu pracy w O. B. S.A. (k. 12); zaświadczenia lekarskie potwierdzające stan zdrowia córek (k. 10-11).
Ad 1. Na wstępie należy odnieść się do wniosku L. A. B. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy
i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie.
W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak
w sentencji.
Ad 2. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez L. A. B. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku L. A. B. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wskazał, iż źródłem dochodu czteroosobowej rodziny pozostają zarobki uzyskiwane przez małż. B. z tytułu zatrudnienia w łącznej wysokości 2.511,48 zł brutto (1.837,19 zł netto). Wykazane wydatki wynoszą łącznie około 1.300 zł. Dodatkowo córki skarżącego cierpią na a. p. wymagającą stosowania drogiej diety b. i b. W skład majątku L. A. B. wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m². Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji biorąc pod uwagę przede wszystkim wysokość miesięcznego dochodu rodziny oraz wykazane wydatki (w szczególności na specjalistyczną dietę żywieniową dla chorych córek A. M. B. i K. B.) należało zatem stwierdzić, iż L. A. B. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło