II SA/Bk 193/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi L. i M. L. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących L. i M. L. kwotę 515,00 (pięćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 48 ust. 1 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz.U. z dnia 5 grudnia 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania pana L. L. od decyzji z dnia [...].11.2004 r. znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., nakazującej państwu M. i L. L. rozbiórkę domku letniskowego wybudowanego na działce nr [...], położonej przy ul. S., w miejscowości R., gm. R., P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy: W dniu 15.03.2004 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wpłynął wniosek z dnia 11.03.2004 r. pani D. P. o wszczęcie postępowania, w sprawie zamontowanego okna w domku letniskowym (od strony działki nr ewid. [...]), usytuowanym na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. S. w miejscowości R., gm. R. Państwo M. i L. L. w 2003 r. rozpoczęli budowę domku letniskowego na w/w działce. Stan istniejący został określony przez PINB w G. w protokole kontroli, dokonanej w dniu 7.05.2004 r. Organ I instancji ustalił, że Inwestorzy nie posiadają pozwolenia na budowę. Wobec powyższego faktu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz.U. z dnia 5 grudnia 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) postanowieniem z dnia [...].05.2004 r. znak: [...] wstrzymał roboty budowlane przy budowie domku letniskowego na działce nr ewid. [...] w miejscowości R. oraz zobowiązał M. i L. L. w terminie do 18.06.2004 r. do dostarczenia dokumentów niezbędnych do wdrożenia przez organ nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej przedmiotowej samowoli budowlanej. Na wniosek Inwestorów organ I instancji dwukrotnie przedłużał termin wypełnienia obowiązków nałożonych w/w postanowieniem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zapoznaniu się z dokumentami dostarczonymi przez zobowiązanych, na podstawie art. 49 ust. 3 obowiązującej ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...].09.2004 r. znak: [...] w terminie do 31.10.2004 r. zobowiązał państwa M. i L. L. do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji, a tym samym do doprowadzenia budowy domku letniskowego do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z przedłożonej dokumentacji, czyli z projektu zagospodarowania działki z opisem wynikało, że zinwentaryzowana lokalizacja domku letniskowego na działce jest niezgodna z obowiązującymi warunkami technicznymi. W dniu 4.11.2004 r. pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. przeprowadzili kontrolę nieruchomości nr ewid. [...] państwa L. i ustalili, że państwo L. nie wykonali obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...].09.2004 r. znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.. Wobec powyższego faktu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz.U. z dnia 5 grudnia 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) decyzją z dnia [...].11.2004 r. znak: [...], nakazał L. i M. L. rozbiórkę domku letniskowego wybudowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. S. w miejscowości R., gm. R. Od powyższej decyzji organu I instancji odwołał się pan L. L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i odstąpienie od nakazu rozbiórki, ponieważ wykonał obowiązek określony w postanowieniu z dnia [...].09.2004 r. znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując odwołanie z dnia 10.12.2004 r. pana L. L., od decyzji z dnia [...].11.2004 r. znak: [...] organu I instancji zważył co następuje: W art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz.U. z dnia 5 grudnia 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), zawarta jest jedna z podstawowych zasad prawa budowlanego, że wszelkie roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady stanowiące listę zamkniętą, określone zostały w art. 29 – 31 w/w ustawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. po dokładnym przeanalizowaniu sprawy, prawidłowo uznał, że jest to samowola budowlana, którą można zalegalizować. Procedurę legalizacyjną wynikającą z przepisów prawa budowlanego można było zastosować dla tego przypadku, pod warunkiem doprowadzenia obiektu do zgodności z obowiązującymi warunkami technicznymi. Niewypełnienie przez Inwestorów któregokolwiek obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia [...].09.2004 r. znak: [...] i postanowienia z dnia [...].05.2004 r. znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 1 w/w ustawy. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ I instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie administracyjne, mające na celu wdrożenie procedury legalizacyjnej przedmiotowej samowoli budowlanej. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. o wyjaśnienie faktu zawartego w odwołaniu, że domek letniskowy został odsunięty od granicy działki nr ewid. [...] na odległość 1,50 m. Z odpowiedzi z dnia 20.01.2005 r., udzielonej przez PINB w G. wynika, że stan domku letniskowego nie uległ zmianie od dnia wszczęcia postępowania czyli przedmiotowy domek letniskowy usytuowany jest w taki sposób, że ściana z otworem okiennym znajduje się w odległości mniejszej niż 1,50 m od granicy działki sąsiedniej. Oczywistym przy tym jest, że w tym przypadku i w konsekwencji niewypełnienia przez zobowiązanych obowiązków wynikających z postanowienia z dnia [...].09.2004 r. znak: [...] i postanowienia z dnia [...].05.2004 r. znak: [...] organu I instancji, podstawą prawną decyzji administracyjnej, wydanej w sprawie samowoli budowlanej jest art. 48 ust. 1 – obowiązującej ustawy – Prawo budowlane o konieczności rozbiórki. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż odwołanie pana L. L. nie daje podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik podniósł, iż obowiązek przedłożenia dokumentów został przez inwestorów dopełniony. Pełnomocnik wyjaśnia, że niewiedza inwestorów w zakresie prawa budowlanego doprowadziła do podjęcia działań niezgodnych ze stanem prawnym – przesunięcie elementów wspierających nawis na odległość 1,5 m od granicy celem dostosowania do wymogów określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych. W konkluzji pełnomocnik skarżących wnosi o rozpatrzenie kwestii powstrzymania rozbiórki przedmiotowej samowoli budowlanej, z deklaracją możliwie najszybszych zmian zmierzających ku finalizacji procedur legalizacyjnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 10 § 1 k.p.a.), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też skarga została uwzględniona. Zgodnie z przepisem art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Od tej zasady organy mogą odstąpić tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie mamy niewątpliwie do czynienia z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, albowiem organ odwoławczy nie zawiadomił – zgodnie z wymogiem art. 10 § 1 k.p.a. – skarżących, przed wydaniem decyzji, o prawie zapoznania się z aktami sprawy, zgłaszania wniosków i uwag odnośnie zebranych materiałów oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. I to naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. mogło mieć – zdaniem Sądu – istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nie został wyjaśniony należycie stan faktyczny sprawy w dacie wydania decyzji organu odwoławczego. W odwołaniu skarżący stwierdził, że doprowadził budowę domku do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, a w szczególności zostało zlikwidowane okienko od strony p. D. P. Organ odwoławczy, bazując wyłącznie na informacji organu I instancji, przyjął, że stan domku letniskowego nie uległ zmianie od dnia wszczęcia postępowania. Ze względu na ewidentną rozbieżność twierdzenia odwołującego się oraz informacji organu I instancji organ odwoławczy nie miał podstaw do rezygnacji z zastosowania dyspozycji przepisu art. 10 § 1 k.p.a. O tym, że skarżący podjęli prace mające na celu wykonanie nałożonych obowiązków świadczą przedłożone na rozprawie dokumenty (mapa poinwentaryzacyjna budynku letniskowego oraz zdjęcie budynku dokumentujące zamurowanie otworu okiennego). Gdyby zatem organ odwoławczy zapewnił stronie możliwość czynnego udziału mogłoby dojść do przedłużenia terminów wykonania robót, aby umożliwić legalizację samowoli budowlanej. Stwierdzić bowiem należy, iż wyznaczony przez organ I instancji termin wykonania prac dostosowujących usytuowanie budynku do warunków technicznych był stosunkowo krótki (postanowienie z [...].09.2004 r. termin ten zakreślało do 31.10.2004 r., a więc 1,5 miesiąca) i termin ten, wbrew twierdzeniu pełnomocnika organu na rozprawie, nie był przedłużany. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).