II SA/Bk 207/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o warunkach zabudowy p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. K. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonkiem S. J. Źródło utrzymania rodziny stanowią emerytury otrzymywane przez: wnioskodawczynię w wysokości 2.448 zł brutto (2.023,04 zł netto) - k. 28 i S. J. w kwocie 1.772 zł brutto (1.477,46 zł netto) – k. 29. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz współudział w nieruchomościach (działkach) usytuowanych na osiedlach S., D. i P. K. J. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. S. J. od dnia [...] czerwca 2009 r. przebywa w O., gdzie opiekuje się swoją matką ([...] lata), pozostając z nią we wspólnym gospodarstwie domowym – k. 19-20. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2010 r. (k. 22) K. J. wyszczególniła miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny: energia elektryczna – 60 zł; gaz – 40 zł; czynsz – 250 zł; dopłata za ciepłą wodę – 40 zł; Internet – 50 zł. Skarżąca podkreśliła, że uzyskiwane emerytury są przeznaczane w całości na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawczyni nie jest zadłużona (nie ma zaciągniętych kredytów bankowych) - k. 26-27. Do akt sprawy K. J. dołączyła dokumenty poświadczające wysokość otrzymywanych emerytur (k. 78 – 79). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu K. J. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonkiem S. J. Wysokość miesięcznego dochodu rodziny wynosi łącznie 4.220 zł brutto (3.500,50 zł netto). Wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą 440 zł (energia elektryczna, gaz, czynsz, dopłata za ciepłą wodę, Internet), podkreślenia wymaga, że nie obejmują one kosztów zakupu żywności i środków czystości. Majątek skarżącej stanowią: mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz współudział w nieruchomościach (działkach) usytuowanych na osiedlach S., D. i P. K. J. nie ma zaciągniętych kredytów i innego zadłużenia, nie posiada również zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł (k. 2). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez małż. J. stałych źródeł dochodu w łącznej wysokości 4.220 zł brutto (3.500,50 zł netto) w połączeniu z wykazanymi wydatkami w kwocie 440 zł (nawet przy uwzględnieniu faktu, ze nie obejmują one kosztów zakupu żywności i środków czystości) oraz brakiem zadłużenia rodziny, pozwalają na uznanie, iż K. J. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez rodzinę K. J. stałych źródeł dochodów w kwocie znacznie przekraczającej wymagane w sprawie niniejszej koszty sądowe. Dodatkowego podkreślenia wymaga, iż wykazany dochód miesięczny wnioskodawczyni wystarcza do pokrycia wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem – K. J. nie wskazała niedostatku w tym zakresie, przy jednoczesnym braku zadłużenia rodziny skarżącej. K. J. nie wykazała również żadnych innych okoliczności mogących mieć wpływ na przyznanie jej wnioskowanego prawa pomocy. Dodatkowo trzeba pamiętać, iż prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawczyni, której rodzina ma stałe źródła utrzymania oraz majątek. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide: postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takich okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez K. J. kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego oraz pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.