II SA/Bk 208/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego - oddala skargę.- Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania Pana R. B. od decyzji Nr [...], wydanej z upoważnienia Burmistrza S. przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w S., z dnia [...] listopada 2010 r., w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu chleba, gazu, leków, naprawę pralki i zakupy rury odpływowej, na proszek do prania oraz płyn do płukania tkanin w kwocie 100 zł., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż Skarżący osiągając dochód w wysokości 741,11 zł. nie spełnia warunków umożliwiających przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na zasadach ogólnych, przekraczając ustawowe kryterium 477 zł. dochodu dla osoby samotnie gospodarującej. Z uwagi jednak na trudną sytuację strony uzasadnione było, w ocenie organów obu instancji, przyznanie Skarżącemu specjalnego zasiłki celowego w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż przepisy prawa nie określają wysokości minimalnej zasiłku celowego, określają jedynie, że jego kwota nie może być wyższa niż 477 zł. Jednakże przyznając pomoc społeczną o takim charakterze organ zobowiązany jest mieć na względzie sytuację życiową strony, co ma bezpośredni wpływ na wysokość przyznanego zasiłku, oraz możliwości finansowe organu i ilość osób oczekujących na zabezpieczenie swoich potrzeb. Zdaniem organu odwoławczego przyznanie przez organ I instancji zasiłku celowego w wysokości 100 zł. na częściowe pokrycie kosztów zakupu chleba, gazu, leków, naprawę pralki i zakupy rury odpływowej, na proszek do prania oraz płyn do płukania tkanin powinno przynajmniej częściowo zabezpieczyć potrzeby Skarżącego. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż organ I instancji w wyczerpujący sposób przedstawił problemy związane z ograniczonymi funduszami ośrodka oraz potrzebami innych osób ubiegających się o uzyskanie zasiłku. W decyzji Kolegium wskazano również, iż przyznanie specjalnego zasiłku celowego musi być dokonane przy uwzględnieniu szczególnego charakteru tego świadczenia, które przyznawane jest w sytuacjach zupełnie wyjątkowych. Jego celem jest zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych a nie podnoszenie standardów codziennego funkcjonowania. Wnioskodawca Pan B. korzysta z różnych form pomocy w tym z wydawania żywności w ramach programu "Dostarczanie żywności dla najuboższej ludności Unii Europejskiej" a uzyskiwana przez niego pomoc z różnych organów jest systematyczna. Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, iż przyznanie Skarżącemu zasiłku celowego w kwocie 100 zł. nie narusza prawa. Skargę na powyższą decyzję złożył R. B., zarzucając naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, a także naruszenie procedury administracyjnej. Jednocześnie Skarżący decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucił naruszenie Konstytucji a przede wszystkim zasady równego traktowania, niedyskryminacji oraz zasady równości wobec prawa. W uzasadnieniu skargi R. B. ponownie opisał swoją ciężką sytuację materialną oraz wniósł o przyznanie mu zasiłku celowego w wysokości 450 zł. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na poprawność rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm), zwanej dalej "ustawą", w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest zawsze na określony cel, co wynika chociażby z samej nazwy zasiłku. Zatem nie jest celem tego zasiłku zaspokajanie wszystkich wydatków i całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą. Ma on charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. W judykaturze wskazuje się, że forma pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego specjalnego nie jest przewidziana na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter szczególnej pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny cel bytowy (wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 802/2009,LexPolonica 2437346). Z poczynionych w kwestionowanych decyzjach ustaleń organów wynika, że Skarżący uzyskuje dochód w wysokości 741,11 zł. na co składa się świadczenie rentowe o wysokości 485,39 zł., zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 102, 72 zł. Stosownie do art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do powyższego dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, wartość świadczenia w naturze, świadczenia przysługującej osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Ustalenia organów w zakresie dochodu Skarżącego, w ocenie Sądu, są prawidłowe. Niewątpliwie więc dochód Skarżącego przekracza ustawowe kryterium osoby samotnie gospodarującej, tj. kwotę 477 zł. Podkreślić należy, iż według powołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej decyzja o przyznaniu świadczenia w postaci zasiłku celowego specjalnego ma charakter uznaniowy. Zatem jej wydanie wymaga uprzedniego ustalenia czy zachodzi "przypadek szczególnie uzasadniony", w rozumieniu ustawy. Powołany przepis obliguje także organy administracji do wnikliwego ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej strony a także nakłada na organy obowiązek oceny zasadności i celowości wydatków planowanych przez stronę. W przedmiotowej sprawie zarówno organ I instancji, jak też organ odwoławczy, w wyczerpujący sposób ustaliły sytuację życiową Skarżącego. Oceniając materiał dowodowy uznano, iż pomoc w wysokości 100 zł. będzie wystarczająca na częściowe pokrycie kosztów zakupu chleba, gazu, leków, naprawę pralki i zakup rury odpływowej, na proszek do prania oraz płyn do płukania tkanin. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, co oznacza, jak już wskazano powyżej, iż uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej pomocą społeczną. Osoba występująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swych problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać, pomoc społeczna, w postaci przedmiotowego zasiłku, może zostać przyznana. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1910/07, LEX 569575). Słusznie więc wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż niemożliwe oraz wręcz niezgodne z przepisami prawa byłoby przyznanie pomocy w wysokości całkowicie pokrywającej wszelkie wydatki i obciążenia wnioskodawcy, zwłaszcza, że z budżetu ośrodka pomocy społecznej muszą być zaspokajane potrzeby pozostałych podopiecznych. Wydając decyzję w przedmiocie przyznania zasiłku celowego, organ winien mieć na względzie z jednej strony uzasadnione potrzeby osoby ubiegającej się o świadczenie, a z drugiej strony wielkość budżetu ośrodka pomocy społecznej oraz potrzeby finansowe pozostałych podopiecznych. W przedmiotowej sprawie zasadnie organy wskazały, iż Skarżący znajduje się w sytuacji życiowej, która uzasadnia przyznanie mu zasiłku celowego specjalnego. Zdaniem Sądu przyznanie świadczenia Skarżącemu w kwocie 100 złotych nie narusza prawa, bowiem organy wykazały i wyjaśniły powody nieuwzględnienia wniosku w całości. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.