II SA/Bk 21/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 r. sprawy ze skargi "A" w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez opłaty za przejazd po drogach krajowych - oddala skargę.- Dyrektor izby celnej w B., decyzją z dn. [...].11.2004r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dn. [...].10.2004r. nakładającą na przedsiębiorstwo "A" karę pieniężną w kwocie 6000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Organ II instancji, w uzasadnieniu decyzji podał następujące okoliczności: Podczas kontroli granicznej, w dniu [...].10.2004r., funkcjonariusze celni stwierdzili, iż kierowca środka transportowego, należącego do firmy "A" z L., nie posiadał wymaganego zezwolenia uprawniającego do wykonywania przewozu drogowego rzeczy pomiędzy terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a terytorium państwa nie należącego do Unii Europejskiej. Kierowca pojazdu okazał funkcjonariuszom celnym do kontroli: dokument SAD z dn. [...].10.2004r., Międzynarodowy Samochodowy List Przewozowy CMR nr [...] oraz fakturę nr [...] z dnia [...].10.2004r., z których wynikało, że odbiorcą towaru nadanego przez polską firmę "B" S.A. z C. , jest rosyjska firma "C" z siedziba w M., a środkiem transportu przekraczającym zewnętrzną granicę Unii Europejskiej będzie kontrolowany pojazd należący do firmy "A" z L. W tej sytuacji kierowca powinien posiadać zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego, zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. "a") ustawy z dn. 06.09.2001r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. Nr 204, poz. 2088 z 2004r.). Brak obowiązku posiadania takiego zezwolenia dotyczy tylko z dniem 01.05.2005r. transportu odbywającego się w granicach krajów unijnych. Organ powołał się na art. 6 ust. 1 umowy między Rządem RP a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w S. dnia [...].03.1992r., który to przepis stanowi o obowiązku wykonywania transportu na podstawie zezwoleń, jeśli przewóz ładunków jest dokonywany między miejscem położonym na terytorium jednej z umawiających się stron a miejscem położenia na terytorium państwa trzeciego. Zezwolenie ma być wydane przez władze państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej umawiającej się strony. Organ ocenił, iż niewiarygodne jest tłumaczenie strony w odwołaniu, iż towar miał być przeładowany na terenie L., albowiem ani podczas kontroli ani w trakcie postępowania odwoławczego strona nie przedłożyła żadnych dowodów na tę okoliczność, zaś kierowca pojazdu podpisał protokół kontroli granicznej bez żądnych uwag. Stąd też ukaranie firmy l. było zgodne z art. 92 ustawy o transporcie drogowym. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, firma "A" wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. zarzucając hipotetyczne ustalenie stanu faktycznego i pominięcie wyjaśnień kierowcy, który rozumiał zapisy protokołu w bardzo ograniczonym zakresie z uwagi na barierę językową. Zarzucił też Urzędowi Celnemu, iż w toku postępowania odwoławczego nie zażądał od strony dokumentów potwierdzających wyładowanie towaru na terenie L. oraz informacji o możliwości złożenia dowodów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odpowiadając na zarzuty skargi, organ powołał się na zapisy w dokumentach: pole 29 dokumentu SAD z którego wynikało, że pojazd miał opuścić obszar celny Wspólnoty Europejskiej przez granicę łotewską, gdyż wpisany kod LV000722 oznacza Urząd Celny MKP Terenowa na Ł. Z przedstawionego listu przewozowego CMR również wynikało, że towar miał być dowieziony tym samym pojazdem do M. W polu nr 17 listu nie zamieszczono żadnej informacji o ewentualnych kolejnych przewoźnikach. Zarzut braku przeprowadzenia dowodów organ uznał ze bezzasadny w sytuacji, kiedy strona ich nie zgłosiła w toku postępowania odwoławczego (np. przesłuchania kierowcy jako świadka), zaś była poinformowana o uprawnieniach służących jej z mocy art. 10 kpa. Na rozprawie sądowej w dniu 22.03.2005r. pełnomocnik skarżącej złożył dokumenty na okoliczność, że towar przewożony samochodem kontrolowanym w dniu [...].10.2004r. został przeładowany na L. do innego środka transportu, którym odjechał do M. Dokumenty złożone to: kserokopia dokumentu w języku litewskim (k. 19) i faktura (k. 20), list CMR (k. 21), Karnet TIR "(k. 22), oświadczenie T. (k. 23,24), wyjaśnienie kierowcy (k. 25, 26). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona z przyczyn następujących: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić stronie (działającej przez pełnomocnika zamieszkałego w Polsce) podstawowe zasady postępowania obowiązującego przed organami administracji i sądem administracyjnym, które muszą być prze strony przestrzegane i o których strona w niezbędnym zakresie została poinformowana prze organ celny w postępowaniu odwoławczym pismem z [...].11.2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny jest kompetentny do kontrolowania zaskarżonego aktu w zakresie jego zgodności z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dn. 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zasada legalności, której przestrzega Sąd w postępowaniu sądowo-administracyjnym, nie może obejmować prowadzenia postępowania dowodowego od podstaw jak chciałaby strona skarżąca. Zgodnie z art. 106 § 3 w/w ustawy, sąd może dopuścić dowód z dokumentów, ale jedynie jako uzupełnienie postępowania dowodowego i jeśli nie spowoduje to przedłużenia postępowania w sprawie. Brak jest podstaw do podjęcia przez sąd czynności mających na celu ustalenie i ocenę stanu faktycznego od początku, albowiem do tego powołane są, w tym przypadku, organy celne na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Pomijając okoliczność, że złożone przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie, dokumenty nie spełniają wymogu dokumentów urzędowych (kserokopie bez tłumaczeń k. 19, 20, 21,22, brak tłumaczenia przez biegłego przysięgłego k. 23, 24, 25, 26), to tak zasadnicze dowody (jak twierdzi pełnomocnik skarżącej) zmieniające istotę stanu faktycznego sprawy, mogły być przedstawione prze stronę najpóźniej w toku postępowania odwoławczego. Zarzut braku żądania przez organy konkretnych dowodów od strony na okoliczność jej twierdzeń jest chybiony, albowiem to skarżąca winna zgłosić dowody, które jej zdaniem, służyły obronie jej praw, zaś organ kierując się przepisem art. 78 kpa powinien zgłoszone dowody dopuścić. Tymczasem w odwołaniu skarżąca nie zgłosiła żadnych dowodów ani z dokumentów, ani też z zeznań świadka – kierowcy pojazdu. Organy nie pozbawiły skarżącej możliwości działania i inicjatywy zapewniając jej udział w sprawie w trybie art. 10 § 1 kpa, o czym świadczy zawiadomienie wystosowane do strony przez Izbę Celną w B. z dnia [...].11.2004r. Sąd, oceniając legalność zaskarżonej decyzji na datę jej wydania, stwierdza jej zgodność z prawem. Izba Celna dysponowała materiałem dowodowym, który oceniła w sposób zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 77, 80 i 81 kpa, a wydana decyzja odpowiada wymogom art. 138 § 1 w związku z art. 107 § 1 i § 3 kpa. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej z B., iż żaden z dokumentów przedstawionych przez kierowcę pojazdu, podczas kontroli w dniu [...].10.2004r. nie wskazywał na to, iż ładunek nim przewożony zostanie wyładowany na terenie L. Wręcz przeciwnie: z Listu Przewozowego CMR wynikało, że towar ma być dostarczony tym samym pojazdem do M., a z dokumentu SAD (pole 29) wynikało, że tenże pojazd ma przekroczyć granice z Ł., a więc towar nie mógł być wyładowany na L. Nigdzie nie zadeklarowano zmiany przewoźnika. Trudno zgodzić się z argumentacją skarżącej, iż kierowca pojazdu, podpisując protokół kontroli bez uwag, nie wiedział czego dotyczą zastrzeżenia kontrolujących celników skoro osobiście (jak wynika ze skargi) "wielokrotnie zapewniał funkcjonariuszy celnych, że przewóz jest tylko do składu celnego w Republice L.". Zatem, nie było przeszkód aby złożył swoje uwagi do protokołu w języku litewskim. Słusznie więc uznały organy celne, iż kierowca nie posiadał wymaganego zezwolenia w międzynarodowym transporcie drogowym, a w związku z tym podlega karze pieniężnej, stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. "a", art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dn. 06.09.2001r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Mając na względzie powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).