II SA/Bk 192/26
WyrokWSA w Białymstoku2026-05-14
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Anna Bartłomiejczuk, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Centralnego Biura Antykorupcyjnego, którego zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest kierowane bezpośrednio do Narodowego Funduszu Zdrowia, a nie za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, może być uznany za osobę aktywną zawodowo w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka, uprawniającą do świadczenia „aktywni rodzice w pracy”?Ratio decidendi
Sąd uznał, że funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego, pomimo specyficznego sposobu zgłaszania do ubezpieczenia zdrowotnego (bezpośrednio do NFZ), spełniają definicję aktywności zawodowej zawartą w ustawie o wspieraniu rodziców. Interpretacja organów, która wykluczała ich z uwagi na brak pośrednictwa ZUS, była sprzeczna z celem ustawy i zasadą równości wobec prawa. Przepis art. 10 ust. 3 ustawy, który stanowi, że niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu aktywności zawodowej jest równoważne z opłacaniem składek od 100% minimalnego wynagrodzenia, ma znaczenie interpretacyjne i obejmuje również funkcjonariuszy CBA.Stan faktyczny
Skarżąca, funkcjonariuszka Centralnego Biura Antykorupcyjnego, wnioskowała o przyznanie świadczenia „aktywni rodzice w pracy”. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezes ZUS odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełnia warunku aktywności zawodowej, ponieważ jej zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest kierowane bezpośrednio do NFZ, a nie za pośrednictwem ZUS. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i spełnia kryteria świadczenia, powołując się na interpretacje i orzecznictwo sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2026 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 maja 2025 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Jakub Dębowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2026 r. nr 010070/684/2908878/2025 w przedmiocie świadczenia aktywni rodzice w pracy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 maja 2025 r. nr 010070/684/2908878/2025.
Zaskarżoną decyzją z 13 lutego 2026 r. nr 010070/684/2908878/2025 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes ZUS" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 28 maja 2025 r. o odmowie przyznania A. K.(dalej: "skarżąca") prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy na dziecko I. K.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
Skarżąca wnioskiem z 3 marca 2025 r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku o świadczenie aktywni rodzice w pracy na dziecko I. K. wskazując, że dziecko wychowuje wspólnie z K. K. oraz że oboje są aktywni zawodowo.
Decyzją z dnia 28 maja 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia wskazując, że skarżąca nie spełnia warunku aktywności zawodowej.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności powołał art. 7 pkt 2 lit c ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – "Aktywny rodzic" podkreślając, że aktywność zawodowa oznacza podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, dalej: "ustawa") w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem organu w związku z tym, że zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z art. 77 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego kierowane jest bezpośrednio do centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, bez pośrednictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to pomimo, że skarżąca jest od 2 września 2019 r. zatrudniona w CBA, to nie spełnia przesłanki z art. 7 pkt 2 lit. c ustawy, pozwalającej uznać ją za stronę aktywną zawodowo.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżąca złożyła odwołanie do Prezesa ZUS wskazując, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt. 8a ustawy, funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Na tej podstawie wniosła o zmianę decyzji i przyznanie wnioskowanego świadczenia.
Prezes ZUS, powołaną na wstępie decyzją z 13 lutego 2026 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 7 pkt 2 lit. c ustawy, pojęcie aktywności zawodowej oznacza podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy, w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy, w przypadku osoby ubiegającej się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymującej to świadczenie, która wspólnie z małżonkiem lub wspólnie z rodzicem dziecka wychowuje dziecko albo zgodnie z oświadczeniem wspólnie z inną osobą zamieszkuje i wychowuje dziecko, świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje, jeżeli zarówno osoba ubiegająca się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymująca to świadczenie, jak i osoba wspólnie z nią wychowująca dziecko, z tytułu aktywności zawodowej podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od podstawy, której łączna wysokość wynosi nie mniej niż 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy czym podstawa, od której są opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe każdego z nich nie może być niższa niż: 1) 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy"; 2) 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, o których mowa w ust. 4 lub w art. 18a i art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Organ przyznał, że co prawda skarżąca jako funkcjonariusz Centralnego Biura Antykorupcyjnego, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu co wynika z art. 66 ust. 1 pkt 8a ustawy, jednakże zgodnie z art. 7 pkt 2c ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic", zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego musi być dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku wykonywania pracy na podstawie stosunku służbowego przez funkcjonariuszy CBA zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z art. 77 ust. 1a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, kierowane jest bezpośrednio do centrali NFZ, bez pośrednictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym w ocenie organu, skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 7 pkt 2 lit. c ustawy pozwalającej uznać ją za aktywną zawodowo, a co za tym brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wniosła skarżąca. Zarzucając jej naruszenie prawa, zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie świadczenia z programu "Aktywni rodzice w pracy" w postaci wyrównania świadczenia od marca 2025 r. do końca maja 2025 r. na dziecko I. K. (ur. [...].2024 r.).
W uzasadnieniu podkreśliła, że będąc funkcjonariuszem CBA podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 8a ustawy. Zatem spełnia kryteria warunkujące przyznanie świadczenia "Aktywnie w pracy", ponieważ będąc zatrudniona na podstawie stosunku służbowego zgłoszona jest do ubezpieczenia zdrowotnego i osiąga z tego tytułu minimalne wynagrodzenie za pracę. Powołując art. 77 ust. 1 ustawy wskazała, że składki zdrowotne od funkcjonariuszy CBA są odprowadzane bezpośrednio do centrali Narodowego Funduszu Zdrowia bez pośrednictwa ZUS-u.
Następnie wyjaśniła, że na rządowej stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (https://www.gov.pl/web/rodzina/pvtania-i-odpowiedzi—program-aktywny-rodzic), które jest autorem ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka "Aktywny rodzic" w zakładce pn. pytania i odpowiedzi do programu "Aktywny Rodzic" w pytaniu nr 7 o treści "Co w przypadku rodziców, którzy są funkcjonariuszami służb mundurowych? Od ich wynagrodzeń nie są odprowadzane składki do ZUS, czy oni też będą mogli ubiegać się o świadczenie z programu Aktywny Rodzic?" zawarta jest jednoznacznie odpowiedz, że: "W przypadku np. funkcjonariuszy, żołnierzy zawodowych, sędziów i prokuratorów, którzy zgodnie z obowiązującymi przepisami w okresie pełnienia służby nie są objęci obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywania pracy na podstawie stosunku służbowego uznaje się za równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Powyższa interpretacja jest również uwzględniona w uzasadnieniu do projektu opublikowanego na stronie Rządowego Centrum Legislacji.
Zdaniem skarżącej, skoro ustawodawca sam stwierdził, że funkcjonariusze "zgodnie z obowiązującymi przepisami w okresie pełnienia służby nie są objęci obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywania pracy na podstawie stosunku służbowego uznaje się za równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę", to przysługuje im świadczenie z programu "Aktywny Rodzic".
Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała prawomocny wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 maja 2025 r., w którym, sąd uchylił decyzje organów obu instancji dotyczące odmowy przyznania omawianego świadczenia (sygn. II SA/Łd 227/25). Tożsame sprawy funkcjonariuszy CBA, którzy otrzymali odmowną decyzję ZUS w przedmiocie przyznania świadczenia Aktywnie w pracy rozpatrzył do chwili obecnej również WSA w Białymstoku (prawomocny wyrok z 14 października 2025 r., sygn. II SA/Bk 1395/25), a także WSA we Wrocławiu (wyrok z dnia 12 lutego 2026 r., sygn. Akt IV SA/Wr 522/25). Powyższe, zdaniem skarżącej. jednoznacznie wskazuje, że zatrudnienie w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym na podstawie stosunku służbowego stanowi aktywność zawodową i uprawnia do nabycia prawa do świadczenia "Aktywni rodzice w pracy".
Odpowiadając na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji. Wskazał jednocześnie, że w dniu 1 czerwca 2025 r. skarżąca złożyła wniosek aktywni rodzice w żłobku, który został rozpatrzony pozytywnie i świadczenie zostało przyznane za pobyt dziecka żłobku S. od 1 czerwca 2025 r. do dnia, w którym dziecko zakończy uczęszczanie do wskazanego żłobka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja ZUS o odmowie przyznania prawa do świadczenia "aktywni rodzice w pracy". Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – "Aktywny rodzic" (Dz. U. z 2024 r. poz. 858, dalej jako: "ustawa o wspieraniu rodziców").
Powołana ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczeń wspierających rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka oraz zasady przyznawania i wypłacania tych świadczeń (art. 1). Celem świadczeń "aktywny rodzic" jest ułatwienie rodzicom i innym osobom wypełniającym funkcje rodzicielskie pogodzenia zadań związanych z rodzicielstwem z aktywizacją zawodową (art. 2 ust. 2). Katalog zaś świadczeń przewidzianych ustawą zawarto w art. 2 ust. 1, który w punkcie 1 wymienia wnioskowane przez skarżącego świadczenie "aktywni rodzice w pracy". Przysługuje ono obywatelom polskim (art. 8 ust. 1 pkt 1) jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie "aktywni rodzice w pracy", chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (art. 8 ust. 2
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy, świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje na dziecko nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecka aktywnym zawodowo: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z uwzględnieniem art. 11 ust. 3, albo 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, albo 3) osobie pełniącej funkcję rodziny zastępczej albo osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, o których mowa w ustawie z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Stosownie zaś do art. 10 ust. 1 ustawy, w przypadku osoby ubiegającej się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymującej to świadczenie, która wspólnie z małżonkiem lub wspólnie z rodzicem dziecka wychowuje dziecko albo zgodnie z oświadczeniem wspólnie z inną osobą zamieszkuje i wychowuje dziecko, świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje, jeżeli zarówno osoba ubiegająca się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymująca to świadczenie, jak i osoba wspólnie z nią wychowująca dziecko, z tytułu aktywności zawodowej podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od podstawy, której łączna wysokość wynosi nie mniej niż 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy czym podstawa, od której są opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe każdego z nich nie może być niższa niż: 1) 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy"; 2) 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, o których mowa w ust. 4 lub w art. 18a i art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Definicję pojęcia "aktywności zawodowej" zawiera natomiast art. 7 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym jest to: 1) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1-8, 10 i 23 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 497), 2) pobieranie zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, zasiłku opiekuńczego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2780), zasiłku chorobowego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2189), z wyjątkiem zasiłków i świadczeń przysługujących po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego albo wypadkowego, oraz pobieranie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy na podstawie ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465), 3) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146) - w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, 4) podleganie, na podstawie ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90), ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy albo przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników na wniosek.W okolicznościach niniejszej sprawy kwestią, która zaważyła na odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, było uznanie, że skarżąca będąc funkcjonariuszem CBA nie jest aktywna zawodowo w rozumieniu powołanego wcześniej art. 7 pkt 2 lit. c ustawy o wspieraniu rodziców. W ocenie organów fakt zgłoszenia skarżącej do ubezpieczenia społecznego bezpośrednio do NFZ, a nie za pośrednictwem ZUS powoduje, że nie spełnia ona warunku aktywności zawodowej, o której mowa w art. 7 pkt 2 lit. c ustawy o wspieraniu rodziców, a w konsekwencji brak jest podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia zgłoszonego przez nią żądania.
W ocenie Sądu stanowisko organów jest błędne.
Zaznaczyć należy, że zawarte w art. 7 pkt 2 ustawy przesłanki definiujące pojęcie "aktywności zawodowej" stanowią przesłanki rozłączne. Oznacza to, że spełnienie przez osobę wnioskującą o przyznanie świadczenia choćby jednego z warunków określonych w art. 7 pkt 2 lit. a-d ustawy nadaje jej przymiot podmiotu aktywnego zawodowo w rozumieniu ustawy. Niewątpliwie literalna wykładnia powoływanego przez organy art. 7 pkt 2 lit. c ustawy prowadzi do twierdzenia, że za osoby aktywne zawodowo w rozumieniu tego przepisu uznać trzeba osoby podlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednakże, zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy, niepodleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywania aktywności zawodowej, o której mowa w art. 7 pkt 2 lit. c, jest równoważne z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, której wysokość wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Co istotne, przepis ten odwołuje się do aktywności, o których mowa w art. 7 pkt 7 lit. c ustawy, a nie do osób, o których mowa w tym przepisie.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, przepis ten należy interpretować w taki sposób, że podmioty, które z tytułu wykonywanej aktywności zawodowej, wskazanej w art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, a zatem także funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego (art. 66 ust. 1 pkt 8a ustawy), niepodlegające ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, a podlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, niezależnie od tego czy zostały zgłoszone do tego ubezpieczenia za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czy też bezpośrednio do centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, uznawane są za osoby aktywne zawodowo w rozumieniu art. 7 pkt 2 lit c ustawy.
Podsumowując, stwierdzić należy, że przepis art. 10 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziców ma znaczenie interpretacyjne, ujawniając ratio legis całego aktu - mianowicie wolę ustawodawcy, aby świadczenie aktywni rodzice w pracy miało charakter wspierający, a nie formalistyczny. Za celowościową wykładnią powołanych przepisów przemawia dodatkowo fakt, że z przepisu art. 66 ust. 1 pkt 8a oraz art. 77 ust. 1a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika wprost, że funkcjonariusze CBA podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zatem okoliczność, że ich zgłoszenia kierowane są bezpośrednio do centrali NFZ, nie oznacza, że nie są ubezpieczeni, ani że nie pozostają w stosunku służbowym, który jest bezsprzecznie formą aktywności zawodowej w rozumieniu ustawy. W ocenie Sądu ograniczenie prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy funkcjonariuszom CBA tylko ze względu na techniczny sposób przekazywania ich zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, o jakim mowa w art. 7 pkt 2 lit. c ustawy o wspieraniu rodziców, byłoby ewidentnie sprzeczne z celem wprowadzenia ustawy, którym jest zapewnienie równych warunków wsparcia rodzicom aktywnym zawodowo niezależnie od formy zatrudnienia lub służby (uzasadnienie do projektu ustawy - druk sejmowy X.319).
Konsekwencją natomiast przyjęcia wykładni zaakceptowanej przez Prezesa ZUS byłaby sytuacja, w której funkcjonariusze CBA i ich rodziny - w odróżnieniu od pozostałych osób, podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i znajdujących się, podobnie jak funkcjonariusze CBA w stosunku służbowym - nie otrzymają świadczenia aktywni rodzice. Przy czym co istotne, wyłączną przyczyną tego rozróżnienia wykluczającego, byłoby ustalenie, że w istniejącym systemie prawa zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego nie dokonuje się za pośrednictwem ZUS. W ocenie Sądu, tego rodzaju czynnik rozróżnienia sytuacji prawnej podmiotów jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości, a zatem nie może przesądzać o ograniczeniu się do wykładni językowej ustawowej definicji aktywności zawodowej. Jak trafnie wskazał WSA w Rzeszowie w wyroku z 5 sierpnia 2025 r. II SA/Rz 484/25, powyższe oznaczałoby zgodę na nieuprawnione w kontekście art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zróżnicowanie funkcjonariuszy CBA, względem funkcjonariuszy pozostałych służb państwa, co do których zgłoszenia następują w zgodzie z wykładnią gramatyczną art. 7 pkt 2 lit. c ustawy (WSA w Rzeszowie z 5 sierpnia 2025 r. w sprawie II SA/Rz 484/25).
Mając zatem na uwadze zasadę sprawiedliwości społecznej, obligującą organy władzy publicznej do urzeczywistniania sprawiedliwego porządku społecznego, a więc także równego traktowania podmiotów prawa, a także jasno ustalone cele ustawy i zawarte w art. 7 pkt 2c wyrażenie: w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem ZUS, nie może być rozumiane jako wykluczające funkcjonariuszy CBA z uprawnienia do świadczeń przewidzianych w omawianej ustawie. Jeszcze raz bowiem powtórzyć należy, że kwestie techniczne o charakterze systemowym, tj. sposób przekazywania środków na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, istniejący tylko w przypadku tej grupy funkcjonariuszy, nie może stanowić okoliczności przesądzającej o istocie regulacji, definiującej aktywność zawodową rodziców będących funkcjonariuszami CBA, na gruncie omawianej ustawy.
Tym samym Sąd uznał, że wbrew stanowisku organów, pełnienie służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym stanowi aktywność zawodową w rozumieniu przepisów ustawy o wspieraniu rodziców i w przypadku spełnienia przez funkcjonariuszy tej służby pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie świadczeń określonych tą ustawą, są oni uprawnieni do nabycia prawa do przedmiotowych świadczeń (tak m.in.: wyrok WSA: w Gdańsku z 16 kwietnia 2026 r. II SA/Gd 911/25., w Warszawie z 12 marca 2026 r. VIII SA/Wa 53/26., we Wrocławiu z 12 lutego 2026 r. IV SA/Wr 522/25; w Rzeszowie z 20 stycznia 2026 r. II SA/Rz 1261/25, w Łodzi z 28 maja 2025 r. II SA/Łd 227/25, w Olsztynie z 27 listopada 2025 r. II SA/Ol 599/25, w Białymstoku z 14 pażdziernika 2025 r. II SA/Bk 1395/25).
Powyższe prowadzi do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja z 13 lutego 2026 r., jak i poprzedzająca ją decyzja z 28 maja 2026 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jest art. 7 pkt 2 lit. c w zw. z art. 10 ust. 1 i 3 ustawy o wspieraniu rodziców, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organy dokonają ponownej, tym razem prawidłowej, analizy wszystkich okoliczności sprawy i właściwie zinterpretują i zastosują powołane wyżej przepisy prawa materialnego, stosując się do przedstawionej wyżej wiążącej oceny prawnej.
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Małgorzata Roleder Elżbieta Trykoszko Anna Bartłomiejczuk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło