II SA/Bk 186/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko,, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 09 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi F. i I. M. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku, zobowiązania do wstrzymania użytkowania budynku, nakazania przedłożenia zaświadczenia o zgodności sposobu użytkowania budynku z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego 1. Uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...], 2. Stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. Zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących F. i I. M. kwotę 740 złotych (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Na skutek skargi S. P. informującej, że jego sąsiad J. M. niezgodnie z prawem użytkuje budynek wybudowany w Ch. przy ul. K. [...] w celu obsługi fermy zwierząt futerkowych, zmieniając jego przeznaczenie na budynek mieszkalny, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął odpowiednie postępowanie. W toku tego postępowania organ ustalił, że na podstawie udzielonego w 1976r. pozwolenia na budowę właściciel obecnej działki nr [...] uzyskał pozwolenie na wybudowanie na tej nieruchomości budynku gospodarczego dla obsługi fermy zwierząt futerkowych. Na podstawie oględzin istniejącego obecnie na tej działce budynku ustalono, iż znajduje się tam budynek mieszkalno-gospodarczy o powierzchni zabudowy około dwukrotnie większej od udzielonego pozwolenia. Z zebranych w sprawie dowodów wynika też, że istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę zostały dokonane przed 1985r. Mając to na względzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z [...] XII 2004r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane postanowił wstrzymać I. i F. J. M. użytkowania przedmiotowego budynku oraz nałożył na nich obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni zaświadczenia z Urzędu Miejskiego w Ch. o zgodności aktualnego sposobu użytkowania obiektu z ustaleniem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a także oceny jego stanu technicznego sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Od postanowienia tego I. i F. M. wnieśli odwołanie, lecz P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z [...] I 2005r., utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Na wymienione postanowienie organu II instancji małżonkowie I. i F. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zarzucili w niej naruszenie przepisów art. 50 ust. 3, 71 ust. 3 i 103 ust. 2 ustawy z 7 VII 1994r. – Prawo budowlane oraz art. 37, 39 i 40 ustawy z 24 X 1974r. – Prawo budowlane a także art. 7,8,11,12,77,80 i 138 kpa. Skarżący podnieśli, że prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy wykluczył możliwość wydania zaskarżonego postanowienia i powołania się w nim na przepisy pozwalające wstrzymać użytkowanie przedmiotowego budynku. Budynek ten został wybudowany w całości jeszcze w latach siedemdziesiątych XX wieku, w obecnie istniejącym kształcie i nigdy nie doszło do zmiany sposobu jego użytkowania, bowiem od początku był to dom mieszkalny z częścią gospodarczą. Dlatego właściwym trybem postępowania w stosunku do tego obiektu byłyby przepisy ustawy z 24 X 1974r. – Prawo budowlane, dotyczące samowoli budowlanej, w tym te normy tej ustawy, które pozwalają na zalegalizowanie budynku wzniesionego niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, a także na czasowe użytkowanie tego obiektu. Mając to na względzie skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie tej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie zostało wydane bez uprzedniego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dlatego skarga zasadnie zarzuca obrazę powołanych w jej treści przepisów proceduralnych. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że pozwolenie na budowę trzech ferm zwierząt futerkowych wraz z budynkiem gospodarczym otrzymały w dniu 8 VI 1976r. inne osoby, niż skarżący. Mimo szeregu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy sporządzonych w latach 1976 – 1985, wskazujących na stan prawny oraz sposób użytkowania nieruchomości skarżących i znajdującego się na niej budynku organy nie ustaliły szczegółowo kiedy i jaki budynek wznieśli tam I. i F. M., czy był to jak obecnie twierdzą dom mieszkalny z zapleczem gospodarczym oraz czy prawdą jest, że nigdy nie zmieniali oni sposobu jego użytkowania. Powołując się na przepis art. 71 prawa budowlanego z 1994r. organy ustaliły, że doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku w rozumieniu art. 71 ust. 1 tej ustawy. Tymczasem z twierdzeń skarżących, popartych dowodami w postaci poświadczeń zameldowania ich rodziny w spornym budynku w listopadzie 1977r. oraz dokumentów związanych z prowadzonym w latach 1985-1986 procesem o przeniesienie na ich rzecz własności zabudowanej nieruchomości wynika, że już w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku znajdował się tam dom mieszkalny. Nie wyjaśniono więc, czy doszło do przebudowania wybudowanego pierwotnie budynku dla obsługi fermy zwierząt, czy wybudowano dom mieszkalny na podstawie udzielonego w 1976r. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z 24 X 1974r. – Prawo budowlane(Dz. U. Nr 38, poz. 229) samowolą budowlaną było wybudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, to jest bez pozwolenia na budowę lub niezgodnie z jego warunkami. Skutkowało to obowiązkiem rozbiórki tak wybudowanego obiektu chyba, że zachodziły podstawy do jego zalegalizowania, zgodnie z art. 40 tej ustawy. Organ mógł też zezwolić na jego dalsze wykorzystywanie, gdy przemawiały za tym względy społeczne lub gospodarcze (art. 39). Zgodnie z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującego prawa budowlanego z 1994r. do budynków samowolnie wzniesionych przed dniem 1 I 1995r., których budowa została ukończona, stosuje się przepisy dotychczasowe. Skarga trafnie więc podnosi, że stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony, co stwarza też zasadniczą wątpliwość co do prawidłowości zastosowania w tej sprawie prawa budowlanego z 1994r. Dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 152 i 200 ustawy z 30 VIII 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.-