II SA/Bk 19/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza C. z [...] października 2018 r. nr [...] Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], Burmistrz C. stwierdził nienależenie pobrany zasiłek rodzinny wraz z dodatkami i zobowiązał P. Z. (dalej jako: "Skarżący") do zwrotu kwoty pobranego świadczenia wraz z odsetkami. Organ stwierdził, że w dniu 12 marca 2018 r. E. Z. podjęła zatrudnienie i z tego tytułu uzyskała wynagrodzenie (za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu) w wysokości 1884,08 zł. Ponowne przeliczenie dochodu pozwoliło na ustalenie, że dochód rodziny (3859,03 zł) w przeliczeniu na osobę (5 osób) wynosił 771,81 zł i przekraczał kwotę kryterium dochodowego określonego w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm., dalej jako: "u.ś.r."). W odwołaniu Skarżący podniósł, że w decyzji został uwzględniony dochód E. Z. za kwiecień, w którym to miesiącu dostała ona jednorazową nagrodę, co się nie powtórzyło. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że organ pierwszej instancji pozyskał dane o uzyskanym przez E. Z. wynagrodzeniu ze stosunku zatrudnienia, które – za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu – tj. za kwiecień 2018 r. wyniosło 1884,08 zł. Tym samym organ nie był uprawniony do przyjęcia, że skoro w kolejnych miesiącach E. Z. otrzymywała stale wynagrodzenie niższe, to właśnie niższe (lub uśrednione) wynagrodzenie winno się uwzględnić przy obliczaniu dochodu rodziny. Art. 5 ust. 4b u.ś.r. nie pozostawia organom żadnej uznaniowości. Organ przedstawił również sposób wyliczenia wskazujący na to, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosił 771,81 zł. Kwota ta przekracza kryterium dochodowe. Wskazano, że w okresie od maja do końca października 2018 r. suma przysługujących zasiłków to 343,00 zł, a dodatków do zasiłków 111,66 zł miesięcznie, a zatem łącznie 454,66 zł miesięcznie. Różnica między łączną kwotą zasiłków z dodatkami a kwotą przekroczenia dochodu (w okresie maj-październik 2018 r.) wynosi 317,15 zł, jednakże uwzględniając okoliczność, że Skarżący w sierpniu 2018 r. utracił dochód z zatrudnienia w firmie ZPHU "J." i od tego dnia dochód na osobę w rodzinie wynosi 376,82 zł, należało przyjąć, że do nienależnego pobrania doszło od maja do końca lipca 2018 r., a w tym okresie wypłacono rodzinie Skarżącego 1.314,00 zł. W skardze na powyższą decyzję powtórzono zarzuty z odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952; dalej: ustawa). Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, gdyż naruszono art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w ten sposób, że nie wyjaśniono stanu faktycznego, które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszono art. 5 ust. 4b ustawy, które to naruszenie, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., miało wpływ na wynik sprawy. Oba organy przyjęły, że dochód rodziny skarżącego w 2018 r. w przeliczeniu na osobę wyniósł kwotę 771,81 zł, co przekroczyło kryterium dochodowe. Organ bezpodstawnie jednak do podstawy obliczenia kryterium dochodowego przyjął jednorazowy dochód Pani E. Z. z tytułu podjęcia zatrudnienia w kwocie 1884,08 zł, co zresztą zauważone zostało w odpowiedzi na skargę organu. W art. 5 ust. 4b ustawy mowa jest o kwocie osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Z przepisu tego wynika więc, że członek rodziny musi uzyskać dochód w jednym miesiącu i dopiero uzyskany przez niego dochód w drugim kolejnym miesiącu będzie brany do wyliczeń dochodu członka jego rodziny (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 100/18). Dochód uzyskany w jednym miesiącu w ogóle nie wpłynie na prawo do świadczeń rodzinnych - por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 902/16). Jak słusznie wskazano w wyroku WSA w Łodzi z dnia z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 99/18, z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika bowiem wprost, że nie chodzi o dochód uzyskiwany tylko przez jeden miesiąc, albowiem doliczeniu podlega dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty (por. również wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 712/16; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 452/18). W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest bezsporne, że Pani E. Z. uzyskała dochód w wysokości 1884,08 zł jednorazowo, a w pozostałych miesiącach uzyskiwała dochód odmienny. Powyższe powoduje, że organy obu instancji w sposób błędny ustaliły dochód rodziny, a wspomniany błąd w ocenie Sądu ma istotny wpływ na wynik sprawy, chociażby w kontekście zasady zaufania do działania organów w zgodzie z literą prawa. Odpowiedź na skargę organu nie jest aktem wywierającym skutki prawne wobec strony postępowania administracyjnego, a jedynie stanowiskiem organu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, które zresztą Sąd poparł, uznając jednak, że sprawa wymaga ponownego rozważenia z uwagi na interes jednostki i prawo do ponownego zweryfikowania, poprawnie skonstruowanej pod względem faktów decyzji administracyjnej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.