II SA/Bk 210/11
WyrokWSA w Białymstoku2011-07-12
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadacz nieruchomości, który nie jest jej właścicielem, może uzyskać zezwolenie na usunięcie drzew rosnących na tej nieruchomości bez zgody właściciela, jeśli drzewa te stanowią część składową nieruchomości?Ratio decidendi
Posiadacz nieruchomości, który nie jest jej właścicielem, nie może uzyskać zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na tej nieruchomości bez zgody właściciela. Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, zezwolenie na usunięcie drzew wydaje się na wniosek posiadacza nieruchomości za zgodą właściciela. Drzewa stanowią część składową nieruchomości, a zatem nie mogą być odrębnym przedmiotem własności ani innych praw rzeczowych, a dysponowanie nimi wymaga zgody właściciela.Stan faktyczny
Skarżąca R. G., posiadaczka części nieruchomości na podstawie prawa użytkowania dożywotniego, wniosła o zezwolenie na usunięcie 19 drzew. Właściciel nieruchomości wyraził zgodę jedynie na usunięcie 7 drzew. Organ I instancji wydał zezwolenie na usunięcie 7 drzew, odmawiając zezwolenia na pozostałe 12. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. kwestię opieszałości organu i złych stosunków z właścicielem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi A. G.-K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.-
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania R. G., reprezentowanej przez pełnomocnika, od decyzji Wójta Gminy J.z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]w sprawie zezwolenia na usunięcie 7 drzew gatunku olcha i odmowy zezwolenia na 10 drzew gatunku olcha i 2 topoli rosnących na działce [...] we wsi B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Z decyzji organu drugiej instancji wynika, że wnioskiem z dnia [...] marca
2010 r. R. G. zwróciła się do Wójta Gminy J. o wydanie zezwolenia na usunięcie 17 drzew gatunku olcha i 2 topoli rosnących na działce [...] we wsi B., będącej własnością Z. G. Skarżąca korzysta z prawa użytkowania dożywotniego części przedmiotowej nieruchomości, tj. z pow. 3000 m2. W związku z brakiem możliwości ustalenia, czy drzewa objęte wnioskiem położone są na obszarze oddanym w użytkowanie, czy na pozostałej części działki, która ma powierzchnię 5000 m2 organ I instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. zawiesił postępowanie do czasu uregulowania granicy służebności między R. G. a Z. G. Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone przez SKO w B. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r. (znak:[...]). W wyniku rozpatrzenia sprawy merytorycznie organ I instancji wydał decyzję, w której zezwolił Wnioskodawczyni na usunięcie 7 drzew, jednocześnie odmawiając zezwolenia na pozostałe wnioskowane 12 sztuk. Powyższe uzasadniono faktem, iż właściciel Z. G. wyraził zgodę na wycięcie jedynie 7 drzew.
Od decyzji organu I instancji strona skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej odmowy wydania zezwolenia
i rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem. Wskazała m. in., że drzewa zostały posadzone przez nią i jej synów, co uzasadnia domaganie się przez nią zezwolenia
i korzystania z ww. drzew.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podniosło, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zezwolenie na wycięcie drzew wydaje się na wniosek posiadacza nieruchomości za zgodą właściciela. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro Skarżąca, jako posiadacz części nieruchomości uzyskała zgodę od właściciela na wycięcie 7 z wnioskowanych 19 drzew, to organ I instancji prawidłowo udzielił zezwolenia na wycięcie 7 drzew.
Kolegium wyjaśniło ponadto, że ustawa o ochronie przyrody nie zawiera definicji posiadania, dlatego odpowiednio stosuje się przepisy kodeksu cywilnego,
z którego wynika, ze użytkowanie jest zaliczone do służebności gruntowych i stanowi odrębną od własności formę władania nieruchomością. Zgodnie z art. 48 kc drzewa należą do części składowych nieruchomości i jako takie nie mogą, zgodnie z art. 47
§ 1 kc być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Taka regulacja wyklucza, zdaniem Kolegium, możliwość dysponowania drzewami na nieruchomości cudzej, ale i też będącej w posiadaniu, a tym samym i użytkowaniu.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie ustalono położenia wszystkich drzew objętych wnioskiem względem ustanowionej służebności, ale nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia posadzenia drzew przez Skarżącą i jej synów, skoro drzewa są własnością Z. G.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku domagając się wydania zezwolenia na wycięcie drzew i uwzględnienie wniosku z dnia [...] marca 2010 r. w całości. Podniosła argumenty zbieżne z zawartymi w odwołaniu, w tym m.in. opieszałość Wójta Gminy J.
w załatwianiu wniosku oraz wskazała na jej konflikt z właścicielem nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę SKO w B. podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. nr [...]z dnia [...].09.2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...]w sprawie zezwolenia na usunięcie 7 drzew gatunku olcha i odmowy zezwolenia na 10 drzew gatunku olcha i 2 topoli rosnących na działce [...] we wsi B.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Skarżąca w dniu [...] marca
2010 r. zwróciła się do Wójta Gminy J. o zezwolenie na usunięcie 19 drzew rosnących na przedmiotowej działce. Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że Skarżąca wraz z mężem (obecnie nie żyjącym) przekazała aktem notarialnym rep. A [...] z dnia [...] lipca 1987 r. gospodarstwo rolne bratankowi Z.G. w zamian za emeryturę rolniczą, pozostawiając sobie prawo do dożywotniej osobistej służebności mieszkania, polegającej na prawie zamieszkiwania w całym domu oraz korzystania w części budynków gospodarczych, a także prawo do dożywotniego użytkowania gruntu w działce o nr geod. [...] ograniczając to prawo do obszaru 0,30 ha z całej powierzchni, która wynosi 0,50 ha. Poza sporem pozostaje również fakt, że Z. G. w trakcie oględzin w dniu [...] marca 2010 r. wyraził zgodę na wycięcie 7 drzew gatunku olcha oraz, że na wycięcie pozostałych 12 drzew nie wyraził zgody.
Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi czy posiadacz nieruchomości może bez zgody właściciela otrzymać zezwolenie na wycięcie drzew.
Skarżąca twierdzi, że jako posiadacz części nieruchomości w związku z tym, że wraz z synami sadziła drzewa na przedmiotowej nieruchomości może domagać się zezwolenia na ich wycięcie bez zgody właściciela. Natomiast SKO stanęło na stanowisku, ze skoro Skarżąca uzyskała zgodę właściciela na wycięcie 7
z wnioskowanych 19 drzew, to organ I instancji prawidłowo udzielił zezwolenia na wycięcie 7 drzew.
Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości za zgodą właściciela.
Przenosząc powyższą regulacje prawne na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że organy prawidłowo udzieliły zezwolenia na wycięcie 7 drzew, na które Skarżąca jako posiadacz nieruchomości uzyskała zgodę właściciela i odmówiły zezwolenia na wycięcie pozostałych 12, na których z kolei właściciel nieruchomości nie wyraził zgody. Zdaniem Sądu bez znaczenia w niniejszej sprawie jest podnoszona w skardze kwestia posadzenia drzew objętych wnioskiem przez R. G. i jej synów, gdyż wraz z przekazaniem nieruchomości o nr geod. [...]
w B. w dniu [...] lipca 1987 r. przedmiotowe drzewa stały się własnością Z. G. Również podnoszone w skardze kwestie złych stosunków
z właścicielem nieruchomości, m.in. w zakresie złego traktowania, nie należą do kompetencji sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miał również znaczenia podnoszony w skardze fakt nieustalenia precyzyjnego położenia wszystkich drzew objętych wnioskiem względem ustanowionej służebności. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy brak zgody właściciela na wycięcie 12 drzew uniemożliwia uzyskanie zezwolenia niezależnie od ich położenia względem spornej części nieruchomości, będącej w dożywotnim użytkowaniu R. G. Nawet gdyby Skarżąca miała w dożywotnim użytkowaniu całą działkę o pow. 0,50 ha, to nie zmieniłoby faktu, iż tylko jej właściciel może zdecydować o wycięciu drzew w świetle art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody.
Odnośnie zarzutu opieszałości organu gminy w załatwieniu wniosku, należy zaznaczyć, że jest on bezprzedmiotowy, gdyż strona na etapie postępowania administracyjnego nie skorzystała z prawa do złożenia zażalenia w rybie art. 37 k.p.a. do organu wyższego stopnia.
Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200
i art. 205 § 2, 3 i 4 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło