II SA/Bk 201/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 maja 2008 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych i prawnych: W dniu [...] listopada 2007 r. J.M. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku podał, że zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 41,3 m2, a jego dochody za kwartał poprzedzający złożenie wniosku wynoszą 167,07 zł (co daje miesięcznie kwotę 55,36 zł). Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. działając na podstawie przepisów art. 2 ust.1, art. 5 ust.4, art. 6 ust.1 -10, art.7 ust.1 i 5 i art. 8 ust. 1, 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, przyznał J.M. na okres od 1 grudnia 2007r. do 31 maja 2008 r. dodatek mieszkaniowy wraz z ryczałtem na zakup opału w łącznej wysokości 42,06 zł (z czego 3,06 zł dodatku, a 39,00 zł to ryczałt). Wydając decyzję organ wyliczył powyższe kwoty, po uprzednim zweryfikowaniu wskazanej we wniosku powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego z 41,3 m2 na 27,77 m2, tj. do 1/3 udziału skarżącego we współwłasności domu położonego w Z., przy ul. S. [...] o łącznej o powierzchni 83,3 m2 (postanowienie sądu o sygn. akt: [...]) oraz po zweryfikowaniu wysokości dochodu przy założeniu, że dochodem tym jest roczny przychód z przypadającej skarżącemu części gospodarstwa rolnego, wynoszący w przeliczeniu na miesiąc 74,42 zł. Miesięczne wydatki skarżącego związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego zostały wyliczone przez organ na kwotę 60,09 zł (z czego kwota 4,37 zł – to kwota rzeczywistych wydatków, wykazanych na podstawie przedłożonej faktury VAT za wodę i ścieki z dnia [...].10.2007r., a kwota 55,72 zł - to ryczałt). Uwzględniając powyższe założenia organ przyznał skarżącemu dodatek mieszkaniowy i ryczałt na zakup opału w łącznej kwocie 42,06 zł, co stanowiło 70 % faktycznych wydatków ponoszonych przez stronę na lokal. Z niniejszą decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. nie zgodził się J.M. W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2007 r. wniósł o jej uchylenie, w uzasadnieniu wskazując, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych i kpa. J.M. powołał się ponadto na § 3 rozporządzenia RM w sprawie dodatku mieszkaniowego, zgodnie z którym ryczałt na zakup opału przysługuje według ceny za kilowatogodziny energii elektrycznej za ostatni okres rozliczeniowy, zgodnie z taryfą G12, zaś obowiązkiem organu MOPS jest przyjęcie ceny 1 KWh taryfy dziennej energii elektrycznej wraz z VAT, ponieważ strona jest zobowiązana przy zakupie do zapłaty VAT i nie otrzymuje przy tym rabatu. Przyjęta przez organ cena energii elektrycznej nie zawiera podatku VAT, przez co organ dopuścił się naruszenia ustawy o dodatkach mieszkaniowych i dyskryminacji jego osoby. Decyzja pierwszoinstancyjna narusza także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lutego 2005 r. sygn. akt U 14/02, zgodnie z którym wyłączenie ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów z wydatków stanowiących podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego jest niezgodne z prawem. Zdaniem skarżącego dziwne jest na jakiej podstawie MOPS ustalił powierzchnię lokalu w wysokości 27,77 m2, gdzie strona takiej powierzchni nie podawała, a we wniosku widniała powierzchnia 41,3 m2. Strona posiada jeden tytuł prawny do zajmowanego lokalu, tj. współwłasność nieruchomości. Odwołujący podał, że budynek posiada centralne ogrzewanie – własną kotłownię i niezbędne jest ogrzewanie całego budynku, zgodnie z przedłożonym metrażem 83,3 m2, w udziale ½ kosztów opału z rabatem i z tych względów ryczałt na zakup opału powinien być z pierwotną wersją wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Kolegium w pełni podzieliło ustalenia organu I instancji zarówno w zakresie konieczności weryfikacji podanego przez skarżącego dochodu oraz powierzchni mieszkalnej zajmowanego przez niego lokalu, jak i ryczałtowego obliczenia wydatków na lokal. Dokonane przez Kolegium dokładne wyliczenia w zakresie należnego skarżącemu dodatku mieszkaniowego i ryczałtu na zakup opału były tożsame z obliczeniami organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do tutejszego sądu administracyjnego wywiódł J.M., podtrzymując generalnie argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł te same argumenty co w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, tj. - zakwestionował przyjętą cenę 1 KWh – jako błędnie obliczoną bez podatku od towarów i usług (VAT) według taryfy G12, - zarzucił naruszenie ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., w sprawie U 14/02, a przez to dyskryminację jego osoby, - niewłaściwe (dziwne) obliczenie przez organy powierzchni lokalu użytkowego, niezgodnie z wnioskiem skarżącego, Dodatkowo skarżący podniósł, iż organ nie może ingerować w stosunki cywilne pomiędzy współwłaścicielami i na tą okoliczność przywołał treść art. 195,196,199 i 206 Kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie są, w ocenie sądu, dotknięte uchybieniami przepisów uzasadniającymi ich wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Legalności zakażonej decyzji nie podważają zarzuty podniesione w skardze. Przede wszystkim niesłuszny jest zarzut niewłaściwego przyjęcia ceny energii elektrycznej za 1 kWh, bez uwzględnienia podatku VAT przy wyliczaniu ryczałtu na zakup opału. Ryczałt na opał jest częścią dodatku mieszkaniowego, dla którego określenia niezbędne jest ustalenie następujących wielkości: powierzchni normatywnej lokalu przysługującej wnioskodawcy, powierzchni użytkowej lokalu pozostającej w jego dyspozycji oraz kwoty wydatków rzeczywistych, które są ponoszone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (art. 5, 6, w tym ust. 3 ust. o dodatkach mieszkaniowych). Organ poczynił w tym przedmiocie prawidłowe ustalenia, w tym co do powierzchni użytkowej (o czym niżej), oraz co do wydatków. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. wydatki właściciela domu jednorodzinnego, będące podstawą obliczania dodatku mieszkaniowego stanowią opłaty za energię cieplną i wodę dostarczane do lokalu, opłaty za odbiór nieczystości stałych i płynnych. W niniejszej sprawie skarżący wykazał miesięczne wydatki z tytułu opłat za wodę i ścieki na kwotę 4,37 zł miesięcznie. Powyższe wynika z faktury VAT z [...].10.2007 r., nr [...] (k. 9 akt organu I instancji). Niniejsza faktura opiewa na kwotę 38,49 zł, z czego odliczono opłatę abonamentową w wysokości 12,28 zł. Pozostałą kwotę 26,21 zł (38,49 – 12,28) podzielono na 3 (okres 3 miesięcy), a następnie z uwagi na współwłasność mieszkania z bratem skarżącego, wydatki te podzielono na 2. Wykazane zatem z powyższej faktury wydatki rzeczywiste obciążające skarżącego wyniosły 4,37 zł miesięcznie. Zgodnie z § 3 ust. 1 – 3 ww. rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w energię cieplną do celów ogrzewania, instalację ciepłej wody lub instalację gazu przewodowego, wydatkiem stanowiącym podstawę obliczenia wysokości ryczałtu na opał przysługującego stronie jest równowartość liczby kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres przeliczeniowy po odliczeniu opłaty abonamentowej oraz opłat stałych. Lokal mieszkalny skarżącego nie posiada żadnej z w/w instalacji w związku z czym organ prawidłowo przyjął, iż dla celów obliczenia ryczałtu należy zsumować wydatki ustalone na podstawie § 3 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, których podstawą obliczenia jest cena 1 kWh energii elektrycznej. Na kwotę ryczałtu 55,72 zł składają się: kwota 45,82 – za brak instalacji centralnego ogrzewania, kwota 6,60 zł – za brak instalacji ciepłej wody, kwota 3,30 zł – za brak instalacji gazu przewodowego. Obliczone zatem przez organ wydatki rzeczywiste wraz z ryczałtem wyniosły 60,09 zł (4,37 + 55,72), co stanowiło podstawę przyznania dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem § 3 ustalenie równowartości 1 kWh energii odbywa się na podstawie "rachunku za ostatni okres przeliczeniowy z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz opłat stałych miesięcznych". Przedłożona przez skarżącego faktura VAT za wodę i ścieki z [...].10.2007 r. obejmuje okres od sierpnia do końca października 2007 r. W przedmiotowej sprawie organy przyjęły cenę energii elektrycznej według taryfy G12, co wynika z dołączonej do akt faktury VAT nr [...] z dnia [...] września 2007r., wystawionej za ostatni okres rozliczeniowy (k. 10 akt adm.). Nie ulega wątpliwości, iż organy przyjęły cenę energii elektrycznej za 1 kWh wraz z podatkiem od towarów i usług (cena brutto). Należność za zużycie energii elektrycznej została wyceniona w fakturze za dostawę energii elektrycznej za okres od 14.03.2007r. do 13.09.2007r. na kwotę brutto 234,46 złotych, z czego 42,28 złotych stanowił podatek od towarów i usług (VAT). Dla obliczenia ceny 1 kWh od kwoty brutto odjęto – zgodnie ze wskazaniami normatywnymi – jedynie opłatę abonamentową w kwocie 36,90 złotych, co dało 197,56 zł. Powyższa kwotę podzielono przez ilość zużytych kilowatogodzin (590), co dało stawkę 0,3300 zł/1 kWh energii elektrycznej według taryfy G-12. Powtarzanie przez skarżącego jakoby przyjęta przez organy cena 1 kWh energii nie uwzględniała podatku VAT, nie znajduje zatem potwierdzenia w aktach sprawy. Niezasadny jest także zarzut naruszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lutego 2005r. w sprawie U 14/02, gdyż dotyczy odmiennego stanu prawnego niż w przedmiotowej sprawie. Należy zwrócić uwagę, że powodem stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności pierwotnego brzmienia niektórych przepisów rozporządzenia wykonawczego do ustawy o dodatkach mieszkaniowych, było wyłącznie dopatrzenie się wykroczenia zakwestionowanymi przepisami rozporządzenia poza upoważnienie ustawowe tj. naruszenie zasady legislacji wynikającej z art. 92 ust. 1 zdanie 1 Konstytucji. Nadto Sąd zauważa, że powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do przepisu rozporządzenia wykonawczego z dnia 28.12.2001r. mającego zastosowanie do właścicieli domów jednorodzinnych tj. § 2 ust. 1 pkt 4, stwierdził, że przepis ten nie jest niezgodny z art. 6 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych, a także jest zgodny z art. 9 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy oraz z art. 92 ust. 1 zd. 1 Konstytucji. Tak więc treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, na który powołuje się skarżący, nie daje mu żadnych prawnych podstaw do podważenia legalności skarżonej decyzji. Z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika nadto, że o tym jakie wydatki należało przyjmować do obliczenia dodatku mieszkaniowego w odniesieniu do właścicieli domów jednorodzinnych, a także właścicieli lokali w budynkach wielorodzinnych, przesądzała treść art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten odsyłał (odsyła też w obecnym brzmieniu) do regulacji prawnej dotyczącej zasobów mieszkaniowych gminy określającej, jakie wydatki w ramach czynszu oraz jakie opłaty poza czynszem przyjmowane są dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego. Odsyłając do przepisów dotyczących zasobów mieszkaniowych gminy ustalających jednolity standard wydatków pokrywanych w ramach czynszu (oraz limit jego wysokości), a także standard dotyczący opłat poza czynszem – przepisy art. 6 ust. 6 pkt 1 i 2 wyraźnie wskazują, że chodzi tutaj o wydatki i opłaty, które obowiązują w zasobie mieszkaniowym gminy. W szczególności chodzi o wydatki i opłaty, które stanowią finansowy ekwiwalent prawa do lokalu, są trwałym elementem wynikającym ze stosunku prawnego między wynajmującym (właścicielem), a używającym lokalu mieszkalnego, a nie takie, które mają wynikać ze sposobu używania lokalu mieszkalnego i są niezależne od właściciela czy wynajmującego. Godzi się wreszcie zauważyć, że materia zaskarżonych do Trybunału Konstytucyjnego przepisów rozporządzenia wykonawczego została objęta przepisami ustawy z dnia 8.10.2004r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności przez dodanie ust. 4 "a" do art. 6 ustawy. Przepis ten nie pozostawia już jakichkolwiek wątpliwości, że nie stanowią wydatków mieszkaniowych ponoszonych przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, wydatki poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów. Niesłusznie też skarżący podnosił zarzut przyjęcia w zaskarżonej decyzji zaniżonej powierzchni lokalu, gdyż przyjęta przez organy powierzchnia lokalu wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 1984r. sygn. akt [...]. Na mocy powyższego orzeczenia sądu skarżący posiadł tytuł prawny do 1/3 budynku mieszkalnego o powierzchni 83,33 m2, zatem słusznie ustalono, że podstawę do obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego stanowi powierzchnia 27,77 m2. Niezasadny jest także zarzut skarżącego dotyczący naruszenia interesu prawnego i faktycznego skarżącego. Zdaniem sądu, zaskarżona decyzja jako zgodna z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nie dyskryminuje strony i nie ingeruje w stosunki cywilne między współwłaścicielami budynku przy ulicy S. [...] w Z. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako że nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją jako bezzasadną (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153, poz. 1270 z 2002 r.).