II SA/Bk 195/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-05-11
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód netto wynosi 1.107,89 zł miesięcznie, mieszkająca z dwoma dorosłymi, bezrobotnymi synami, otrzymująca dodatkowo talony żywnościowe, posiadająca jedynie mieszkanie komunalne i nieposiadająca oszczędności ani przedmiotów wartościowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której miesięczny dochód netto wynosi 1.107,89 zł, mieszkająca z dwoma dorosłymi, bezrobotnymi synami, otrzymująca talony żywnościowe, posiadająca jedynie mieszkanie komunalne i nieposiadająca oszczędności ani przedmiotów wartościowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, ponieważ nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
H. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma dorosłymi, bezrobotnymi synami. Jedynym dochodem rodziny jest emerytura skarżącej w wysokości 1.320,42 zł brutto (1.007,89 zł netto). Rodzina otrzymuje również talony żywnościowe. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą około 1.480 zł, a dodatkowo ponoszone są koszty leków w kwocie 200 zł miesięcznie. W skład majątku rodziny wchodzi jedynie mieszkanie komunalne, brak jest oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżąca argumentowała, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki wybudowanego w ramach samowoli budowlanej budynku gospodarczego p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego.
H. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma dorosłymi synami, którzy są bezrobotni i nie posiadają prawa do zasiłku. Jedyny dochód rodziny stanowi emerytura skarżącej w wysokości 1.320,42 zł brutto (1.007,89 zł netto). W skład majątku rodziny skarżącej wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Wnioskodawczyni poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 32-33).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego w sprawie II SA/Bk 196/10 wnioskodawczyni wskazała, iż każdy z synów dostaje talony żywnościowe na kwoty po 238 zł. Miesięczne wydatki związane z gospodarstwem domowym jej rodziny zamykają się kwotą około 1.480 zł (w tym wykorzystywane są talony żywnościowe) i przedstawiają się następująco: Wszyscy członkowie rodziny ponadto chorują na przewlekłe choroby i na leki w skali miesiąca wydawana jest kwota 200 zł. Wnioskodawczyni podkreśliła także, iż z żaden z synów nie podejmuje prac dorywczych i nie posiada samochodu osobowego (k. 21-22 akt sprawy II SA/Bk 196/10).
Do wniosku w sprawie II SA/Bk 196/10 skarżąca dołączyła kserokopie: dokumentów potwierdzających status bezrobotnego (k. 23-25), decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego w formie talonów żywnościowych (k. 26-27), dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki: telefon – 72,85 zł, woda i ścieki - 17,38 zł, wywóz nieczystości – 11,21 zł, czynsz za mieszkanie – 55 zł, energia elektryczna – 53,40 zł, paragonów za leki (k. 28-34, 38), odcinka za emeryturę (k. 32) oraz zaświadczeń lekarskich (k. 35-37).
W konkluzji skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k. 32-33).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca spełniła ustawowe przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że H. K. mieszka z dwoma dorosłymi i bezrobotnymi synami. Łączny dochód netto osiągany przez jej rodzinę zamyka się kwotą 1.107,89 zł (k. 32v). Ponadto dzieci skarżącej otrzymują zasiłki okresowe w formie talonów żywnościowych po 238,50 zł (k. 26, 27 akt sprawy II SA/Bk 196/10). Kwota uzyskiwanego dochodu przeznaczana jest na bieżący opłaty, wyżywienie, leki oraz pozostałe bieżące wydatki rodziny.
Wnioskodawczyni poza mieszkaniem komunalnym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niewielki comiesięczny dochód wystarcza jej trzyosobowej rodzinie jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz wydatki związane z leczeniem.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu i wydatków skarżącej, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż H. K. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło