II SA/Bk 196/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-04-28

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, uwzględniająca dochody, wydatki, stan majątkowy oraz liczbę osób pozostających na jej utrzymaniu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się niskimi dochodami, znacznymi wydatkami na utrzymanie rodziny i leczenie, brakiem oszczędności oraz posiadaniem jedynie mieszkania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca H. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.320,42 zł brutto, mieszka z dwoma bezrobotnymi synami, a miesięczne wydatki rodziny wynoszą około 1.480 zł, w tym znaczne kwoty na leki. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i wydatki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki wybudowanego w ramach samowoli budowlanej budynku gospodarczego p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. H. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma dorosłymi synami, którzy są bezrobotni i nie posiadają prawa do zasiłku. Jedyny dochód rodziny stanowi emerytura skarżącej w wysokości 1.320,42 zł brutto. W skład majątku rodziny skarżącej wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Wnioskodawczyni poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 14-16). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni wskazała, iż dochody netto jej rodziny wynoszą 1.004 zł. Ponadto każdy z synów dostaje talony żywnościowe na kwoty po 238 zł. Miesięczne wydatki związane z gospodarstwem domowym jej rodziny zamykają się kwotą około 1.480 zł (w tym wykorzystywane są talony żywnościowe). Wszyscy członkowie rodziny ponadto chorują na przewlekłe choroby i na leki w skali miesiąca wydawana jest nawet kwota 200 zł. Wnioskodawczyni podkreśliła także, iż z żaden z synów nie podejmuje prac dorywczych i nie posiada samochodu osobowego. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopie: dokumentów potwierdzających status bezrobotnego (k. 23-25), decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego w formie talonów żywnościowych (k. 26-27), dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki: telefon – 72,85 zł, woda i ścieki - 17,38 zł, wywóz nieczystości – 11,21 zł, czynsz za mieszkanie – 55 zł, energia elektryczna – 53,40 zł, paragonów za leki (k. 28-34, 38), odcinka za emeryturę (k. 32) oraz zaświadczeń lekarskich (k. 35-37). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna H. K. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna rodziny H. K. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni mieszka z dwoma dorosłymi i bezrobotnymi synami. Łączny dochód osiągany przez jej rodzinę zamyka się kwotą 1.103,89 zł (k. 32). Ponadto bezrobotni synowie otrzymują zasiłki okresowe w formie talonów żywnościowych po 238,50 zł (k.26, 27). Kwota uzyskiwanego dochodu przeznaczana jest na bieżący opłaty, wyżywienie, leki oraz pozostałe bieżące wydatki rodziny. Wnioskodawczyni poza mieszkaniem komunalnym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niewielki comiesięczny dochód wystarcza jej trzyosobowej rodzinie jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz wydatki związane z leczeniem. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu i wydatków skarżącej, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło