II SA/Bk 206/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. z dnia 20 maja 2019 r. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 maja 2019 r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 maja 2019 r. w ten sposób, że wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 10 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie uwzględnił wniosku skarżącego A. T. i odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2019 r., wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia R. s.k. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, instalacją gazową, instalacją deszczową, instalacją oświetlenia terenu, murami oporowymi, zagospodarowaniem terenu, budową ściany oddzielenia przeciwpożarowego w obrębie ewidencyjnym [...] ul. [...] w B. oraz pozwolenia na rozbiórkę instalacji gazowej. W piśmie z dnia [...] maja 2019 r. skarżący wniósł o "ponowne wstrzymanie wykonania decyzji", z uwagi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków polegających na zalewaniu, podtapianiu i uszkadzaniu jego nieruchomości oraz nieruchomości sąsiadujących, w wyniku zmiany kierunku i natężenia przepływu wód powierzchniowych i podziemnych wywołanych budową. W uzasadnieniu skarżący powołał się na zmianę okoliczności w rozumieniu art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a."). Wskazał, że zgodnie z dokumentacją badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną przedmiotowej inwestycji wykonaną w październiku 2016 r. przez inż. M. S., warunki geotechniczne podłoża są złożone, wskazujące na istnienie wody gruntowej na określonych głębokościach 1,6 - 2,8m. Natomiast dokumentacja badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną sporządzona przez inż. M. S. we wrześniu 2017 r. określa już warunki geotechniczne jako proste i wskazuje brak występowania wody gruntowej do głębokości 5m. Dalej skarżący zauważył, że po rozpoczęciu budowy w wykopie już na głębokości 2,20m wystąpiło lustro wody, co wskazuje, że dokumentacja badań podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną i projekt geotechniczny są wadliwe i niezgodne z rzeczywistością. Wystąpienie lustra wody w wykopie jest skutkiem odpływu wód podziemnych z działki wnioskodawcy i innych przyległych nieruchomości w kierunku wykopów, co skutkować będzie powtórnym osiadaniem budynku, a w konsekwencji naruszeniem jego integralności. Wybudowanie zaś budynków spowoduje podpiętrzenie wód podziemnych, co skutkować będzie zalewaniem działki wnioskodawcy. Do wniosku strona dołączyła dokumentację zdjęciową z miejsca budowy z początku maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W piśmie z dnia [...] maja 2019 r. skarżący wniósł o "ponowne wstrzymanie wykonania decyzji", motywując to zmianą okoliczności sprawy. Żądanie powyższe Sąd zakwalifikował jako wniosek o zmianę postanowienia w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. W myśl art. 61 § 4 p.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, m.in. na podstawie § 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Zmiana postanowienia w sprawie wstrzymania aktu jest uzależniona od zmiany okoliczności sprawy i warunkowana zaistnieniem jednej z wymienionych w art. 61 § 3 przesłanek uzasadniających wstrzymanie, tj. sytuacją, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W pierwotnie złożonym wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, który nie został uwzględniony przez Sąd, skarżący próbował wykazywać negatywny wpływ inwestycji w postaci zalewania, podtapiania i uszkadzania jego nieruchomości oraz nieruchomości sąsiadujących, przedstawiając: opinię dotyczącą poziomu wód podziemnych i stanu wilgotności ścian podpiwniczenia należącego do niego budynku mieszkalnego, dokumentację fotograficzną prezentującą podtopienia okolicznych działek mające miejsce dwa lata wstecz, tj. w czerwcu 2017 r. oraz informacje prasowe odnoszące się do problemu podtapiania okolicznych gruntów i budynków, również odnoszące się przede wszystkim do ulewnych opadów z 2017 r. W postanowieniu z dnia 10 maja 2019 r. Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił takiego wpływu zaskarżonej decyzji na możliwość wystąpienia następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, który umożliwiałby zastosowanie wnioskowanej ochrony tymczasowej. Już po wydaniu postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2019 r., uzupełniając swój wcześniejszy wniosek, wskazał na wątpliwości w zakresie sporządzonej w tej sprawie dokumentacji geotechnicznej podłoża gruntowego wraz z opinią geotechniczną. Swoje stanowisko w tym zakresie powtórzył następnie w piśmie z dnia [...] maja 2019 r., w którym zwrócił się ponownie o udzielenie ochrony tymczasowej. Odnosząc się do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy powtórzyć, że zgodnie z utrwalonym w judykaturze i doktrynie poglądem, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce wtedy, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 61, WK 2016, Lex nr 498515 oraz powoływane tam orzecznictwo). Oceniając aktualnie procedowany wniosek, Sąd uwzględnił zarówno okoliczności podniesione w piśmie z dnia 20 maja 2019 r., jak też miał na uwadze specyfikę aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji oraz pogląd, że realizowanie inwestycji na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny obciąża ryzykiem inwestora. Ważąc jednak interesy inwestora i skarżącego Sąd uznał, że skarżący zasługuje na objęcie ochroną tymczasową, przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, wnioskodawca wskazał obecnie na okoliczności, które czynią zasadnym jego wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. W szczególności argument dotyczący ewentualnego obniżenia bezpieczeństwa geotechnicznego na działce bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji przemawia za zastosowaniem instytucji, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazując na rozbieżności w dokumentacji geotechnicznej oraz przedkładając materiał zdjęciowy ukazujący pojawienie się wody podczas prowadzonych już wykopów, która – jak twierdzi – pochodzi spod powierzchni jego działki i przesączając się do wykopu zmienia kierunek i natężenie przepływu wód podziemnych na jego nieruchomości, Skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższego innego wydźwięku nabiera przedstawiona przez skarżącego opinia sporządzona w kwietniu 2019 r. przez rzeczoznawcę budowlanego S. R., dotycząca poziomu wód podziemnych i stanu wilgotności ścian podpiwniczenia budynku mieszkalnego na nieruchomości skarżącego. W opinii tej stwierdzono, że w przypadku wykonania przeszkód w przepływie wód podziemnych od strony zachodniej i południowej nastąpi podpiętrzenie wód na działce skarżącego, w szczególności zmniejszenie spadku zwierciadła wód i podwyższenie zwierciadła wód, a efektem tego będzie zjawisko podtopienia a nawet zalewania podpiwniczenia budynku (szczególne nasilenie zjawiska poza okresem letnim i w latach mokrych). Zdaniem Sądu, skarżący – wskazując na możliwą zmianę kierunku przepływu oraz natężenia wód podziemnych, mogącą skutkować wtórnym osiadaniem budynków sąsiadujących i ich uszkodzeniem lub nawet zawaleniem – uprawdopodobnił istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody mogącej przybrać znaczne rozmiary, a także sytuacji, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że zastosowanie ochrony tymczasowej w rozpatrywanym przypadku jest uwarunkowane okolicznościami innymi niż ocena legalności zaskarżonej decyzji. Zgodność z prawem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę zostanie oceniona po przeprowadzeniu rozprawy w orzeczeniu kończącym postępowanie. Nie przesądzając zatem zasadności zarzutów skargi stwierdzić należy, że wobec zmiany okoliczności i naświetlenia problemu związanego z badaniami geotechnicznymi gruntu, na którym realizowana jest przedmiotowa inwestycja, skarżący zasługuje na objęcie ochroną tymczasową. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowił zmienić postanowienie z dnia 10 maja 2019 r.. i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.