II SA/Bk 190/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego Z. G. wobec zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] marca 2018 r. pozostawiającego bez rozpoznania jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do usunięcia odpadów z nieruchomości p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie Z. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu. W związku z tym w dniu 8 lutego 2018 r. wezwano skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wraz z wezwaniem przesłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku "PPF". Wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 14 lutego 2018 r. W wyznaczonym terminie, tj. do dnia 21 lutego 2018 r. skarżący nie złożył wymaganego formularza wniosku. Wniosek taki został złożony po terminie w dniu 26 lutego 2018 r. Z uwagi na niewykonanie wezwania w zakreślonym terminie, zarządzeniem z dnia 5 marca 2018 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Od tego zarządzenia skarżący złożył sprzeciw, w którym podał, że powodem dla którego ubiegał się o pomoc prawną było nie tylko jego ewidentne ubóstwo lecz przede wszystkim choroba psychiczna (schizofrenia paranoidalna), która powodowała i powoduje zakłócenia oraz zaburzenia wyższych czynności psychicznych. Skarżący nie jest w stanie skutecznie i efektywnie bronić swoich interesów. Z tych właśnie względów doszło od uchybienia terminowi złożenia wniosku o pomoc prawną. Skarżący podniósł, że jego kłopoty z prawem wynikają wprost ze schorzenia psychicznego i dziwi fakt, że w poprzednich etapach postępowania nie ustanowiono dla niego ani kuratora, ani adwokata. Skarżący wniósł o uwzględnienie jego uzasadnienia i przychylne rozpatrzenie wniosku o pomoc prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Sprzeciw nie może być uwzględniony. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W myśl art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – w przypadku osób fizycznych – załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 1/08, pub. ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że skarżący, mimo prawidłowego wezwania i przesłania mu formularza "PPF", wniosek na tym formularzu złożył po upływie wyznaczonego terminu. Zasadnie zatem referendarz uznał, że skarżący nie wykonał wezwania, a w konsekwencji zaistniała przesłanka z art. 257 P.p.s.a. Zaznaczyć przy tym należy, że bez wpływu na wynik sprawy pozostają przyczyny wskazane w sprzeciwie z powodu których skarżący przesłał wymagany formularz po terminie. Ustawodawca nie ograniczył bowiem prawa strony do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy żadnym terminem. Wniosek na formularzu można złożyć na każdym etapie postępowania, co też skarżący uczynił w dniu 26 lutego 2018 r. Powyższe rozstrzygnięcie nie zamyka zatem drogi skarżącemu do ubiegania się o prawo pomocy. W takiej sytuacji wnioskowi z dnia 26 lutego 2018 r. zostanie nadany odpowiedni bieg. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 § 1 i 3 P.p.s.a.