II SA/Bk 205/25

WyrokWSA w Białymstoku2025-05-20

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Marta Joanna Czubkowska, Elżbieta Lemańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego jest dopuszczalne, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek prawomocnego wyroku eksmisyjnego, mimo deklarowanego przez tę osobę zamiaru powrotu?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu w wyniku prawomocnego wyroku eksmisyjnego jest równoznaczne z utratą faktycznej możliwości dalszego zamieszkiwania i stanowi podstawę do wymeldowania, nawet jeśli osoba deklaruje zamiar powrotu. Zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinno odzwierciedlać faktyczny pobyt, a utrzymywanie fikcji meldunkowej jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania D. L. z pobytu stałego na wniosek byłej żony, B. L. Organy administracji stwierdziły, że skarżący opuścił lokal w C. w marcu 2019 r. na skutek prawomocnego wyroku eksmisyjnego i od tego czasu nie przebywa w nim, koncentrując swoje interesy życiowe gdzie indziej. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając pochopność decyzji, brak wniknięcia w istotę sporu, naruszenie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela oraz naruszenie zasady wyrównania pozycji obywatela i organu władczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. L. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 12 grudnia 2024 r. nr OB-I.621.14.21.2024.AO w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Wojewoda Podlaski (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), decyzją z dnia 12 grudnia 2024 r., nr OB.-I.621.14.21.2024.AO, utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Kolno (dalej: "Wójt", "organ I instancji") z dnia 28 października 2024 r., nr OSO.5354.19.3.2024.EZ, o wymeldowaniu D.L. (dalej: "skarżący") z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości [...], gmina Kolno. Decyzja Wojewody wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Postępowanie w sprawie o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości C. zostało wszczęte na wniosek B. L. złożony w dniu 17 czerwca 2024 r. W uzasadnieniu wniosku B. L. podała, że 23 listopada 2018 r. orzeczono rozwód jej i D. L., a następnie 27 marca 2019 r. zapadł wyrok o eksmisji jej byłego męża z przedmiotowego lokalu. Wskutek tego skarżący zabrał wszystkie swoje rzeczy i wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania. Obecnie mieszka w Kolnie przy ul. [...]. Jako świadków wskazała swoje córki: P. L. i M. L. Do wniosku B. L. dołączyła kserokopie: (-) aktu notarialnego umowy przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 28 listopada 1989 r. Repertorium A Nr [...], na mocy której I. R. przeniosła na rzecz swojej córki –B. L. udział w zabudowanej nieruchomości położonej we wsi C.; (-) prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Łomży I Wydział Cywilny z dnia 8 lipca 2022 r. sygn. akt [...] dot. podziału majątku wspólnego B. L. i D. L., na mocy którego przyznano na wyłączną własność B. L. m.in. udział w nieruchomości położonej w miejscowości C.; (-) prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Łomży I Wydział Cywilny z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akt [...], którym nakazano D. L. opróżnienie i wydanie B. L. zabudowanej nieruchomości położonej w C. i ustalono jednocześnie, że pozwanemu nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Po przeprowadzeniu postępowania, Wójt decyzją z dnia 28 października 2024 r., nr OSO.5343.19.3.2024.EZ, orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości C. [...], gm. Kolno. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w trakcie postępowania wysłuchał zarówno skarżącego jak i zgłoszonych świadków. Skarżący wyjaśnił, że lokal w C. opuścił w marcu 2019 r., na skutek otrzymania sądowego nakazu opuszczenia przedmiotowego lokalu. Było to już po orzeczeniu rozwodu. Zabrał swoje rzeczy osobiste, a decyzja o opuszczeniu lokalu nie była jego wolą, lecz została podjęta pod przymusem, bowiem w przeciwnym razie groziła mu kara pozbawienia wolności. Od chwili wyprowadzki nie powrócił już do przedmiotowego lokalu. Ponadto wskazał, iż nie posiada możliwości powrotu do lokalu, lecz nie zamierzał dobrowolnie się wymeldować. Podkreślił także, że więzi rodzinne zostały zerwane, a była żona utrudnia mu kontakt z dziećmi. Natomiast przesłuchani świadkowie zeznali, tj. P. L. i M. L. zeznały, że skarżący wyprowadził się z lokalu jesienią 2018 r., zabierając rzeczy osobiste. Otrzymał on pismo od prokuratury, nakazujące opuszczenie lokalu zgodnie z wyrokiem sądu, pod rygorem odwieszenia kary pozbawienia wolności za znęcanie się nad rodziną. Przed wyprowadzką interweniowała Policja w związku z awanturami wszczynanymi przez skarżącego. Po wyprowadzce nie powrócił on do lokalu, miał zakaz zbliżania się do posesji, nie posiada kluczy, a więzi rodzinne zostały zerwane. Z kolei świadek G. O.(sołtys wsi C.) zeznał, że skarżący opuścił miejsce stałego zameldowania kilka lat temu. Nie zna szczegółowych okoliczności wyprowadzki, przypuszcza, że doszło do rozwodu, nie posiada wiedzy o ewentualnych interwencjach Policji ani o ewentualnych zamiarach powrotu D. L. do miejsca zameldowania. Obecnie D. L. przebywa w Kolnie. Dalej Wójt wyjaśnił, że z informacji przekazanych przez Komendę Powiatową Policji w Kolnie, pismem z dnia 21 września 2024 r., nr TE.5604.4.103.2024.RS wynika, że w rodzinie B. L.w latach 2010–2019 odnotowano liczne interwencje Policji związane z przemocą domową, każdorazowo zakończone wszczęciem procedury "Niebieskiej Karty" (w 2010 r. – 1 interwencja, w 2015 r. – 2 interwencje, w 2016 r. – 1 interwencja, w 2017 r. – 2 interwencje, w 2018 r. – 2 interwencje). W ocenie organu I instancji, zebrany materiał dowodowy dawał podstawę do wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu. Nastąpiło bowiem świadome, dobrowolne i trwałe opuszczenie przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Wojewody Podlaskiego. W swoim odwołaniu podniósł m.in., że nigdy nie pogodził się z niemożnością zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a więc brak jest podstaw do wymeldowania go na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Była żona przy pomocy policji i sądu wyrzuciła go z domu. Został zmuszony do wyprowadzki - miał do wyboru wyprowadzkę, albo pobyt w zakładzie karnym. Wymeldowano go, ale jednocześnie nikt mu nie powiedział, gdzie ma zamieszkać. Przez zaistniałą sytuację pogorszył się stan jego zdrowia. W miejscu stałego zameldowania mieszkał około 35 lat. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda decyzją z dnia 12 grudnia 2024 r., nr OB.-I.621.14.21.2024.AO, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wójta z dnia 28 października 2024 r., nr OSO.5354.19.3.2024.EZ, o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości C. [...], gmina Kolno. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736). Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy podkreślił, że przesłanką warunkującą rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie jest wyłącznie fakt opuszczenia przez osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego, przy czym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, opuszczenie to powinno mieć charakter trwały i w zasadzie dobrowolny. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że wykonanie prawomocnego wyroku nakazującego eksmisję należy uznać za spełnienie przesłanek wymeldowania, gdyż opuszczenie lokalu w wyniku orzeczenia sądu o eksmisji jest równoznaczne z utratą faktycznej możliwości dalszego zamieszkiwania w nim, a sam charakter dobrowolności opuszczenia nie stanowi przesłanki ustawowej wymeldowania. Zdaniem Wojewody w rozpoznawanej sprawie zgromadzony materiał dowodowy nie budzi wątpliwości co do tego, że skarżący ponad pięć lat temu opuścił lokal w C. i od tego czasu już w nim nie przebywał. Fakt ten znajduje potwierdzenie zarówno w zeznaniach B. L. i świadków, jak i w wyjaśnieniach samego skarżącego, który przyznał, że opuścił lokal w związku z wykonaniem wyroku sądu nakazującego eksmisję. Organ odwoławczy zauważył, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w tej sytuacji wyrażana przez skarżącego wola powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania. Dalej Wojewoda wyjaśnił, że ewidencja ludności ma charakter rejestrowy, a zameldowanie na pobyt stały służy wyłącznie celom ewidencyjnym, potwierdzającym fakt pobytu osoby w oznaczonym miejscu. Utrzymywanie fikcji meldunkowej, tj. figurowania w ewidencji osoby, która faktycznie nie przebywa w danym miejscu, jest niedopuszczalne i stoi w sprzeczności z przepisami ustawy o ewidencji ludności oraz orzecznictwem sądów administracyjnych. Celem działania organu w sprawach meldunkowych jest eliminacja rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a stanem rejestrowym. Skoro skarżący na skutek prawomocnego orzeczenia sądowego i wykonania eksmisji nie przebywa od dłuższego czasu w lokalu w C. i nie posiada faktycznej możliwości powrotu do tego lokalu, brak jest podstaw prawnych do dalszego utrzymywania jego zameldowania pod tym adresem. W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, uzasadniająca orzeczenie o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości C. , gmina Kolno. Wobec powyższego Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, złożył D. L., w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący sformułował zarzuty w sposób następujący: 1. Po tym jak była żona pozbawiła skarżącego jakichkolwiek środków do życia i wypędziła go z domu rodzinnego skarżącego nie jest stać ani na opłacenie sprawy ani też wynajęcie adwokata, poza tym skarżący jest aktualnie w złym stanie zdrowia i fizycznie nie jest w stanie prowadzić sprawy, stąd jego wniosek o udzielenie pomocy. 2. Decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzje Wójta Gminy Kolno o wymeldowaniu skarżącego zaś wydana została w sposób pochopny, jest decyzją formalną nie wnikającą w istotę sporu, otóż zdaniem skarżącego - w zaistniałej sytuacji - skarżący musiał wynieść się z domu rodzinnego, aby uniknąć zamknięcia w zakładzie karnym, sąd orzekający eksmisję wydał wyrok gdy skarżący przebywał w szpitalu i nie mógł go zaskarżyć. Potem zaś było już za późno. Była żona nie dość, że postąpiła niegodnie ze skarżącym, nie tylko się nie rozliczyła z nakładów, których zwrot skarżącemu się należał, to także bezdusznie wyrzuciła skarżącego na bruk, obecnie mieszka on w warunkach urągających XXI wiekowi, co jest przyczyna jego licznych chorób. 3. Decyzja Wojewody nie była poprzedzona jakimkolwiek postępowaniem dającym skarżącemu prawo zaprezentowania swoich racji, miała wyłącznie charakter formalny. 4. Podobnie też i w sprawie prowadzonej wcześniej przez Wójta Gminy Kolno - nikt nie chciał słuchać skarżącego, urzędników jedynie była żona instruowała o "swoich krzywdach". 5. Obecnie skarżący czuje się jak osoba wyjęta spod prawa, nikomu niepotrzebna, z tych względów również potrzebuje pomocy prawnej. Zdaniem skarżącego - obecnie w Polsce organy nie stosują zasady współżycia społecznego, przez co wykluczają obywateli od zasady równego traktowania i faktycznie nie spełniają konstytucyjnego prawa do sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ustawiony w sprawie pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 14 maja 2025 r. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Zarzucił w nim, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem zasady uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, określonej w art. 7 k.p.a. Skarżący dąży bowiem do tego, aby powrócić do miejsca zamieszkania z racji na to, że na chwilę obecną pozostaje bez stałego zamieszkania i nie jest w stanie zapewnić sobie godnych warunków bytowych. Nie posiada też środków finansowych na nabycie lub wynajęcie lokalu mieszkalnego, a przebywanie w Domu Opieki Społecznej odbierane jest przez niego jako brak autonomii i wywołuje poczucie pokrzywdzenie i niesprawiedliwości. Wymeldowanie skarżącego doprowadzi do jego bezdomności. Dalej zarzucono, że rozpatrując niniejszą sprawę organy nie uwzględniły także przepisu art. 8 k.p.a. Wymeldowanie skarżącego bez jego zgody bez wątpienia godzi w cel art. 8 k.p.a., którego przeznaczeniem jest wyrównanie pozycji obywatela i organu władczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Materialną podstawę prawną wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego stanowi art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U z 2024 r. poz. 736; dalej: "u.e.l."), zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 28 ust. 4 u.e.l. zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Z uwagi na fakt, że przedmiot sprawy dotyczy wymeldowania z pobytu stałego, wyjaśnienia wymaga, że pobytem stałym w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 1 u.e.l. jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że o pobycie stałym przesądzają takie elementy, jak: fizyczne przebywanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Z utrwalonego w tym przedmiocie orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l. następuje, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z taką zmianą miejsca pobytu mamy do czynienia w sytuacji, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym – nowym miejscu – ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego to po prostu nieprzebywanie pod deklarowanym adresem w znaczeniu faktycznym, zerwanie związków z dotychczasowym lokalem. Z kolei opuszczenie lokalu można uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Innymi słowy, o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się nadto, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może, zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych, dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana, to jest także wtedy gdy deklaruje zamiar powrotu do lokalu, jednak z przyczyn obiektywnych zrealizowanie tego zamiaru nie jest już możliwe. Jednocześnie zwraca się uwagę, że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Tym samym na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona, w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego, do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie będą prawnie skuteczne. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 299/11; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1163/12; z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2065/14; z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1177/17; z dnia 8 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17; z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3427/18; z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3268/18, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie z pobytu stałego są zawsze okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Z kolei ocena zamiaru opuszczenia lokalu, tzn. ustalenie, czy miało ono charakter dobrowolny odbywa się przez ocenę całokształtu okoliczności obiektywnych. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że począwszy od 28 listopada 1989 r. właścicielem lokalu położonego w miejscowości C. jest wnioskodawczyni. Skarżący jako mąż wnioskodawczyni, został zameldowany w tym lokalu [...] grudnia 1989 r. Pożycie małżeńskie pomiędzy stronami nie układało się ze względu m.in. na awantury wszczynane przez skarżącego (patrz: pismo Komendy Powiatowej Policji w Kolnie z [...].09.2024 - skarżący wszczynał awantury w domu: 2010 – 1 raz, 2015 – 2 razy, 2016 – 1 raz, 2017 – 2 razy), zakończyło się rozwodem w dniu 23 listopada 2018 r. W sprawie pozostaje nieścisłość co do daty opuszczenia lokalu przez skarżącego, gdyż wnioskodawczyni i jej córki twierdzą, że nastąpiło to jesienią 2018 r., zaś sam skarżący podaje datę "marzec 2019 r." Niezależnie jednak od tej rozbieżności zauważenia wymaga, że Sąd Rejonowy w Łomży wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie [...] orzekł eksmisję skarżącego z przedmiotowego lokalu bez prawa do lokalu socjalnego. Skarżący wykonał postanowienia wyroku wyprowadzając się z mieszkania. Po tej dacie na pewno skarżący już w lokalu tym nie przebywał. Wyprowadzając się zabrał też wszystkie swoje rzeczy. Do przedstawionego powyżej stanu faktycznego dodać należy jeszcze tę okoliczność, że Sąd Rejonowy w Łomży postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 r. w sprawie [...] dokonał podziału majątku wspólnego wnioskodawczyni i skarżącego w ten sposób, że cały majątek przyznano wnioskodawczyni ze spłatą na rzecz skarżącego kwoty 20.696,29 zł. Powyższe ustalenia, zdaniem Sądu, jednoznacznie przesądzają o tym, że wieloletnia nieobecność skarżącego w przedmiotowym lokalu ma charakter trwały. Strony postępowania zgodnie przyznają, że rozstały się i dokonały wzajemnego uregulowania stosunków rodzinnych i majątkowych w taki sposób, że cały majątek wspólny, po dokonanym podziale, przypadł wnioskodawczyni. W konsekwencji skarżący nie tylko od wielu lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, lecz także nie przysługują mu jakiekolwiek prawa do tego lokalu zarówno o charakterze rzeczowym, jak i obligacyjnym. Od momentu opuszczenia mieszkania skarżący zerwał wszelkie związki z tym lokalem, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Sąd nie znalazł również podstaw do przyjęcia, że opuszczenie lokalu przez skarżącego nie miało charakteru dobrowolnego. Skarżący jednoznacznie przyznał, że opuścił lokal w związku z wydaniem wyroku eksmisyjnego, przy czym – jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego – nigdy nie podjął żadnych działań prawnych zmierzających do przywrócenia mu posiadania tego lokalu. W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo uznały, że opuszczenie przedmiotowego lokalu nastąpiło z woli skarżącego, nawet jeśli przyczyną tego stanu rzeczy był wydany wyrok eksmisyjny. Nadto podkreślenia wymaga, że skarżący nie podejmował żadnych działań faktycznych ani prawnych zmierzających do powrotu do tego miejsca zamieszkania. W okresie po opuszczeniu lokalu nie interesował się nim, nie dbał o niego i nie uiszczał także żadnych opłat związanych z jego utrzymaniem. Odnosząc się do deklarowanego przez skarżącego zamiaru powrotu do przedmiotowego lokalu należy wskazać, że – jak trafnie podkreślił organ odwoławczy – nie wiadomo na czym skarżący opiera ten zamiar. Zważywszy na okoliczności sprawy, t.j. że strony są po rozwodzie, po podziale majątku dorobkowego i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, sama wola powrotu jawi się jako niewystarczająca do osiągniecia zamierzonego celu. Tymczasem zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu ani nie koncentruje w nim swoich spraw życiowych. Nie zachodzą zatem podstawy do dalszego utrzymywania jego zameldowania w tym mieszkaniu, a zarówno organy, jak i Sąd nie są uprawnione do orzekania w oparciu o zdarzenia hipotetyczne, które mogą, lecz nie muszą, zaistnieć w nieokreślonej przyszłości. Wymeldowanie stanowi jedynie stwierdzenie określonego stanu faktycznego – opuszczenia lokalu i braku w nim pobytu przez dłuższy czas, przy jednoczesnym skoncentrowaniu interesów życiowych w innym miejscu. W realiach niniejszej sprawy bezspornym pozostaje, iż skarżący nie zamieszkuje już w miejscu dotychczasowego zameldowania. Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne. Nie doszło bowiem do naruszenia art. 35 ustawy o ewidencji ludności, gdyż – wbrew twierdzeniom skarżącego – stan faktyczny został prawidłowo ustalony i jednoznacznie wykazuje trwałe oraz dobrowolne opuszczenie przez skarżącego lokalu położonego w miejscowości C. Skarżący fizycznie nie przebywa w tym mieszkaniu. Sąd nie dopatrzył się również jakichkolwiek uchybień w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny, spójny i wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji są prawidłowe oraz nie naruszają zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd stoi na stanowisku, że postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów art. 7 oraz art. 77 k.p.a., a skarżący nie przedstawił przekonującej argumentacji na poparcie swoich twierdzeń. Uzasadnienia wydanych decyzji administracyjnych zawierają odniesienie do przeprowadzonych dowodów oraz wyczerpująco opisują zarówno podstawę faktyczną, jak i prawną rozstrzygnięcia, spełniając wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu niezasadne są także zarzuty skarżącego podniesione w piśmie procesowym. Po pierwsze, twierdzenie, jakoby decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem zasady uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela, określonej w art. 7 k.p.a., jest nieuzasadnione. Organy administracji publicznej, rozpoznając niniejszą sprawę, dokonały wszechstronnej analizy sytuacji faktycznej i prawnej skarżącego. W szczególności uwzględniono okoliczność, że skarżący od wielu lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, nie posiada do niego żadnych praw oraz nie wykazuje zamiaru powrotu w sposób realny, poparty działaniami faktycznymi lub prawnymi. Podkreślić należy, iż sam zamiar powrotu, niepoparty konkretnymi działaniami, nie stanowi wystarczającej podstawy do utrzymywania zameldowania w danym lokalu. Nie można również przyjąć, iż wymeldowanie skarżącego prowadzi do naruszenia jego słusznych interesów w rozumieniu art. 7 k.p.a. Przepis ten nakłada na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej oraz z poszanowaniem zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony. W niniejszej sprawie Sąd stoi na stanowisku, iż zachowana została równowaga pomiędzy interesem społecznym a interesem indywidualnym skarżącego. Zameldowanie ma bowiem charakter wyłącznie ewidencyjny i nie przesądza o prawie do lokalu ani o uprawnieniach własnościowych czy posiadaniu. Faktyczne zamieszkiwanie stanowi przesłankę utrzymania meldunku, a brak tej okoliczności – który w sprawie niniejszej pozostaje bezsporny – skutkuje koniecznością wymeldowania. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, postępowanie organów nie przyczyni się do pogorszenia sytuacji bytowej skarżącego ani nie prowadzi do pozbawienia go jakichkolwiek praw rzeczowych czy uprawnień do korzystania z lokalu. Przebywanie w Domu Opieki Społecznej, nawet jeśli subiektywnie odbierane jest przez skarżącego jako stan ograniczający autonomię, pozostaje poza zakresem przedmiotowym postępowania meldunkowego, które dotyczy wyłącznie stanu faktycznego w zakresie pobytu w lokalu. Ewentualna trudna sytuacja materialna skarżącego, w tym brak możliwości zapewnienia sobie samodzielnego lokum, nie może stanowić podstawy do utrzymania zameldowania w lokalu, w którym faktycznie nie zamieszkuje. Argumentacja o grożącej bezdomności ma więc charakter hipotetyczny i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., również należy stwierdzić jego bezzasadność. W toku postępowania administracyjnego organy zapewniły stronie udział w sprawie, umożliwiono jej składanie wyjaśnień, wniosków oraz przedstawienie własnej argumentacji. Organy odniosły się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy w uzasadnieniach decyzji. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, wyrażona w art. 8 k.p.a., została w pełni zrealizowana. Wskazać należy, iż przepis ten nie oznacza, że decyzja musi być zawsze korzystna dla strony, lecz że musi być podjęta w sposób transparentny, z poszanowaniem praw i obowiązków strony oraz na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Z tego obowiązku organy wywiązały się należycie. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło