II SA/Bk 193/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-05-09
Skład orzekający: Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest uzasadniona, gdy strona dysponuje środkami na jego opłacenie, mimo że profesjonalni pełnomocnicy odmawiają podjęcia się prowadzenia sprawy?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest uzależnione wyłącznie od wykazania przez stronę sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Okoliczność odmowy podjęcia się prowadzenia sprawy przez pełnomocników z wyboru, przy jednoczesnym posiadaniu środków na ich opłacenie, nie stanowi przesłanki uzasadniającej uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Strona C. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie o wznowienie postępowania. Wnioskodawca wskazał, że profesjonalni pełnomocnicy odmawiają reprezentacji, ale jednocześnie zaznaczył, że stać go na opłacenie pełnomocnika. Po uzupełnieniu braków formalnych, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona stać na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Strona wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi C. S. o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Bk 103/04 ze skargi na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
C. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Bk 103/04 ze skargi na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Jako uzasadnienie niniejszego wniosku C. S. wskazał, iż wszyscy profesjonalni pełnomocnicy, z którymi kontaktował się, odmawiają reprezentacji Skarżącego i żaden z nich dotychczas nie podjął się prowadzenia jego sprawy. Wnioskodawca podkreślił, iż stać go na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika i w związku z tym nie przedstawi swojego stanu majątkowego. Skarżący zobowiązał się do zwrotu do kasy Sądu kwoty odpowiadającej wynagrodzeniu pełnomocnika, a swój wniosek umotywował zasłyszaną w mediach informacją, iż w analogicznej sprawie Sąd udzielił pomocy prawnej. Jednocześnie Skarżący wniósł o wskazanie podstawy prawnej, na podstawie, której następuje odmowa przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy profesjonalni pełnomocnicy z wyboru odmawiają podjęcia się reprezentacji.
W uzupełnieniu braków formalnych ww. wniosku, Skarżący złożył urzędowy formularz, w którego uzasadnieniu oraz w działach 7-10 (dotyczących stanu majątkowego i osiąganych dochodów) zamieścił ponowne informacje, iż stać go na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, lecz każdy odmawia podjęcia się prowadzenia jego sprawy. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. ponownie wezwano Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku poprzez złożenie oświadczenia dotyczącego majątku wnioskodawcy z uwzględnieniem posiadanych przez niego nieruchomości, mieszkania oraz przedmiotów majątkowych, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi Skarżący ponownie wskazał, iż stać go na opłacenie profesjonalnej pomocy prawnej.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z uwagi na okoliczność, że Skarżącego stać na ustanowienie w własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, a zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, j.t., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Od powyższego postanowienia Skarżący złożył sprzeciw, w którym podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:
Wobec skutecznego wniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 p.p.s.a. Skuteczne wniesienie sprzeciwu, spowodowało w myśl ww. przepisu wyeliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięcia referendarza sądowego w całości oraz skierowanie rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzenie niejawne.
Na wstępie należy zaznaczyć, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Zgodnie zaś z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie stronie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest uzależnione wyłącznie od wykazania przez stronę sytuacji materialnej, która uniemożliwia wnioskodawcy poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jest to jedyna przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Zatem powoływana przez skarżącego okoliczność odmowy podjęcia się prowadzenia jego sprawy przez jakiegokolwiek pełnomocnika z wyboru w sytuacji, gdy dysponuje on środkami na ustanowienie takiego pełnomocnika, nie stanowi przesłanki uzasadniającej uwzględnienie wniosku Skarżącego.
Powyższa okoliczność skutkuje odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło