II SA/Bk 1931/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 20 listopada 2025 r. nr SKO.403/91/2025 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat i koszów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Łomżyńskiego z dnia 22 września 2025 roku numer KM.7135.22.2022. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Dnia 15 czerwca 2022 r. samochód osobowy marki D. o numerze rejestracyjnym [...], numerze identyfikacyjnym VIN [...] na podstawie dyspozycji nr 146/2022 wydanej przez Komendę Miejską Policji w Łomży został usunięty z drogi publicznej, z uwagi na kierowanie pojazdem przez osobę nie posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami tj. art. 130 a ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojazdem w dniu 15 czerwca 2022 r. kierował M. K. W dniu 31 października 2022 r. Starosta Łomżyński wystąpił do Sądu Rejonowego w Łomży o orzeczenie przepadku tego pojazdu na rzecz Powiatu Łomżyńskiego. Jako uczestnik postępowania został wskazany P. P. na podstawie posiadanej umowy kupna sprzedaży ww. pojazdu z dnia 07.12.2016 r. P. P. został powiadomiony o skutkach nieodebrania pojazdu pismem KM.7135.22.2022 z dnia 21.09.2022 r. Powiadomienie zostało odebrane w dniu 23.09.2022 r. P. P. pomimo odebrania powiadomienia nie odebrał pojazdu jak również nie poinformował tutejszego organu, że nie jest właścicielem pojazdu. W dniu 09.12.2022 r. Sąd Rejonowy w Łomży przesłał zobowiązanie wraz z odpowiedzią uczestnika postępowania, do której załączona została kopia umowy kupna sprzedaży z dnia 14.07.2019 r. z której wynikało, iż P. P. sprzedał samochód dla S. W. W dniu 16.12.2022 r. drogą mailową wpłynęła umowa kupna sprzedaży z dnia 01.09.2019 r. przedmiotowego pojazdu od S. W. potwierdzająca zbycie pojazdu na rzecz A. W. W związku z powyższym 16.12.2022 r został złożony wniosek o zawieszenie postępowania do czasu ustalenia właściciela pojazdu. Sąd postanowieniem z dnia 31.01.2023r. oddalił ww. wniosek. Pismem z dnia 16.12.2022 r. powiadomiono A. W. o skutkach nieodebrania w terminie pojazdu z parkingu strzeżonego. Ponadto w dniu 24.01.2023 r. powiadomiono również M K. o skutkach nieodebrania pojazdu z parkingu strzeżonego. W związku z powyższym w dniu 07.03.2023 r. Starosta Łomżyński wystąpił ponownie do Sądu Rejonowego w Łomży o orzeczenie przepadku pojazdu marki D. o nr rej. [...] na rzecz Powiatu Łomżyńskiego. Jako uczestnik postępowania tj. właściciel pojazdu został wskazany A. W.. Postanowieniem z dnia 03.08.2023 r. sygn. akt [...]Sąd Rejonowy Łomży I Wydział Cywilny orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu Łomżyńskiego. W dniu 12.08.2023 r. postanowienie Sądu stało się prawomocne. Sąd Rejonowy w Łomży orzekając przepadek przedmiotowego pojazdu, jako właściciela pojazdu wskazał A. W. Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był A. W., natomiast kierującym w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był Pan M K. W dniu 15.10.2024 r. Starosta Łomżyński zawiadomieniem nr KM.7135.22.2022 wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki D. o numerze rejestracyjnym [...] usuniętego z drogi zgodnie z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. W toku postępowania dla nieobecnego A. W. został ustanowiony kurator dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania. Decyzją z dnia 14 listopada 2024 r. nr KM.7135.22.2022 Starosta Łomżyński zobowiązał solidarnie A. W. oraz M K. do zapłaty kwoty 13.140,00 zł tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i demontażem pojazdu marki D. o nr rej. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz obowiązujące przepisy i wskazał, że koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i likwidacją przedmiotowego pojazdu wynoszą 13.140,00 zł. Z powyższą decyzją nie zgodził się kurator A. W. - adw. C. Ś. i wywiódł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży. Zaskarżonej decyzji zarzucił bezpodstawne uznanie, że A. W. jest właścicielem przedmiotowego pojazdu i to on ma ponieść koszty określone w zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z dnia 31 grudnia 2024r. nr SKO.403/122/2024 uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż w związku z podniesionymi przez kuratora zarzutami dotyczącymi osoby będącej właścicielem pojazdu w dniu 15 czerwca 2022r.tj. dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki D. o nr rej. [...], okoliczność ta winna zostać wyjaśniona przez organ w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynikało jedynie, że przedmiotowy pojazd został nabyty przez A. W. w dniu 01 września 2019r., co jednak nie stanowi dowodu, iż na dzień 15 czerwca 2022 r. był on nadal jego właścicielem. Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 07 lutego 2025r. nr KM.7135.22.2022 Starosta Łomżyński ponownego zobowiązał solidarnie A. W. oraz M K. do zapłaty kwoty 13.140,00 zł tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i demontażem pojazdu marki D. o nr rej. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania podjęto próbę ustalenia w jaki sposób M K. wszedł w posiadanie przedmiotowego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia oraz kto wówczas był jego właścicielem. Korespondencja nie została odebrana mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż wyczerpał możliwość ustalenia wskazanej okoliczności. Z przedmiotową decyzją nie zgodził się kurator A. W. - adw. C. Ś. i wywiódł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży. Zaskarżonej decyzji ponownie zarzucił bezpodstawne uznanie, że A. W. jest właścicielem przedmiotowego pojazdu i to on ma ponieść koszty określone w zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z dnia 07 marca 2025r. nr SKO.403/19/2025 po raz kolejny uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że po ponownym zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w ocenie Kolegium nadal nie można uznać, iż kwestia właściciela pojazdu D. w dniu wydania usunięcia przedmiotowego pojazdu została jednoznacznie wyjaśniona i potrzebne jest uzyskanie w tym zakresie informacji od M K.. Zaś trudno przyjąć, iż wysłanie do M K. wezwania do udzielenia informacji uznać można za podjęcie wszelkich możliwych działań w celu wyjaśnienia wskazanej przez Kolegium okoliczności. Organ odwoławczy podkreślił, że podstawą wydania dyspozycji nr 146/2022 było kierowanie pojazdem pomimo braku uprawnień. Tym samym prawdopodobnie toczyło się jakieś związane z tym faktem postępowanie, co rodzi konieczność zwrócenia się do organów Policji. Nadto podkreślono, że jeżeli podjęte wysiłki okażą się nieskuteczne, to być może również zajdzie konieczność ustanowienia kuratora i dla tej strony. W związku z powyższym Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia 10 lipca 2025r. nr KM.7135.22.2022 Starosta Łomżyński ponownie zobowiązał solidarnie A. W. oraz M K. do zapłaty kwoty 13.140,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania i dodał, że nie był w stanie ustalić miejsca zamieszkania M K., w związku z czym wystąpił do Sądu Rejonowego w Ełku o wyznaczenie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Końcowo organ wskazał, że w zakresie przeniesienia prawa własności przedmiotowego pojazdu żadna ze stron nie przedstawiła dowodu na jego przeniesienie. Z powyższą decyzją nie zgodził się kurator A. W. podnosząc po raz kolejny, że nie wiadomo kto jest właścicielem przedmiotowego pojazdu. Z przedmiotową decyzją nie zgodziła się również adw. M. K. ustanowiona jako kurator dla nieznanego z miejsca pobytu M K., wnosząc odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 34 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niezwrócenie się o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej w sytuacji, gdy miejsce pobytu strony postępowania nie było znane (a organ I instancji powziął wiedzę w toku postępowania o fakcie nieaktualności adresów stron) - co doprowadziło do braku właściwego poinformowania właściciela i posiadacza pojazdu o jego usunięciu, a w konsekwencji do wydania decyzji administracyjnej obciążającej strony kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu pomimo nieziszczenia się przesłanki koniecznej do wydania decyzji; naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym - poprzez niepoprawne ustalenie wysokości kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu na kwotę 13.140,00 zł w sytuacji, gdy część okresu za który obliczono koszty przechowywania pojazdu nie powinna była być uwzględniona w zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z dnia 26 sierpnia 2025r. nr SKO.403/69/71/2025 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w jego ocenie organ I instancji nie wykazał, bez pozostawienia w tym zakresie jakichkolwiek wątpliwości, iż właścicielem pojazdu marki D. na dzień 15 czerwca 2022r. tj. na dzień wydania dyspozycji jego usunięcia był A. W., zgromadzony bowiem w sprawie materiał dowodowy poddaje ustalenia organu w tym zakresie w wątpliwość. W szczególności wobec dowodu w postaci notatki policjanta z dnia 04 maja 2025r., w której opisał przebieg interwencji z dnia 15 czerwca 2022r. jednoznacznie wskazując, iż M. K. oświadczył, że jest właścicielem przedmiotowego pojazdu. Organ odwoławczy podkreślił, że w związku z powyższym w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ winien wszystkie te okoliczności rozważyć i ocenić zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a., przy uwzględnieniu, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Natomiast oceniając tą okoliczność organ w dalszej kolejności winien ustalić czy zatem właścicielem i posiadaczem pojazdu był M K., a jeśli tak to, czy został on prawidłowo powiadomiony o możliwości odebrania pojazdu. Decyzją z dnia 22 września 2025r. nr KM.7135.22.2022 Starosta Łomżyński zobowiązał M K. do zapłaty kwoty 7.950,00 zł (słownie: siedem tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt złotych) tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania i oszacowania samochodu osobowego marki D. o numerze rejestracyjnym [...], w terminie 30 dni od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251, dalej w skrócie: "p.r.d") i w oparciu o uchwałę nr XXVI/157/2021 Rady Powiatu Łomżyńskiego z dnia 27 października 2021 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Podl. poz. 4098) oraz uchwałę nr XXXIII/212/2022 Rady Powiatu Łomżyńskiego z dnia 30 listopada 2022 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Podl. poz. 5590). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że za właściciela przedmiotowego pojazdu uznał M K. na podstawie notatki urzędowej funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w Łomży z dnia 4 maja 2025 r. W dniu 24.01.2023 r. zostało wysłane powiadomienie o usunięciu pojazdu oraz skutkach nieodebrania pojazdu w terminie. W ocenie organu właściciel pojazdu został o tym fakcie prawidłowo powiadomiony w skutek dwukrotnej awizacji i niepodjęcia korespondencji. W związku z tym, iż organ I instancji wyczerpał wszystkie możliwości ustalenia okoliczności wskazanych przez organ odwoławczy ww. decyzjach, orzekł się jak w sentencji. Do okresu, który przyjęto do naliczenia kosztów związanych z przechowaniem pojazdu - postoju na parkingu strzeżonym wliczono 3 miesiące ustawowe terminu do odbioru pojazdu przez właściciela bądź osobę uprawnioną tj. o okres od dnia 15.06.2022 r. do dnia 15.09.2022 r. (92 doby), a także czas niezbędny do przeprowadzenia postępowania sądowego o przepadek pojazdu, tj. od daty złożenia wniosku o przepadek do Sądu 07.03.2023r. do daty uprawomocnienia się orzeczenia Sądu orzekającego przepadek pojazdu 12.08.2023 r.(158 dób) Łącznie w ww. przypadku, adresata decyzji, obciążają koszty przechowania pojazdu za 250 dób, w tym 92 doby - postój na parkingu i 158 dób postępowanie sądowe. prowadzonego postępowania sadowego. Pozostały okres - jako nie powstały z przyczyn leżących po stronie adresata decyzji - nie został ujęty do kalkulacji należnych kosztów. Na uzasadnione koszty należności w wysokości 7 950,00 zł składały się: koszty związane z usunięciem pojazdu - 450,00 zł - § 1 ust. 1 pkt 2 Uchwały XXVI/157/2021 oraz koszty związane z przechowywaniem pojazdu przez 92 doby x 30,00zł = 2 760,00 zł - § 1 ust. 1 pkt 2 Uchwały nr XXV1/157/2021 oraz 158 dób x 30,00 zł - 4 740,00 zł. - § 1 ust.1 pkt 3 Uchwały nr XXXIII/212/2022. Z powyższą decyzją nie zgodziła się kurator M K. - adw. M. K., wnosząc odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 130a ust. 10h ustawy - prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i zbadania materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do uznania M K. za właściciela pojazdu marki D. nr rej. [...] w sytuacji, gdy dotychczas zebrany materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie takiego ustalenia; naruszenie przepisów postępowania w postaci § 3 rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej poprzez zaniechanie zgodnego z prawem zawiadomienia M K. o wydanej dyspozycji usunięcia pojazdu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z 20 listopada 2025r. nr SKO.403/91/2025 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając w tym zakresie zobowiązało M K. do zapłaty kwoty 3.210 zł tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem samochodu osobowego marki D. o nr rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na przepisy art. 130a ust. 10, 10 f, 10 h i 11 u.p.r.d. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz. U z 2018 r., poz. 2285). Podsumowując całość przeprowadzonego postępowania dowodowe SKO uznało, że jako właściciela pojazdu marki D. o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 15 czerwca 2022r. tj. w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia należy uznać M K.. Na powyższe wskazuje, po pierwsze fakt, iż to od niego pojazd został odebrany oraz to, że oświadczenie takiej treści zostało przez niego złożone w trakcie zatrzymania pojazdu, czego potwierdzeniem jest notatka funkcjonariusza policji. Wskazało także, że przedmiotowa notatka w żadnym wypadku nie jest dowodem prawa własności. Co więcej, wbrew twierdzeniom strony odwołującej się, sam wpis do bazy CEPiK nie przesądza o prawie własności danego pojazdu. Jednocześnie na dzień wydania niniejszej decyzji odwołująca się nie przedstawiła żadnych dowód na okoliczność, iż M. L. K. nie był właścicielem pojazdu na dzień wydania dyspozycji jego usunięcia. Jak wynika z akt sprawy tj. dyspozycji usunięcia pojazdu nr 146/2022 przyczyną jej wydania było prowadzenie pojazdu bez posiadanych do tego uprawnień. Trudno zatem przyjąć, że M K. nie wiedział o konsekwencjach wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Nadto w dniu 24.01.2023 r. zostało mu wysłane powiadomienie o usunięciu pojazdu oraz skutkach nieodebrania pojazdu w terminie. Niemniej jednak Kolegium dostrzega fakt, że w takcie trwania postępowania o przepadek M K. nie był o nim zawiadomiony w związku z czym Kolegium uznało, że nie powinien on być obciążany kosztami za czas jego trwania. W związku z powyższym za uzasadnione koszty niniejszego postępowania uznać należy należność w wysokości 3.210,00 zł, na którą składają się: koszty związane z usunięciem pojazdu - 450,00 zł oraz koszty związane z przechowywaniem pojazdu przez 92 doby x 30,00zł = 2 760,00 zł. Odnosząc się natomiast do żądania zasądzenia kosztów udzielenia pomocy prawnej, Kolegium wyjaśniło, iż w orzecznictwie sądowym i doktrynie jednolicie przyjmuje się, że wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla osoby nieobecnej przez sąd powszechny w trybie art. 34 § 1 k.p.a. należy do kosztów postępowania administracyjnego, a organem który przyznaje to wynagrodzenie jest organ administracji na wniosek, którego kurator został ustanowiony. Przyznanie wynagrodzenia takiemu przedstawicielowi strony jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa, innym niż decyzja lub postanowienie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosła kurator M. K. - adw. M. K. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 10h ustawy - prawo o ruchu drogowym - poprzez uchylenie decyzji Starosty Łomżyńskiego i wydanie w tym zakresie decyzji co do istoty sprawy w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na wydanie decyzji merytorycznej w stosunku do M K., tj. nie pozwalał na ustalenie, że był on właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia, b. art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji pomimo istniejących w postępowaniu zaniechań organów obu instancji, a w konsekwencji - obciążenie strony postępowania konsekwencjami tych zaniechań, co stanowiło naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do organów władzy publicznej, c. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji pomimo naruszenia przez Starostę Łomżyńskiego obowiązku informacyjnego organu wobec strony postępowania w piśmie z dnia 24.01.2023 r., co doprowadziło do obciążenia M K. kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem samochodu osobowego marki D. o nr rej. [...] pomimo uchybień organu w zakresie pouczenia strony postępowania o konsekwencjach usunięcia pojazdu. W uzasadnieniu podkreślono przede wszystkim, że od pierwotnego wszczęcia postępowania ani Starosta Łomżyński, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło starań w celu ustalenia, w oparciu o dokument urzędowy, czy i kiedy M. K. nabył własność pojazdu D. - ograniczono się jedynie do zwrócenia się do samej strony postępowania o wyjaśnienia w tym zakresie i ewentualnego nadesłania umowy. Równocześnie odstąpiono od zwrócenia się do innych organów administracji publicznej o udzielenie informacji, na kogo zarejestrowany był pojazd, kto dokonał jego ubezpieczenia (jeżeli pojazd był ubezpieczony) lub przeszukania niewątpliwie dostępnych organowi baz danych zawierających dane w tym zakresie. W świetle faktu, że organom obu instancji wiadome było, że miejsce pobytu M. K. nie jest znane, ograniczanie się wyłącznie do wezwania go do przedstawienia dowodów w sprawie i odstąpienie od dokonania koniecznych ustaleń innymi środkami jawi się jako niezrozumiałe i nieuzasadnione. Podkreślono także, że notatka policyjna z dnia 04 maja 2025 r. (sporządzona około 3 lat po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu) nie jest dowodem na własność pojazdu, a jedynie na fakt, że M. K. oświadczył funkcjonariuszom Policji, że jest jego właścicielem - samo złożenie oświadczenia nie przesądza jeszcze o jego prawdziwości i nie może stanowić dowodu na własność pojazdu w postępowaniu administracyjnym. Tym samym postępowanie jest bezprzedmiotowe i powinno dojść do jego umorzenia. Powołując się na powyższe zarzuty kurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania prowadzonego przed organami obu instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem sąd stwierdził naruszenie przez organy przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 20 listopada 2025r., którą to uchylono zaskarżoną decyzję w całości i orzekając w tym zakresie zobowiązano M. K. do zapłaty kwoty 3.210 zł tytułem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem samochodu osobowego marki D. o nr rejestracyjnym [...], uznając go zarówno za właściciela jak i posiadacza pojazdu, w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251, dalej w skrócie: "p.r.d"). Zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Stosownie do art. 130a ust. 5c p.r.d. pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2 oraz art. 140ad ust. 7 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, z uwzględnieniem ust. 7. W myśl zaś art. 130a ust. 10i p.r.d. jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Przepisy art. 130a ust. 6-6e p.r.d. normują kwestie związane m.in. z opłatami, o których mowa w ust. 5c. Wynika z nich, że wysokość opłat jest ustalana corocznie w drodze uchwały rady powiatu, przy czym nie może przekraczać stawek maksymalnych określonych w ustawie. Jak stanowi zaś art. 130a ust. 10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art.130a ust. 10a p.r.d.). Przepisu ust. 10 nie stosuje się, gdy okoliczności wskazują, że nieodebranie pojazdu nastąpiło z przyczyn niezależnych od właściciela lub osoby uprawnionej (art. 130a ust. 10c p.r.d.). Przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności (art. 130a ust. 10d ustawy). Z art. 130a ust 10e p.r.d. wynika z kolei, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zatem prawidłowość powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej do jego odbioru bada sąd powszechny, rozpoznając sprawę o przepadek pojazdu. Niemniej jednak warunkiem złożenia wniosku o orzeczenie przepadku, a następnie wydania orzeczenia o przepadku na rzecz powiatu usuniętego z drogi pojazdu jest prawidłowe powiadomienie właściciela pojazdu (osoby uprawnionej do jego odbioru) o skutkach nieodebrania pojazdu z parkingu strzeżonego, ewentualnie wykazania przez organ należytej staranności w poszukiwaniu osoby uprawnionej do odbioru pojazdu. Właściciel pojazdu (osoba uprawniona do odbioru pojazdu) nie może, jak już wskazano powyżej, ponosić negatywnych konsekwencji związanych z opieszałością czy brakiem wymaganej staranności organu w powyższym zakresie. Szczegółowe zasady powiadamiania właściciela o usunięciu pojazdu i skutkach jego nieodebrania zawiera wydane, na podstawie art. 130 a ust. 11 pkt 1 i 2 p.r.d., rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 22 czerwca 2011r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej. I tak w § 3 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia uszczegółowiono, że podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, po usunięciu pojazdu powiadamia o tym niezwłocznie właściciela pojazdu. Powiadomienie takie powinno mieć formę pisemną, a wzór powiadomienia stanowi załącznik do nr do rozporządzenia (§ 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia). W niniejszej sprawie organ prawidłowo przyjął, że nakładany w oparciu o art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d. obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, przy czym w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i p.r.d. jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. W art. 130a ust. 10i p.r.d. chodzi o jakikolwiek tytuł prawny do pojazdu, z którym wiąże się uprawnienie do używania pojazdu (np. użytkowanie, leasing, najem, użyczenie), a który w określonych przypadkach może powstać na skutek czynności odformalizowanych, w tym w sposób dorozumiany. W niniejszej sprawie taką osobą niewątpliwie był M K., który w dniu 15 czerwca 2022 r. kierował zatrzymanym pojazdem. Powyższe skutkowało wydaniem w tym samym dniu tj. 15 czerwca 2022 r. przez Komendę Miejską Policji w Łomży dyspozycji nr 146/2022 usunięcia pojazdu marki D. o numerze rejestracyjnym [...], numerze identyfikacyjnym VIN [...] z drogi publicznej, z uwagi na kierowanie pojazdem przez osobę nie posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami tj. art. 130 a ust. 1 pkt 6 p.r.d. Okoliczności te są bezsporne i wynikają z zebranego przez organ materiału dowodowego. Sporną okolicznością i w dalszym ciągu w ocenie Sądu niewyjaśnioną, pozostaje natomiast kwestia własności przedmiotowego pojazdu. W pierwotnych decyzjach organu I instancji konsekwentnie przyjmowano bowiem, że właścicielem jest A. W. – reprezentowany przez kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, co wynikało z przedłożonej do akt umowy kupna sprzedaży z dnia 01.09.2019 r. potwierdzającej zbycie pojazdu od S. W. na rzecz A. W. Jest to ostatnia umowa kupna sprzedaży, która znajduje się w aktach sprawy. W związku z powyższym pismem z dnia 16.12.2022 r. powiadomiono A. W. o skutkach nieodebrania w terminie pojazdu z parkingu strzeżonego. Ponadto w dniu 24.01.2023 r. powiadomiono również M K. o skutkach nieodebrania pojazdu z parkingu strzeżonego. Następnie w dniu 07.03.2023 r. Starosta Łomżyński ponownie wystąpił (pierwotny wniosek z uwagi na nieprawidłowe dane właściciela pojazdu został oddalony) do Sądu Rejonowego w Łomży o orzeczenie przepadku pojazdu marki D. o nr rej. [...] na rzecz Powiatu Łomżyńskiego. Jako uczestnik postępowania tj. właściciel pojazdu został wskazany A. W. Postanowieniem z dnia 03.08.2023 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Łomży I Wydział Cywilny orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu Łomżyńskiego. W dniu 12.08.2023 r. postanowienie Sądu stało się prawomocne. Sąd Rejonowy w Łomży orzekając przepadek przedmiotowego pojazdu, jako właściciela pojazdu wskazał A. W. Mając powyższe na uwadze organ I instancji pierwotnie uznawał, że właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był A. W., natomiast kierującym w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był M. K., co skutkowało zobowiązaniem do ponoszenia kosztów w przedmiotowej sprawie solidarnie. Ustalenia te jednakże konsekwentnie były kwestionowane przez SKO, ze wskazaniem, że w związku z podniesionymi przez kuratora zarzutami dotyczącymi osoby będącej właścicielem pojazdu w dniu 15 czerwca 2022r. tj. dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki D. o nr rej. [...], okoliczność ta winna zostać wyjaśniona przez organ w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynikało jedynie, że przedmiotowy pojazd został nabyty przez A. W. w dniu 01 września 2019r., co jednak zdaniem organu odwoławczego - nie stanowiło dowodu, iż na dzień 15 czerwca 2022 r. był on nadal jego właścicielem. Końcowo w zaskarżonej decyzji jako właściciela pojazdu marki D. w dniu 15 czerwca 2022r. tj. w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia uznano M K.. Na powyższe - zdaniem organu odwoławczego - wskazuje, po pierwsze fakt, iż to od niego pojazd został odebrany oraz to, że oświadczenie takiej treści zostało przez niego złożone w trakcie zatrzymania pojazdu, czego potwierdzeniem jest notatka funkcjonariusza policji. Podkreślono jednocześnie, że przedmiotowa notatka w żadnym wypadku nie jest dowodem prawa własności. Co więcej, wbrew twierdzeniom strony odwołującej się, sam wpis do bazy CEPiK również nie przesądza o prawie własności danego pojazdu. Zaakceptowano przy tym, że na dzień wydania decyzji kurator nieznanego z miejsca pobytu M K. nie przedstawił żadnych dowód na okoliczność, iż nie był właścicielem pojazdu na dzień wydania dyspozycji jego usunięcia. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie daje jednoznacznej podstawy do dokonania takich ustaleń. W przedmiotowej sprawie mamy bowiem sytuację, gdy z jednej strony zestawia się przeczące oświadczenie kuratora osoby nieobecnej – A. W., który na podstawie umowy kupna sprzedaży figuruje jako ostatni właściciel tego pojazdu, nie uwzględniając oświadczenia kuratora osoby nieobecnej – M K., że notatka policyjna nie może stanowić dowodu własności pojazdu, gdyż wskazuje jedynie, że M K. oświadczył funkcjonariuszom policji, że jest jego właścicielem, co nie przesądza jeszcze o jego prawdziwości. Należy bowiem zwrócić uwagę, że stosownie zaś do treści art. 130a ust. 10e p.r.d., w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zatem, chociaż zakres orzekania sądu powszechnego - na podstawie art. 130 ust. 10e p.r.d. - jest generalnie inny niż organu, wydającego decyzję o obowiązku poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu na podstawie art. 130 ust. 10h p.r.d., bo inne są przesłanki rozstrzygania w obu sprawach, to jednak - w realiach rozpatrywanego stanu faktycznego - nie można abstrahować od treści prawomocnego postanowienia (w tym jego sentencji) Sądu Rejonowego w Łomży z dnia 3 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I Ns 198/23). Postanowienie to zostało wydane w postępowaniu, w którym uczestnikiem (a więc podmiotem uznanym przez Sąd za uczestnika postępowania) był A. W.). Okoliczności te nie zostały zakwestionowane przez sąd, tak jak w stosunku do poprzedniego właściciela P. P., co to którego oddalono wniosek. Wyżej wymienionym orzeczeniem, Sąd Rejonowy w Łomży postanowił: w pkt 1) orzec przepadek na rzecz Powiatu Łomżyńskiego samochodu marki D. o nr rej. [...], którego właścicielem jest A. W., a w pkt 2) zasądził od uczestnika A. W. na rzecz wnioskodawcy Starosty Łomżyńskiego kwotę 173,80 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania W związku z powyższym, skoro w postępowaniu w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Łomży pod sygnaturą akt [...]uczestnikiem postępowania był A. W. (wskazany jako właściciel), a w sprawie o przepadek pojazdu sąd powszechny miał przecież obowiązek m.in. zbadać, czy organ, wnoszący wniosek, dołożył należytej staranności w poszukiwaniu osoby uprawnionej do odbioru pojazdu, to nie można było w tym przypadku twierdzić, jak to podniosły końcowo organy, że uprawnienia właścicielskie do spornego samochodu posiada M K.. Brak jest bowiem w sprawie jednoznacznych dowodów, które w sprawie potwierdziłyby tą tezę, a tylko w takich okolicznościach organy mogą przyjmować odmienne ustalenia, niż przyjęte wcześniej przez sąd. W związku z powyższym – zdaniem składu orzekającego – w realiach rozpoznawanej sprawy oznaczało to zatem, iż postanowienie o przepadku pojazdu D. miało jednak dla organu administracyjnego charakter przesądzający i wiążący również w zakresie kwestii własności tego pojazdu przed orzeczeniem o jego przepadku. Podkreślić bowiem tym miejscu trzeba, że ratio legis regulacji prawnej, zawartej w przepisie art. 365 §1 k.p.c., sprowadza się do zapewnienia zachowania spójności orzecznictwa wszystkich organów orzekających w państwie, to jest zarówno sądowych jak i administracyjnych, gdyż chodzi o to, by zapobiec istnieniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie sprzecznych, co mogłoby wywoływać stan niepewności a przez to osłabiać poczuci stabilności i pewności wymiaru sprawiedliwości. Słuszne w tym zakresie stały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 10 h p.r.d. - poprzez wydanie decyzji co do istoty sprawy w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na wydanie decyzji merytorycznej w stosunku do M K., tj. nie pozwalał na ustalenie, że był on właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia. Znamienne jest przy tym to, że mimo kilkukrotnych prób ustalenia właściciela przedmiotowego pojazdu Starosta Łomżyński, jako organ administracji publicznej, dysponujący dostępem do systemów teleinformatycznych i zbiorów danych (m.in. CEPiK) pozwalających na jednoznaczne ustalenie, kto był w chwili wydania dyspozycji usunięcia pojazdu jego właścicielem, a przynajmniej - na kogo pojazd ten był zarejestrowany (względnie; kto dokonywał opłat ubezpieczenia pojazdu), w żadnej z dotychczas wydanych decyzji, nie powołał się na tego rodzaju dokumentację, poprzestając jedynie na dowodach pośrednich w postaci umów sprzedaży pojazdu czy też oświadczeń osób nim kierujących, które nie mogą stanowić podstawy wiążących ustaleń faktycznych w tej sprawie. Ponadto zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt. 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zbyciu pojazdu. Regulacja ta również może mieć znaczenie w sprawie. W związku z powyższym w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ winien wszystkie te okoliczności rozważyć i ocenić zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a., przy uwzględnieniu, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. W tym kontekście zauważyć należy, że przepisy ustawy - prawo o ruchu drogowym nie przewidują możliwości obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu wyłącznie jego posiadacza, bez równoczesnego, solidarnego obciążenia nimi właściciela pojazdu – ustalenie zatem właściciela pojazdu jest w sprawie kluczowe, aby mogło dojść do obciążenia tymi kosztami zarówno właściciela jak i posiadacza. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że co do zasady ich rozpoznanie jest przedwczesne, z uwagi na wadliwość postępowania w zakresie ustaleń właściciela pojazdu, aczkolwiek słusznie wskazało Kolegium, że przyczyną wydania dyspozycji nr 146/2022 usunięcia pojazdu było prowadzenie pojazdu bez posiadanych do tego uprawnień. Trudno zatem przyjąć, że M K. nie wiedział o konsekwencjach wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Nadto w dniu 24.01.2023 r. zostało mu wysłane powiadomienie o usunięciu pojazdu oraz skutkach nieodebrania pojazdu w terminie. Niemniej jednak Kolegium zasadnie dostrzegło, że w takcie trwania postępowania o przepadek M K. nie był o nim zawiadomiony, w związku z czym zasadnie Kolegium uznało, że nie powinien on być obciążany kosztami za czas jego trwania. Okoliczność ta jednakże, na obecnym etapie nie może przesądzić o prawidłowości zaskarżonej decyzji, z uwagi na wcześniej wskazane uchybienia. W ocenie sądu, organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły zatem dokładnie stanu faktycznego w sprawie, ani w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, co stanowi też naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 130 a ust. 10 h p.r.d., a które to naruszenia mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobowiązane będą prawidłowo ustalić właściciela pojazdu na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, a także ocenić dokonane ustalenia zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a., przy uwzględnieniu, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Odnosząc się do żądania zasądzenia wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, to wyjaśnić należy za organem odwoławczym, iż w orzecznictwie sądowym i doktrynie przyjmuje się, że wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla osoby nieobecnej przez sąd powszechny w trybie art. 34 § 1 k.p.a. należy do kosztów postępowania administracyjnego, a organem który przyznaje to wynagrodzenie jest organ administracji na wniosek, którego kurator został ustanowiony. Jednocześnie utrwalony pozostaje pogląd, iż wniosek przedstawiciela ustanowionego przez sąd powszechny dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 k.p.a. o przyznanie należnego wynagrodzenia nie jest rozpatrywany na podstawie art. 264 § 1 k.p.a. Przyznanie wynagrodzenia takiemu przedstawicielowi strony jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa, innym niż decyzja lub postanowienie. Wynagrodzenie to zatem powinno być przyznane przez organ, który wnioskował o jego ustanowienie kuratora. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji.