II SA/Bk 188/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. C. i J. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2014 roku numer [...] 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących M. C. i J. K. kwotę po 500,00 (słownie: pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Decyzją z dnia [...].11.2014r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nałożył na inwestorów państwa M. i S. P. współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] we wsi J. gm. W. obowiązek wykonania w terminie do 30.04.2015r. następujących czynności – zamurowania otworów okiennych (luksferami szt. 3) w wykuszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony granicy działki o nr geod. [...] przy ul. [...] w J. gm. W. z uwagi na istotne odstępstwa od zatwierdzonego do realizacji projektu budowlanego i udzielonego decyzją Starosty B. z dnia [...].03.2009r. znak [...] pozwolenia na budowę, - doprowadzenia terenu działki o nr geod. [...] i [...] przy ul. W. w J. do stanu pierwotnego ze względu na podwyższenie poziomu terenu o 50-70 cm. przez nawiezienie humusu. W wyniku odwołania państwa M. i S. P. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał inwestorom, współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] w J. wykonanie w terminie do 30.04.2015r. zamurowania luksferami otworów okiennych o wymiarach 0,76 x 1,45 szt. 3 lub wymiany okien o wymiarach 0,76 x 1,45 szt. 3 znajdujących się w wykuszu budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony działki o nr geod. [...] przy ul. W. w J. na okna o odporności ogniowej REI 30. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku kontroli pracownicy PINB stwierdzili, że na działkach o nr [...] i [...] w J. należących do państwa M. i S. P. wybudowany jest budynek mieszkalny zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...].03.2009r. wydanego przez Starostę Powiatowego w B. Inwestorzy zakończyli budowę w 2012r. powiadamiając o tym organ nadzoru budowlanego. Budynek zgodnie z projektem od strony działki nr [...] posiada 3 otwory okienne, które winny być zabudowane luksferami. Stwierdzono też, że poziom terenu działek jest podwyższony. Te ustalenia były podstawą nałożenia obowiązków przez organ I instancji. W trakcie oględzin przeprowadzonych przez organ odwoławczy potwierdzony został fakt, że otwory są zabudowane oknami, a nie luksferami jak przewidywał projekt. Stwierdzono też, że teren działki [...] jest wyższy od terenu działki [...], a na działce [...] nasypana jest ziemia. Oceniając materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że istotnie poprzez wstawienie okien zamiast luksferów dokonano odstępstwa od projektu i w tym zakresie zmodyfikował nałożony przez organ I instancji obowiązek uznając, że istniała ku temu podstawa wskazana w art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. W zakresie podwyższenia terenu organ uznał, że nie można go traktować jako odstępstwo od wydanego pozwolenia na budowę, ponieważ przewidywał to projekt budowlany. Okoliczność tę potwierdzają też zapisy w dokumentacji geodezyjnej przyłączy wodociągowej i kanalizacyjnej, na podstawie których przyjął, że po wykonaniu kanalizacji wysokość terenu jest zbliżona lub nawet niższa do wysokości terenu określonej w projekcie budowlanym. Decyzję P. Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego zaskarżyli M. C. i J. K. W zarzutach skarg podnieśli naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 kpa: - poprzez błędne ustalenie, że zatwierdzony przez Starostę B. projekt budowy domu jednorodzinnego na działkach nr [...] i [...] w J. przewidywał podniesienie gruntu w sytuacji, gdy w tym projekcie mowa jest jedynie o makroniwelacji terenu, której nie sposób utożsamiać z pozwoleniem na podniesienie gruntu w zakresie stwierdzonym przez organ, tym bardziej że ustalenia te nie wynikają z części rysunkowej projektu zagospodarowania działki, – poprzez oparcie rozstrzygnięcia o pomiary rzędnych terenu wynikających z inwentaryzacji geodezyjnej przyłączy wodociągowej oraz kanalizacyjnej pomimo tego, że pomiary te zostały dokonane na tylko niewielkiej części nieruchomości i nie odzwierciedlają w pełni poczynionych przez inwestora zmian w ukształtowaniu terenu, a ponadto pomiary te zostały wykonane przed nawiezieniem gruntu przez inwestora, której to okoliczności organ nie zbadał, - poprzez niewzięcie pod uwagę przy wydawaniu decyzji zeznań świadka M. S. oraz wyjaśnień uczestnika postępowania M. C. w zakresie w jakim wskazano, że inwestor dokonał podwyższenia terenu poprzez nawiezienie ziemi z innej nieruchomości, a nie poprzez rozplantowanie terenu ziemi z wykopu pod budynkiem, - poprzez niewzięcie pod uwagę zeznań świadka K. R., kierownika budowy w zakresie w jakim świadek ten wskazał, że różnica terenu na dzień zgłoszenia obiektu do odbioru nie była tak znaczna jak w dniu oględzin nieruchomości, - poprzez zaniechanie ustalenia czy podniesienie poziomu gruntu o 50-70 cm na działce [...] i [...] nie spowodowało zmian wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, poprzez skierowanie wód opadowych na nieruchomości skarżących, co byłoby sprzeczne z decyzją o warunkach zabudowy, na którą to okoliczność wskazywali skarżący. W zakresie naruszenia prawa materialnego podnieśli naruszenie: - art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co winno skutkować dążeniu organu do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. - art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i niewzięcie pod uwagę konieczności poszanowania, przez inwestora wnoszącego obiekt, uzasadnionych interesów osób trzecich, - art. 8 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez ustalenie, iż projekt budowlany przewidywał możliwość podniesienia gruntu, pomimo tego, że w projekcie zagospodarowania działki, jego części rysunkowej sporządzonej na mapie dla celów projektowych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r. Nr 193), nie określa ukształtowania terenu z oznaczeniem zmian w stosunku do stanu istniejącego, jak również żadnych charakterystycznych rzędnych i przekrojów pionowych terenu. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Obie skargi należy uznać za uzasadnione. Istota sporu pomiędzy inwestorami i skarżącymi sprowadza się do wyjaśnienia czy i jeśli tak, to w jakim okresie inwestor dokonał podwyższenia terenu działek nr [...] i [...] położonych w J.. W ocenie Sądu zarzuty, co do niewyjaśnienia tych okoliczności, a także braku oceny dotychczas zebranych w tej sprawie dowodów należy podzielić. Zwrócić należy przede wszystkim uwagę na fakt, iż ustalenia organu I instancji, co do spornej okoliczności oparte zostały na oświadczeniach zarówno skarżących, inwestorów jak i kierownika budowy K. R. i stanowiły podstawę rozstrzygnięcia przez ten organ. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie całkowicie te ustalenia pominął i nie dokonał ich oceny, a rozstrzygniecie oparł na analizie zapisów w dokumentacji budowlanej, przy czym pominął zupełnie okoliczność, iż dokumentacja ta została sporządzona w latach 2009-2012 i nie wiadomo czy odzwierciedla istniejący obecnie stan na gruncie, co zasadnie podnoszą skarżący i do czego odnosił swoje ustalenia organ I instancji. Sami inwestorzy nie kwestionowali kwestii podwyższenia terenu działek, co wynika z ich wyjaśnienia z dnia 1.08.2014r. złożonego na piśmie. Wskazywali, co prawda, że sąsiad jednocześnie obniżył teren swojej działki i stąd wynika obecny poziom działek, jednakże organ odwoławczy te wyjaśnienia całkowicie pominął. Dotychczasowe ustalenia wskazywałyby na fakt, że istotnie inwestorzy podwyższyli teren działek [...] i [...] z tym, że z ustaleń tych nie wynika czy istotnie doszło do podwyższenia terenu niezgodnie z opisem do projektu zagospodarowania działki, w którym przewiduje się nieznaczną makroniwelację terenu umożliwiającą taką konfiguracje terenu aby umożliwić wykonanie przyłączy wodociągowo-sanitarnych. Organ II instancji powołując się na dokumentację wykonawczą dotyczącą przyłączy przyjął, że nie doszło do podwyższenia terenu działek, co wskazuje porównanie rzędnych. Należy tu jednakże zwrócić uwagę na fakt, że teren objęty wykonaniem przyłączy obejmuje tylko część działek, zaś skarżący wskazywali na podwyższenie terenu działek [...] i [...] wzdłuż granic z działkami stanowiącymi ich własność i te okoliczności także nie zostały wyjaśnione poprzez wskazanie na jakiej części działek [...] i [...] doszło ewentualnie do podwyższenia ich poziomów w stosunku do działek sąsiednich. Ponownie rozpoznając sprawę organ uzupełni materiał dowodowy poprzez ustalenie poziomu terenu działek [...] i [...] obecnie istniejącego i dokona porównania z poziomem przewidzianym w dokumentacji budowlanej, wyjaśniając także czy zapis nieznacznej makroniwelacji terenu obejmował tylko teren, na których mają być wykonane przyłącza, czy też dotyczył terenu objętego inwestycją i czy nie został przekroczony. Ewentualne naruszenie stosunków wodnych, na które wskazują skarżący może być badane w ramach odrębnego postępowania w oparciu o przepisy Ustawy prawo wodne z 18.07.2001r. Z uwagi na rozbieżny materiał dowodowy przyjęty jako rozstrzygnięcie przez organ I instancji i II instancji Sąd uznał za zasadne uchylić decyzje obu instancji w całości, mimo że ustalenia, co do odstępstwa od zatwierdzonego projektu w zakresie zabudowania otworów okiennych oknami zamiast luksferami były prawidłowe. Z tych względów orzeczono jak w wyroku zgodnie z art. 145 § 1 lit c i art. 135 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jednocześnie o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 powyższej ustawy.