II SA/Bk 196/14
PostanowienieWSA w Białymstoku2014-09-02
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syndykowi masy upadłości spółki w upadłości likwidacyjnej można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli spółka posiada na rachunku bankowym i w kasie środki pieniężne w kwocie przekraczającej koszty sądowe w sprawie, mimo że środki te są przeznaczone na spłatę zobowiązań wobec wierzycieli i pokrycie kosztów postępowania upadłościowego?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że syndyk nie wykazał braku dostatecznych środków na ich pokrycie. Posiadanie przez spółkę środków pieniężnych na rachunku bankowym i w kasie, nawet jeśli są one przeznaczone na spłatę zobowiązań wobec wierzycieli i koszty postępowania upadłościowego, w kwocie przekraczającej koszty sądowe w danej sprawie, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe, jako należności budżetu państwa, należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki w upadłości likwidacyjnej wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Syndyk argumentował, że spółka nie prowadzi działalności, znajduje się w upadłości likwidacyjnej, a wszelkie środki są przeznaczane na spłatę zobowiązań i koszty postępowania. Wskazał na utratę źródeł finansowania i posiadanie jedynie niewielkich środków na rachunku bankowym i w kasie. Sąd rozpatrzył wniosek, biorąc pod uwagę stan finansowy spółki oraz wysokość kosztów sądowych w sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyk Masy Upadłościowej S. Sp. z o.o. w Upadłości Likwidacyjnej w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Syndyk Masy Upadłości S. Sp. z o.o. w Upadłości Likwidacyjnej w W. - dalej "skarżący" lub "syndyk" wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, ponieważ znajduje się w upadłości obejmującej likwidację majątku. Upadłość likwidacyjna została ogłoszona postanowieniem Sądu Rejonowego dla Warszawy P. P. w W. w dniu [...] maja 2012 r. Proces upadłościowy prowadzony jest w celu zaspokojenia wszelkich ciążących zobowiązań wobec wierzycieli, wszelkie środki pozyskiwane z tytułu upłynniania majątku przekazywane są na zabezpieczenie spłaty wskazanych zobowiązań oraz w celu pokrywania kosztów postępowania upadłościowego. Zgodnie z danymi zawartymi we wniosku, wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1.000.000 zł. Według bilansu za rok 2013 spółka poniosła stratę w wysokości 277.624,21 zł, wartość środków trwałych firmy wynosi 4.178.877 zł. Na rachunku bankowym w B. M. S.A. spółka posiada środki w łącznej wysokości 64,17 zł. Ponadto spółka posiada środki finansowe w wysokości 1.913,53 zł znajdujące się w kasie.
W uzasadnieniu swego wniosku syndyk podkreślił, iż koszty postępowania upadłościowego były finansowane przez niego praktycznie od samego początku (tj. od lipca 2012r.) z dochodów z zawartej umowy dzierżawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz umowy dzierżawy z dnia [...]07.2012 r. Z uwagi to, że dzierżawca od października 2013 r. całkowicie zaprzestał przekazywania środków na podatek POG, zaś od stycznia 2014 r. przestał płacić również czynsz, umowy dzierżawy nie zostały przedłużone i wygasły z końcem lutego 2014 r. Tym samym syndyk został pozbawiony źródła finansowania kosztów postępowania upadłościowego, pozostając jednocześnie z zaległościami podatkowymi wygenerowanymi przez dzierżawcę w kwocie 344.000,00 zł plus odsetki. Co prawda syndykowi udało się zmniejszyć stratę bilansową jednakże na koniec 2013r. i tak wyniosła ona 277.624,21 zł. Syndyk wystąpił również z powództwem o zapłatę przeciwko dzierżawcy jednakże na razie, poza uzyskaniem zwolnienia od kosztów sądowych sprawie nie nadano biegu. W związku z utratą źródeł finansowania postępowania upadłościowego środki masy ulegają systematycznemu zmniejszeniu i wynoszą - według stanu na dzień [...]08.2014 r. zaledwie 1.977,70zł (1.913,53 zł w kasie i 64,17 zł na rachunku). Syndykowi nie udało się pomimo intensywnych starań zlikwidować masy upadłości - sprzedać cały majątek upadłego i pozyskać w ten sposób środki finansowe. Syndyk kontynuuje działania w tym kierunku, jednakże do czasu zlikwidowania składników masy nie może liczyć na przychody. Jednocześnie uzyskanie środków z tytułu sprzedaży majątku wymaga poniesienia kosztów - m.in. na znaczki pocztowe, ogłoszenia prasowe, utrzymanie biura, wynagrodzenia pracowników itp. Bez tego kontynuowanie postępowania upadłościowego nie jest możliwe. Oznacza to - zdaniem syndyka - że wprawdzie 1.977,70 zł wystarczy na uiszczenie wpisu w niniejszej sprawie, to nie może być przeznaczone na ten cel bez uszczerbku dla postępowania upadłościowego.
Końcowo syndyk podniósł, iż obecnie uczestniczy w kilkudziesięciu postępowaniach administracyjnych dotyczących majątku upadłego i od lipca 2014 r. złożył już 5 wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach rozpoznawanych przez WSA w Białymstoku, Olsztynie i Wrocławiu. Poszczególne kwoty, które w tych sprawach powinny został uiszczone to odpowiednio: 500zł, 100 zł, 100 zł, 500 zł oraz 200 zł. Powyższe sumy, choć pojedynczo mieszczą się w kwocie 1.977,70 zł sumarycznie przekraczają posiadane przez Syndyka środki i nie mogłyby zostać pokryte nawet gdyby zaniechał prowadzenia dalszych czynności upadłościowych i wydał wszystkie pieniądze na wpisy sądowe. Jednocześnie Syndyk nie może odstąpić od zaskarżania aktów, które w jego ocenie zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ jest zobowiązany do należytej ochrony interesów upadłego, z czego zresztą jest rozliczany przez sędziego-komisarza (k. 74-76).
W konkluzji syndyk stwierdził, że spółka znajdująca się w stanie upadłości likwidacyjnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej.
Do wniosku skarżący dołączył: sprawozdanie finansowe (k.78-85), opis i oszacowanie wartości przedsiębiorstwa (k. 86), wyciągi z rachunków bankowych (k. 87-117), raporty kasowe (k. 118-121).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa.
Ze złożonego wniosku wynika, że S. Sp. z o.o. w W. znajduje się w stanie w upadłości likwidacyjnej. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1.000.000 zł. Według bilansu za rok 2013 spółka poniosła stratę w wysokości 277.624,21 zł, wartość środków trwałych firmy wynosi 4.178.877 zł. Na rachunku bankowym spółka posiada środki w wysokości 64,17 zł. Obecnie upadła spółka nie uzyskuje dochodów oraz posiada gotówkę w kasie w kwocie 1.913,53 (według stanu na dzień [...] sierpnia 2014 r.)
Koszty sądowe w niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego ograniczają się do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł.
W tym miejscu należy zatem skonstatować, iż fakt posiadania przez spółkę
na rachunku bankowym i w kasie środków pieniężnych w wysokości 1.977,70 zł
tj. w kwocie wielokrotnie przekraczającej koszty sądowe w sprawie niniejszej, uniemożliwiają przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Obowiązek spłaty zobowiązań wobec wierzycieli nie wyklucza obowiązku partycypowania spółki w kosztach postępowania sądowego. Koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego, przy czym w omawianym stanie faktycznym bez znaczenia pozostaje okoliczność, że S. Sp. z o.o. w W. jest w stanie upadłości likwidacyjnej.
W związku z tym należy stwierdzić, iż syndyk nie udowodnił, że S. Sp. z o.o. w W. w upadłości likwidacyjnej nie ma dostatecznych środków na poniesienie części kosztów sądowych w sprawie niniejszej.
Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło