II SA/Bk 194/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-11-09

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada stałe źródła dochodu i majątek, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, ponieważ posiadane przez niego stałe źródła dochodu (emerytura, dopłaty do gruntów rolnych, renta matki) oraz majątek (dom, nieruchomość rolna, samochód) pozwalają na pokrycie bieżących wydatków i kosztów postępowania. Prawo pomocy jest instytucją szczególną, zarezerwowaną dla osób w bardzo trudnej sytuacji finansowej, której wnioskodawca nie wykazał.
Stan faktyczny
A. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (około 4.000 zł) i ustanowienie adwokata. Wskazał, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z matką, a jego miesięczne dochody to emerytura (760 zł) i dopłaty do gruntów rolnych (8.000 zł rocznie), przy czym renta matki wynosi 1.000 zł. Posiada dom (20.000 zł), nieruchomość rolną (dzierżawioną) i samochód (1.500 zł). Miesięczne wydatki oszacował na 2.500 zł. Skarga dotyczyła decyzji Wojewody P. zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Ś. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A. Ś. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (około 4.000 zł) i ustanowienie adwokata (k. 70) podając, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód z tytułu emerytury w kwocie 760 zł oraz dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych w łącznej kwocie 8.000 zł, a także renta matki w kwocie 1.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi drewniany dom o powierzchni [...] m2 (wartości 20.000 zł), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (oddana w dzierżawę) oraz samochód osobowy o wartości 1.500 zł. Skarżący poza tym nie posiada zgromadzonych oszczędności i innych przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku wskazał, iż jego dochody przeznaczane są na bieżące wydatki tj. wyżywienie na dwie osoby – 1.200 zł; leki – 600 zł; energia elektryczna – 150 zł; woda – 25 zł; telefon – 40 zł; opał na zimę – 4.000 zł rocznie; samochód ubezpieczenie – 500 zł rocznie, paliwo – 150 zł (k. 70-71). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawcy i jego matki są jego dochody z emerytury oraz dopłat do gruntów rolnych w łącznej kwocie 1.426,67 zł (dopłaty w kwocie 8.000/12 miesięcy oraz emerytura) oraz renta matki w kwocie 1.000 zł. Z wykazanych wydatków skarżącego wynika również, iż miesięczne ponosi on koszty utrzymania rodziny na poziomie 2.500 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi drewniany dom o powierzchni [...] m2 (wartości 20.000 zł), nieruchomość rolna o powierzchni 8 ha (oddana w dzierżawę) oraz samochód osobowy. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego i jego matkę stałego źródła dochodu w wysokości około 2.500 zł miesięcznie przy wydatkach na tym samym poziomie oraz majątku w postaci domu i nieruchomości rolnej pozwalają na uznanie, iż wnioskodawca jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej, które mogą wynosić obecnie 100 zł oraz koszty pełnomocnika. Skarżący bowiem nie wykazał, aby posiadał jakieś zadłużenie, tym samym jest on w stanie wygospodarować z posiadanych środków kwotę na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnik, tym bardziej, iż dotychczas pokrył wszystkie koszty sądowe w niniejszej sprawie. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez skarżącego stałych źródeł dochodów i majątku pozwalających na pokrycie bieżących wydatków. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło