II SA/Bk 196/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi R. i T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości oddala skargę. W dniu [...] września 2005 roku pan R. O. i pan T. O. zwrócili się do Urzędu Miejskiego w R. o dokonanie podziału działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] położonych w R., na podstawie dołączonego projektu podziału opracowanego w celu zniesienia współwłasności. Jednocześnie wnioskodawcy złożyli zgodne oświadczenie na zniesienie współwłasności Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 roku nr [...] Burmistrz R. na podstawie art. 92 ust. 1 oraz art. 93 ust. 2 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 roku, nr 46, poz. 543 ze zm.) umorzył postępowanie wywołane w/w wnioskiem w sprawie podziału działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] położonych w R. W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał, iż wniosek dotyczy nieruchomości, które stanowią lasy Ls VI. Zgodnie natomiast z art. 92 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisów rozdziału 1 "Podziały nieruchomości" nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego – a taka sytuacja ma miejsce – do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne. Ponadto organ wskazał, iż art. 93 ust. 2 a tej ustawy wyraźnie wskazuje, że podział nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha jest dopuszczalny jedynie w celu powiększenia sąsiedniej nieruchomości lub regulacji między sąsiadującymi nieruchomościami. Odwołanie od powyższej decyzji złożył pan R.. O. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 6 i 8 kpa w związku z art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podkreślił, iż Burmistrz R. wydając zaskarżoną decyzję pominął treść przepisu art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym podział jest dopuszczalny za zgodną wszystkich współwłaścicieli, a taka sytuacja właśnie zaistniała w tej sprawie. Współwłaścicielami bowiem tej nieruchomości są dwaj bracia, którzy bez procesu sądowego chcą dobrowolnie podzielić się nieruchomością. W ocenie skarżącego zaś art. 97 ust. 2 cytowanej ustawy wyklucza stosowanie art. 92 ust. 1 tej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Burmistrza R. z dnia [...] września 2005 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację przytoczoną przez organ I instancji (decyzja nr [...]). Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśliło, iż art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami stanowi między innymi o tym, że "za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne...". W niniejszej sprawie brak jest miejscowego planu, a przedmiotowe działki wykazane są w ewidencji gruntów miasta R. jako las – Ls. Organ końcowo podkreślił, iż przepis art. 97 ust. 2 cytowanej ustawy pozwala na podział nieruchomości stanowiącej współwłasność w trybie administracyjnym i na zgodny wniosek wszystkich współwłaścicieli, jednakże przepis ten nie zwalnia od stosowania dyspozycji art. 92 ust. 2 cytowanej ustawy, gdyż jest to dyrektywa generalna obowiązująca niezależnie od zgody współwłaścicieli nieruchomości na dokonanie podziału tej nieruchomości. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skarżący pan R. O. i pan T. O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podnieśli, iż nie zgadzają się z argumentami przedstawionymi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Ich zdaniem art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyklucza stosowanie art. 92 ust. 1 cytowanej ustawy, a zatem podział nieruchomości na zgodny wniosek współwłaścicieli jest możliwy. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, podkreślając ponadto, iż skoro brak było podstaw prawnych do dokonania podziału nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej, postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżących było bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z mocy art. 61 § 3 kpa wniosek pana R. O. i pana T. O. o dokonanie podziału działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] położonych w R., wszczął postępowanie administracyjne w tym przedmiocie. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny staje się bezprzedmiotowe – organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu – zgodnie z art. 105 § 1 kpa. Umorzenie postępowania na podstawie powołanego przepisu jest obligatoryjne. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed jego wszczęciem, a może powstać dopiero w toczącym się postępowaniu. Przyczyny "bezprzedmiotowości" mogą być podmiotowe lub przedmiotowe. (por. Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2004 str. 478). Przesłanka bezprzedmiotowości zachodzi, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź brak jest podstaw do rozpoznania tej sprawy w drodze postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24.04.2003, w sprawie IIISA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25; wyrok NSA z dnia 26.09.2001r. w sprawie VSA 381/01, LEX nr 78917). Jedną z form bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego jest brak podstawy prawnej do rozstrzygnięcia danej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Przypadki braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w indywidualnej sprawie będą miały miejsce, gdy: a) obowiązek czy uprawnienie powstaje z mocy samego prawa, a do jego wykonania albo trzeba zastosować przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albo też egzekucja będzie zbędna; b) prawo nie wymaga określenia albo ustalenia praw lub obowiązków w drodze decyzji; c) brak jest przepisu prawnego powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej (por. powołany powyżej "Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz str. 724). Ta ostatnia sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem jak trafnie wskazały organy obu instancji, wniosek skarżących de facto nie mógł być rozpoznany w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na brak podstawy prawnej do jej wydania. Podkreślić należy, iż działki skarżących oznaczone nr geodezyjnymi [...] położone w R. w ewidencji gruntów i budynków figurują jak działki leśne oznaczone klasą Ls VI. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 roku, nr 46, poz. 543 ze zm.), przepisów niniejszego rozdziału tj. rozdziału "Podziały nieruchomości" nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne. W myśl natomiast art. 92 ust. 2 tej ustawy za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne. Taka sytuacja ma też miejsce w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotowe grunty figurują w ewidencji gruntów i budynków jako działki leśne. Skoro zatem przepisów rozdziału "podziały nieruchomości" nie stosuje się do nieruchomości rolnych i leśnych to również oznacza, iż także przepisu art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, znajdującego się w rozdziale "podziały nieruchomości" tj. podziału nieruchomości na zgodny wniosek współwłaścicieli również się nie stosuje do takich nieruchomości. W tych okolicznościach organy administracji publicznej pozbawione są możliwości wydania decyzji administracyjnej w sprawie podziału nieruchomości, gdyż ustawa o gospodarce nieruchomościami nie daje im ku temu podstawy prawnej. Prawidłowo zatem oceniono, iż w niniejszej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania zainicjowanego przez pana R. O. i T. O., a postępowanie w tym zakresie należy umorzyć. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.