II SA/Bk 186/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi H. M. i T. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] grudnia 2011 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje radcy prawnemu J. A. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżących wykonane na zasadzie prawa pomocy.- II SA/Bk 186/12 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...].01.2012 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z [...].12.2011 r. znak [...], którą odmówiono nakazania C. B. rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w M. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco. W wyniku informacji H. i T. M. o złym stanie technicznym i konieczności wyburzenia wyżej wskazanego budynku gospodarczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wszczął z urzędu postępowanie mające na celu ocenę legalności jego wzniesienia i użytkowania. W dniu 31.08.2009 r. przeprowadził oględziny. Ustalił, że obiekt powstał kilkadziesiąt lat temu, a później był remontowany. Następnie zobowiązał C. B. do przedłożenia oceny stanu technicznego budynku sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje. W złożonej ocenie z 14.12.2009 r. stwierdzono, że elementy konstrukcyjne i cały budynek spełniają wymogi nośności, a ich stan techniczny jest dobry. Zastrzeżenia do oceny złożył T. M. Przedstawił zdjęcia obiektu i wyjaśnił, że wbrew treści opinii nie jest on w dobrym stanie technicznym, ma popękane ściany i powinien zostać wyburzony. Decyzją z [...].02.2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wskazał, że uzyskał informację o toczącym się w Wydziale Architektury Starostwa Powiatowego w M. postępowaniu w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku, które ma ten skutek, że "budynek gospodarczy posiada uregulowanie stanu prawnego". Powoduje to bezprzedmiotowość postępowania legalizacyjnego. W następstwie odwołania H. i T. M. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...].03.2010 r. orzekł o utrzymaniu w mocy powyższego rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, akceptując w całości ustalenia stanowiące jego podstawę. Wyrokiem z 19.08.2010 r. w sprawie II SA/Bk 294/10, uprawomocnionym bez wdrożenia kontroli kasacyjnej, tutejszy sąd uchylił obydwie powyższe decyzje z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem sądu błędnie ustalono wystąpienie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego z powołaniem się na decyzje, którymi udzielono pozwolenia na przebudowę części budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania oraz pozwolenia na przebudowę komina wolnostojącego. W ocenie składu orzekającego nietrafnie przyjęto, że postępowanie przed organem architektoniczno - budowlanym ma skutek uregulowania stanu prawnego spornego budynku gospodarczego. Jak stwierdzono w uzasadnieniu wyroku - to rozstrzygnięcie w przedmiocie samowoli budowlanej powinno poprzedzać wydanie decyzji o pozwoleniu na wykonywanie w budynku prac budowlanych i zmianę sposobu jego użytkowania. Sąd zauważył, że tak pojmowana zależność, wbrew odmiennemu stanowisku organów, była powodem uchylenia w sprawie II SA/Bk 807/09 pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania i na przebudowę. W ocenie sądu w aktach sprawy brak jest dokumentacji wskazującej, że przedmiotowy budynek został wzniesiony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a dokonana następnie jego rozbudowa była przeprowadzona w oparciu o stosowne pozwolenia. Nie prowadzono postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie oraz w ogóle nie oceniono znaczenia dla sprawy informacji Starosty Powiatowego w M. z [...].09.2009 r., w której jednoznacznie stwierdzono, że z posiadanych przez organ rejestrów nie wynika, aby C. B. uzyskała pozwolenie na budowę czy też dokonała zgłoszenia o wykonaniu robót budowlanych na przedmiotowym budynku gospodarczym. Nie wyjaśniono także okresu wybudowania spornego budynku, mimo wyraźnego sporu co do tej kwestii. Zdaniem sądu ustalenie tej okoliczności miało znaczenie przesądzające o zastosowaniu właściwych przepisów prawa materialnego do oceny jego legalności, co wynika z art. 103 ust. 2 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane. W konsekwencji organy obydwu instancji nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, a to uniemożliwiło dokonanie wszechstronnej oceny zaskarżonej decyzji. Sąd polecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalono wszechstronnie jej stan faktyczny i dopiero wówczas wydano rozstrzygnięcie merytoryczne. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ dwukrotnie wystąpił do Urzędu Miejskiego w M. z zapytaniem o informację o przeznaczeniu obecnej działki nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z lat 70-tych i w planie obecnym, uzyskał wyjaśnienie inwestorki wskazującej, że obiekt wzniesiono około 1950 r., bowiem od tej daty był ujmowany w ewidencji gruntów i budynków, uzyskał informację o zniszczeniu archiwów, w których znajdowały się dokumenty dotyczące prowadzonych postępowań o wydanie pozwolenia na budowę z lat 70-tych, jak również przeprowadził rozprawę administracyjną, na której przesłuchał świadków oraz strony na okoliczność daty wybudowania obiektu i daty prowadzenia na nim późniejszych prac. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy decyzją z [...].12.2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane, odmówił nakazania rozbiórki spornego budynku na działce nr [...]. Odnośnie przeznaczenia działki w planach miejscowych ustalił, że w pierwszym dla spornego terenu ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego z 1964 r. działka znajdowała się na obszarze zaklasyfikowanym jako rezerwa terenu mieszkaniowego o wysokiej intensywności zabudowy wraz z zielenią. Przed wejściem w życie tego planu działka funkcjonowała jako zabudowa zagrodowa rolnicza. Przeznaczenie planu nie zostało zrealizowane i funkcja zabudowy mieszkaniowej zagrodowej na działce była kontynuowana. W obecnie obowiązującym planie z 10.10.2003 r. oraz w planie poprzednim z 27.06.1989 r. utrzymano w mocy wszystkie wcześniejsze plany szczegółowe położone w granicach administracyjnych miasta M. Dlatego, zdaniem organu, przyjąć należy, że skoro w planach uwzględniono dotychczasową funkcję tego terenu – to istniejąca na niej zabudowa zagrodowa odpowiada ustaleniom obowiązującego planu. Organ ocenił również uzyskane dowody z zeznań świadków stwierdzając, że w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym możliwe jest ustalenie daty budowy obiektu przypadającej na lata 1949 – 1950 oraz daty przebudowy przypadającej na lata 70-te ubiegłego wieku. Zdaniem organu brak jest możliwości kategorycznego stwierdzenia, że inwestor nie uzyskał na wykonane na obiekcie prace pozwolenia na budowę, a tylko wówczas dopuszczalne byłoby ustalenie wystąpienia samowoli budowlanej. Zniszczenie w archiwach dokumentów dotyczących procesów budowlanych z lat 70-tych ubiegłego wieku, nieistniejący w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy obowiązek długoletniego archiwizowania takich dokumentów przez strony i organy administracji architektoniczno – budowlanej, spowodowały, że w sprawie niniejszej brak niezbędnych dokumentów dotyczących procesu budowlanego nie pozwala przypisać inwestorowi sprawstwa działań budowlanych wykonanych bez stosownych pozwoleń. Odnośnie oceny stanu technicznego obiektu organ przyjął za podstawę ustaleń dowód z oceny technicznej przedłożonej w 2009 r. przez inwestorkę, a sporządzonej przez osobę o stosownych kwalifikacjach zawodowych, z którego to opracowania wynika dobry stan techniczny obiektu. W tych okolicznościach Inspektor Powiatowy stwierdził, że brak jest podstaw do nakazywania rozbiórki spornego budynku gospodarczego w oparciu o art. 50 i 51 prawa budowlanego z 1994 r., które to przepisy, jego zdaniem, miały w sprawie zastosowanie z uwagi na brak ustalenia wystąpienia samowoli budowlanej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli H. i T. M. Podtrzymali wniosek o nakazanie rozbiórki. Ich zdaniem obiekt wybudowano w latach 1945 – 1949, a wyremontowano w latach 1989-1991 i w obydwu przypadkach miało to miejsce bez pozwolenia na budowę. Zakwestionowali twierdzenie inwestorki o zniszczeniu w pożarze dokumentów dotyczących budynku. Wskazali, że zamieszkują swoją działkę od około 40 lat i jako bezpośredni sąsiedzi spornego budynku mają najwięcej informacji na temat jego wykorzystywania i wykonywanych na nim prac. Decyzją z [...].01.2012 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Stwierdził, że ustalenia dokonane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i na podstawie zgromadzonego w nim materiału dowodowego są wystarczające do przyjęcia – również na etapie odwoławczym - ustaleń o braku podstaw do ingerencji w sporny obiekt. Podobnie jak Inspektor Powiatowy ocenił, że w sytuacji braku możliwości jednoznacznego ustalenia nieuzyskania pozwolenia na realizację inwestycji – brak jest podstaw do przypisywania samowoli budowlanej. Natomiast dobry stan techniczny obiektu i zgodność jego usytuowania z obowiązującymi na tym terenie przepisami planistycznymi wyklucza wydanie nakazu jego rozbiórki na podstawie art. 50 i 51 prawa budowlanego z 1994 r. Skargę na powyższą decyzję złożyli do sądu administracyjnego H. i T. M. wnosząc o jej uchylenie. Identycznie jak w odwołaniu wskazali na wybudowanie spornego obiektu i jego wyremontowanie bez pozwolenia na budowę. Zakwestionowali jako nieprawdziwe oświadczenia inwestorki o utracie dokumentów z procesu budowlanego. Wskazali, że przedłożona przez inwestorkę ocena techniczna została wydana bez oględzin obiektu w terenie. Do skargi załączyli odpowiedzi Starostwa Powiatowego w M. na ich pisemne wystąpienia, w tym informację, że Starostwo posiada rejestry pozwoleń na budowę wydanych w okresie od 06.03.1974 r., natomiast w rejestrach za okresy 1976 -1978 i 1989 – 1991 nie figuruje nazwisko inwestorki jako osoby, której wydano pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Skarżący sprecyzowali, poprzez ustanowionego na zasadzie prawa pomocy pełnomocnika, zarzuty skargi w piśmie procesowym z 11.06.2012 r. (k. 60 – 63). Wskazali głównie na naruszenie przepisów procesowych dotyczących obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, przepisu intertemporalnego art. 103 prawa budowlanego z 1994 r. poprzez jego niezastosowanie oraz przepisów art. 50 i 51 tej ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca jej wydanie decyzja pierwszoinstancyjna zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sprawa była po raz drugi poddana kontroli sądowej. Pierwsze decyzje o umorzeniu postępowania (z [...].02.2010 r. i z [...].03.2010 r.) zostały uchylone przez tutejszy sąd w sprawie II SA/Bk 294/10 z uwagi na uchybienia przepisom procesowym. Sąd polecił wszechstronne wyjaśnienie sprawy i zebranie pełnego materiału dowodowego. Tą oceną prawną organy, jak i skład obecnie orzekający, są związane z mocy art. 153 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. Należy stwierdzić, że obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego po raz kolejny nie został przez organy w pełni zrealizowany, co – jak słusznie wskazano w piśmie precyzującym skargę z 11.06.2012 r. - narusza przede wszystkim przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa, a także art. 153 p.p.s.a. Z akt wynika, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w kierunku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skoncentrowano się na ustaleniu daty budowy spornego obiektu i daty wykonania na nim późniejszych prac budowlanych, co jest tylko częściowym wypełnieniem oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Bk 294/10. Przypomnieć należy, że sąd polecił wówczas zebrać materiał dowodowy dotyczący nie tylko daty robót budowlanych, ale także zrealizowania robót w oparciu o stosowne pozwolenia (vide s. 7 uzasadnienia). Ostatnio wymienione okoliczności, jak też sporny czasokres wykonania robót budowlanych w istniejącym już obiekcie, nie zostały w sprawie w pełni wyjaśnione. Dlatego całkowite i po raz wtóry wykluczenie przez organ samowoli budowlanej należy uznać za przedwczesne. Bezspornie w sprawie należało oddzielić roboty budowlane polegające na budowie obiektu oraz późniejsze roboty budowlane w istniejącym obiekcie. Zgromadzony materiał dowodowy daje jedynie podstawy do przyjęcia, jak to uczyniły w tej części organy, że budynek zrealizowano na przełomie lat 40-tych i 50-tych ubiegłego wieku. Datę budowy wskazaną przez C. B. jako 50-60 lat wstecz (vide protokół oględzin z 31.08.2009 r.) potwierdza treść wypisu z kartoteki budynków, wskazująca rok 1950 jako rok zakończenia budowy (k. 155). Faktycznie potwierdził ją także dwukrotnie skarżący wskazując, że obiekt powstał 65 wstecz, około roku 1945-50 (vide pismo z 13.08.2009 r. oraz zeznania, k. 1, 216). W ocenie sądu trafnie ocenił organ, że z uwagi na brak materiałów dowodowych nie można jednoznacznie przypisać inwestorce samowoli budowlanej polegającej na wzniesieniu budynku i przyjąć należy jego legalną budowę. Przypomnieć należy, że fakt ten miał miejsce około 60 lat wstecz, co już samo w sobie znacznie ograniczało możliwości dowodowe. Trafnie też wskazano, że obowiązujące przed kilkudziesięcioma latami przepisy przewidywały jedynie dziesięcioletni okres archiwizacji dokumentów, a następnie ich zniszczenie (wskazany przez organ § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19.02.1957 r. w sprawie państwowego zasobu archiwalnego). Dowód z dokumentu w postaci wypisu z kartoteki budynków nie pozostawia wątpliwości, że sporny obiekt został zaewidencjonowany ze wskazaniem czasu zakończenia jego budowy na rok 1950. Dowodzi to pośrednio, że został wzniesiony legalnie. Te ustalenia organów nadzoru budowlanego podlegały akceptacji sądu. Skoro inwestor w zakresie budowy nie popełnił samowoli budowlanej, brak było podstaw do orzeczenia (żądanego przez skarżących) nakazu rozbiórki czy innego zobowiązania w zakresie budowy spornego obiektu. Natomiast ocenić należy, że doszło w postępowaniu do naruszenia zasad i norm procesowych w zakresie wyjaśnienia zakresu, rodzaju, czasokresu wykonania późniejszych robót budowlanych na istniejącym obiekcie oraz oceny legalności ich wykonania. Przede wszystkim sporny był czasokres tych robót, bowiem inwestorka podawała lata 70-te (1976-1978), a skarżący, bezpośredni sąsiedzi – lata 1989-1991. Co prawda przeprowadzono w tym przedmiocie postępowanie dowodowe, ale należy zarzucić tym czynnościom niedokładność i powierzchowność przy sprzecznym materiale dowodowym oraz brak pełnej oceny zeznań przesłuchiwanych świadków, których zeznania są bardzo ogólnikowe i przede wszystkim nie zawierają ustosunkowania się do odmiennych twierdzeń małżonków M. oraz dowodów z dokumentów w postaci informacji dotyczącej rejestrów robót budowlanych. Świadków w ogóle nie przesłuchano na okoliczność najistotniejszą, tj. czy inwestor posiadał pozwolenie na roboty budowlane. Dopuszczono się naruszenia przepisów dotyczących przesłuchania stron postępowania - przesłuchując w takim charakterze pełnomocnika C. B. i przyjmując jego twierdzenia jako zeznania strony. Narusza to zasadę niedopuszczalności kumulacji ról procesowych. Ta sama osoba nie może występować jednocześnie w jednym postępowaniu np. jako świadek i jako pełnomocnik. Z mocy art. 32 k.p.a. strona może działać osobiście lub przez pełnomocnika, ale przesłuchanie w charakterze strony (art. 86 k.p.a.) mające charakter subsydiarny (posiłkowy) – jako dowód – odnosi się wyłącznie do strony. Twierdzenia pełnomocnika stanowią wyjaśnienia w sprawie, które nie stanowią dowodu sensu stricte. W tym miejscu, odnośnie twierdzeń inwestorki dotyczących daty robót, które miały być wykonane legalnie – zwrócić należy uwagę na informację Starosty Powiatowego z 25.05.2011 r. (k. 164 akt adm.) i notatkę urzędową (k. 172), na których to dokumentach organy poprzestały, ale bez ich dokładnej analizy. Informacja Starosty podaje bowiem, że na podstawie rejestrów ustalono, iż w latach 1976-1978 inwestorka nie uzyskała pozwolenia na budowę. Zwrócić trzeba też uwagę na dołączone do skargi informacje Starosty Powiatowego w M. i Burmistrza M. pozwalające na uzyskanie szerszej wiedzy o spornych okolicznościach, pomocne do oceny twierdzeń zarówno stron, jak i przesłuchanych świadków. Organy nadzoru budowlanego dowodów tych nie poszukiwały, a zignorowały treść dokumentu na k. 164, co potwierdza ocenę sądu nienależytego wyjaśnienia sprawy. Nie ulega wątpliwości, iż upływ czasu utrudnia postępowanie dowodowe, ale sama ta okoliczność nie zwalnia organów od dążenia do pełnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza przy uwzględnieniu obowiązku respektowania zaleceń sądu w sprawie II SA/Bk 294/10. W spornym przedmiocie dotyczącym późniejszych niż budowa obiektu robót budowlanych C. B., zdaniem sądu niewyjaśnionym należycie na datę orzekania zaskarżoną decyzją, w postępowaniu administracyjnym należało wyjaśnić: jakie roboty (należy je zaklasyfikować) i kiedy zostały przez inwestora wykonane, czy i jakich formalności (pozwolenie na budowę) wymagały według regulacji prawnych obowiązujących w dacie ich wykonania, czy te formalności zostały dopełnione. Dopiero wyjaśnienie tych zagadnień da podstawę organom nadzoru budowlanego w zakresie ingerencji, jej rodzaju lub braku podstaw do takiej ingerencji. Należy pamiętać o treści art. 103 ust. 2 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), który dopuszcza stosowanie przepisów dotychczasowych ("stare" prawo budowlane z 24.10.1974 r. obowiązujące do 31.12.1994 r.) wyłącznie do tych obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. We wszystkich zatem przypadkach innych niż budowa będą miały zastosowanie przepisy ustawy z 07.07.1994 r. W ocenie sądu w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym nie zgromadzono pełnego materiału dowodowego (o czym świadczą chociażby dokumenty zdobyte przez skarżących i dołączone do skargi), dowody osobowe przeprowadzono bardzo powierzchownie (przykładowo świadkom nie zadano pytania odnośnie dopełnienia lub braku dopełnienia formalności przez inwestora przed podjęciem się robót na istniejącym budynku), nie przesłuchano obydwu stron konfliktu, a oceny zebranego materiału także dokonano niewłaściwie, bez uzasadnienia którym dowodom, a przede wszystkim dlaczego, dano wiarę, a które odrzucono i z jakich powodów. Powyższe powoduje konieczność uzupełnienia postępowania. Należy ponownie, bardziej dogłębnie przesłuchać świadków, przesłuchać w charakterze strony C. B., ustalić w niebudzacy wątpliwości sposób stan zachowanych rejestrów z procesów budowlanych i ich treść odnoszącą się do spornych robót i w kontekście dowodów z dokumentów dokonać oceny dowodów osobowych. Pomocne mogą także być dla tej oceny dowody zawarte w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania części obiektu zawisłej przed Starostą, a w szczególności analiza twierdzeń inwestorki podawanych na potrzeby tamtego postępowania. W zależności od ustaleń orzeknie organ nadzoru budowlanego w przedmiocie ewentualnej samowoli budowlanej, zaś w przypadku uznania braku podstaw do przyjęcia którejkolwiek z postaci samowoli wobec konsekwentnych twierdzeń skarżących odnoszących się do stanu technicznego budynku, rozważy ewentualnie potrzebę działań na podstawie art. 66 prawa budowlanego, przy tym dokonać oceny stanu technicznego budynku należy według stanu na dzień dzisiejszy. Znajdująca się bowiem w aktach ekspertyza została sporządzona w 2009 r. i była kwestionowana przez skarżących, którzy swoje twierdzenia o złym stanie technicznym budynku na nieruchomości sąsiedniej poparli dokumentacją fotograficzną. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O niemożności wykonania zaskarżonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. w punkcie 2. wyroku. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy.