II SA/Bk 186/12
PostanowienieWSA w Białymstoku2012-03-16
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawców, obejmująca niskie dochody z emerytur, wysokie koszty leczenia i bieżące wydatki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawców uzasadnia takie rozstrzygnięcie. Niska wysokość dochodów z emerytur, wysokie koszty leczenia i bieżące wydatki, a także brak majątku i oszczędności, wskazują, że wnioskodawcy nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
H. M. i T. M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazali, że ich dochód pochodzi z dwóch emerytur, a miesięczne wydatki obejmują leki, energię, wodę, podatek od nieruchomości, telefon, węgiel i żywność. Podnieśli, że są osobami starszymi i schorowanymi, a ich dochód wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych i leczenia. Wnioskodawcy nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności poza domem.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. i T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. M. i T. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki budynku p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
H. M. i T. M. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym (k. 19). Dochodem rodziny jest emerytura uzyskiwana przez T. M. w wysokości 1.621,99 zł oraz emerytura H. M. w wysokości 945,52 zł. Wnioskodawcy poza domem o powierzchni [...] m 2 nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k.19-20).
W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienie radcy prawnego w sprawie niniejszej skarżący podnieśli, iż są osobami starszymi i schorowanymi z licznymi schorzeniami, przez co na leki w skali miesiąca wydają około 400 zł. Ponadto niezbędne wydatki skarżących przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 340,34 zł, podatek od nieruchomości – 110 zł, woda i wywóz nieczystości – około 106,01 zł, telefon – około 140 zł, węgiel – 800 zł, żywność – około 1.000 zł, gaz – 59 zł.
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna H. M. oraz T. M. uzasadnia udzielenie im prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawcy są osobami starszymi i schorowanymi, z licznymi schorzeniami wymagającymi sukcesywnego leczenia. Dochód rodziny skarżących zamyka się kwotą 2.567,51 zł brutto (k. 20). Wnioskodawcy poza niewielkim domem nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Nieznaczny comiesięczny dochód wystarcza im jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz wysokie koszty leczenia, które miesięcznie wynoszą około 400 zł.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżących, a także zestawienie ich stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło