II SA/Bk 199/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-06-10

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca gospodarstwo rolne i wykazująca niskie miesięczne dochody, ale posiadająca znaczną dopłatę bezpośrednią z UE oraz majątek w postaci domu i nieruchomości rolnej, może zostać uznana za osobę niezdolną do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w celu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W analizowanym przypadku, pomimo otrzymania dopłaty bezpośredniej z UE i posiadania majątku, niskie miesięczne dochody, wysokie wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, zadłużenie oraz zły stan zdrowia wnioskodawcy uzasadniają przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
E. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jego miesięczny dochód ze sprzedaży mleka i zboża wynosi od 800 do 1000 zł. Posiada dom drewniany i nieruchomość rolną. Wskazał na trudną sytuację finansową z powodu słabych gruntów, wzrostu cen środków produkcji i spadku cen produktów rolnych, a także zły stan zdrowia. Sąd wezwał do uzupełnienia informacji o wydatkach, dochodach z dopłat UE, pomocy społecznej i stanie majątkowym. Wnioskodawca przedstawił szczegółowe dane dotyczące wydatków i dochodów, w tym otrzymaną dopłatę bezpośrednią z UE.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia legalności budowy postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 18) podając, iż samodzielne prowadzi gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny wnioskodawcy stanowi od 800 zł do 1000 zł uzyskiwanych ze sprzedaży mleka i zboża. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom drewniany z [...] r. o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. W uzasadnieniu wniosku E. S. wywiódł, iż prowadzone gospodarstwo rolne położone jest na słabych gruntach. W 2007 r. z powodu wzrostu cen środków produkcji rolnej (oleju napędowego, nawozów mineralnych itp.) oraz stagnacji cen produktów rolnych wnioskodawca został zmuszony do korzystania z pomocy opieki społecznej. Orzeczeniem komisji lekarskiej E. S. został uznany za niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od [...] [...] r. do [...] [...] r. - w konsekwencji wpłynęło to na ograniczenie produkcji rolnej i spadek dochodowości produkcji rolnej. Z uwagi na zły stan zdrowia wnioskodawca wynajmuje pracowników do wykonywania cięższych prac w prowadzonym gospodarstwie rolnym, co powoduje wzrost wydatków. Skarżący podkreślił, iż posiadane budynki gospodarcze znajdują się w złym stanie technicznym, są stare i niefunkcjonalne, co w znaczny sposób utrudnia prowadzenie hodowli bydła (k. 18 - 19). Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał E. S. do złożenia oświadczenia, w którym należało określić: wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy, utrzymaniem posiadanych nieruchomości oraz produkcją rolną (za miesiąc [...] 2008 r.); czy skarżący otrzymał w roku bieżącym dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej na prowadzone gospodarstwo rolne – należało wskazać kiedy i w jakiej wysokości; rodzaj i wysokość pomocy uzyskiwanej ze środków opieki społecznej; czy skarżący jest właścicielem mieszkania – należało podać jego wielkość w m². Dodatkowo wnioskodawca został zobowiązany do dołączenia do akt sprawy: zaświadczenia (lub faktury) o wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu sprzedaży mleka oraz faktury ze sprzedaży innych płodów rolnych (np. zbóż) za okres [...]-[...] 2008 r. (k. 25). W odpowiedzi na powyższe wezwanie E. S. wyszczególnił miesięczne wydatki, w tym koszty związane z: energią elektryczną – 90 zł; telefonem około 200 zł oraz utrzymaniem własnym – 550 zł. E. S. ponosi również wydatki kwartalne – 253 zł składka KRUS, ponadto wiosną bieżącego roku skarżący wydał 2067 zł na zakup paliwa oraz 200 zł na leczenie zwierząt. Dodatkowo wnioskodawca wydatkował 500 zł na zakup pszenicy, 450 zł na remonty posiadanych maszyn rolniczych oraz 700 zł w związku z zatrudnieniem robotników rolnych. Skarżący na początku [...] 2008 r. otrzymał w dopłatę bezpośrednią z Unii Europejskiej do prowadzonej produkcji rolnej w kwocie 16.305,05 zł. Wnioskodawca nie posiada mieszkania, nie otrzymuje pomocy z opieki społecznej, zalega ze spłatą składek na rzecz Gminnej Spółki Wodnej "P." w K. na kwotę 2500 zł. W konkluzji skarżący podkreślił, iż jest osoba schorowaną, ponoszącą wydatki na lekarstwa i specjalistyczną opiekę medyczną (k. 27-28). Do akt sprawy E. S. dołączył faktury VAT ze sprzedaży mleka za [...] i [...] 2008 r. (k. 41 - 42); faktury i pokwitowania potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków w okresie od [...] marca 2008 r. do [...] maja 2008 r. (k. 20 - 23 i k. 30 - 40) oraz dokument przewozu ubocznych produktów zwierzęcych (k. 24 i k. 29). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanym przypadku E. S. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego pozostaje dochód uzyskiwany z tytułu sprzedaży mleka w wysokości od 800 zł do 1000 zł miesięcznie (dochód ten wyniósł za: [...] 2008 r. – 626,19 zł; [...] 2008 r. – 913,58 zł, k. 41 - 42). Na początku [...] 2008 r. skarżący otrzymał w dopłatę bezpośrednią do prowadzonej produkcji rolnej w kwocie 16.305,05 zł. Miesięczne wydatki ponoszone przez E. S. wynoszą łącznie 840 zł (bieżące utrzymanie wnioskodawcy, energia elektryczna i telefon). W okresie od [...] marca 2008 r. do [...] maja 2008 r. E. S. poniósł koszty zakupu oleju napędowego, środków ochrony roślin i nawozów oraz utylizacji padłej sztuki bydła w łącznej kwocie 14.664,96 zł (dołączone do akt sprawy pokwitowania i faktury k. 21 - 23; k. 30 - 33; k. 35; k. 37; k. 39 - 40). Dodatkowo wnioskodawca wyszczególnił opłaty ponoszone na: KRUS – 253 zł kwartalnie i poniesione w okresie [...] – [...] 2008 r. wydatki związane z leczeniem zwierząt – 200 zł; naprawą maszyn rolniczych – 450 zł oraz wynajmem robotników rolnych – 700 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom drewniany z [...] r. o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. E. S. hoduje [...] sztuk bydła (k. 29). Skarżący jest zadłużony na łączną kwotę około 2500 zł tytułem zaległych składek należnych Gminnej Spółki Wodnej w K. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość osiąganego miesięcznego dochodu w połączeniu z ponoszonymi wydatkami, brakiem oszczędności (k. 18), wykazanym zadłużeniem oraz złym stanem zdrowia pozwalają na stwierdzenie, iż E. S. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło