II SA/Bk 214/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. prowadzącego działlność pod firmą Usługi T. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 grudnia 2024 r. nr BP.501.1955.2024.2408.BL10..646823 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Białymstoku z dnia 20 sierpnia 2024 nr PD.8140.239.2024.X1578.TD, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD) decyzją z 6 grudnia 2024 r. nr BP.501.1955.2024.2408. BL10.646823") utrzymał w mocy decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "PWITD", "organ I instancji") z dnia 20 sierpnia 2024 r. nr PD.8140.239.2024.X1578.TD nakładającą na A. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi T. (dalej: "skarżący") nakładającą karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Z materiałów zebranych w sprawie wynikało, że w dniu 23 czerwca 2024 r. (niedziela) o godz. 10:24 w miejscowości Siemiatycze, droga krajowa 19, do kontroli drogowej zatrzymano pojazd członowy, na który składał się ciągnik samochodowy marki S. o nr rej. [...] oraz naczepa ciężarowa marki S. [...] o nr rej. [...]. Ww. pojazdem członowym kierował skarżący, który wykonywał w imieniu własnym zagraniczny transport drogowy z ładunkiem tytoniu na trasie z Grecji do Litwy. W toku kontroli ustalono, że strona wykonywała przewóz drogowy rzeczy z naruszeniem § 2 ust. 3 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (Dz. U. z 2023 r. poz. 2423, dalej: "rozporządzenie w sprawie okresowych ograniczeń"), tj. w niedzielę od godziny 8.00 do godziny 22.00. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, tj. naruszenie lp. 1.11 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1539, dalej "u.t.d."). Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z 23 czerwca 2024 r. nr PD.8140.239.2024.X1578.TD. W protokole tym kierowca zaznaczył, że przewożony towar jest potrzebny do ciągłości produkcji. Pismem z 23 czerwca 2024 r. PWITD zawiadomił stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia lp. 1.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Skarżący w piśmie z 24 czerwca 2024 r. wyjaśnił, że przewożony ładunek był niezbędny do zachowania ciągu produkcyjnego oraz że podczas kontrolowanego przewozu zastosował się do § 3 pkt 3 lit. j rozporządzenia w sprawie okresowych ograniczeń. Do pisma skarżący dołączył oświadczenie firmy spedycyjnej, która zleciła mu ładunek, tj. UAB L. z 25 czerwca 2024 r. Z oświadczenia tego wynika, że przewoźnik (skarżący) przewoził ładunek – case of tabaco z Grecji, towar był niezbędny do zachowania ciągłości produkcji oraz do szybkiego uzupełnienia zasobów dla klienta P. w Kłajpedzie. Pismem z 28 czerwca 2024 r. PWITD wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentu pochodzącego od firmy UAB P., potwierdzającego, że ww. firma pracuje w ruchu ciągłym, przetłumaczonego na język polski przez tłumacza przysięgłego. W dniu 12 lipca 2024 r. wpłynęło do organu I instancji pismo (kopia) UAB P., w którym wskazano w języku polskim, angielskim i litewskim, że firma UAB P. pracuje w ruchu ciągłym. PWITD powołaną na wstępie decyzją z 20 sierpnia 2024 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za naruszenie wynikające z lp. 1.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że przewożony towar był niezbędny dla producenta do utrzymania ciągłości cyklu produkcyjnego oraz pracy w ruchu ciągłym, na co przedstawił stosowne dokumenty. GITD decyzją z 6 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału jednoznacznie wynika, iż w dniu 23 czerwca 2024 r. skarżący wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy z ładunkiem tytoniu w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach pojazdem członowym o dmc przekraczającej 12 ton, a jednocześnie pojazd nie podlegał wyłączeniu obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu. GITD wskazał, że pismem z 28 czerwca 2024 r. PWITD wezwał stronę skarżącą do przesłania dokumentu otrzymanego od firmy UAB P. przetłumaczonego na język polski przez tłumacza przysięgłego potwierdzającego, że ww. firma pracuje w ruchu ciągłym. W dniu 10 lipca 2024 r. strona nadała przesyłkę zawierającą informację, że firma spedycyjna UAB P. pracuje w ruchu ciągłym. Organ odwoławczy uznał jednak, że skoro ww. pismo nie jest przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego, to nie mogło być dołączone do materiału dowodowego. Mając powyższe na względzie GITD stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała, iż w chwili kontroli zespół pojazdów był wyłączony z zakazu. Nadmienił, że w chwili kontroli kierowcą był osobiście skarżący, który w momencie zatrzymania nie złożył żadnych wyjaśnień ani adnotacji, iż przewożony ładunek był niezbędny do zachowania ciągu produkcyjnego. Protokół kontroli ze stwierdzonym naruszeniem został podpisany bez uwag i zastrzeżeń. W ocenie organu odwoławczego, późniejsze twierdzenia strony w oparciu o ustalenia z dnia kontroli stanowią jedynie próbę uniknięcia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Organ II instancji podniósł również, że w toku postępowania wyjaśniającego strona skarżąca składała wyjaśnienia, ale nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na zaistnienie przesłanek z art. 92c u.t.d. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł, tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę. Zaskarżając decyzję w całości zarzucił naruszenie: 1) art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej: "k.p.a.") poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie było bezprzedmiotowe; 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie charakteru przewozu w sytuacji, gdy zakwestionowany został dokument wskazujący, że ładunek przewożony jest w ramach ciągłości cyklu produkcji; 4) art. 7, art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego, to jest w szczególności przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia z jednej strony informacji wskazanych w protokole kontroli a jednocześnie uznanie, że przedłożone dowody uzasadniające odstępstwo od okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach nie mają miejsca w sprawie; 5) § 3 ust 1 pkt 3 lit. j rozporządzenia w sprawie okresowych ograniczeń"); 6) art. 10 ust. 11 i ust. 12 u.t.d. poprzez uznanie, że ciągłości cyklu produkcyjnego lub świadczenie usług przedsiębiorstwa pracującego w ruchu ciągłym dotyczy wyłącznie przewozu drogowego krajowego i krajowych odbiorców; 7) art. 5 ust. 2 ustawy o języku polskim, poprzez wskazanie, iż dokumenty składane w toku postępowania (oświadczenia uczestnika przewozu) wymagają tłumaczenia przysięgłego, podczas gdy ustawodawca nakazuje używania języka polskiego w toku postępowania i składania oświadczeń w języku polskim. Wskazując na powyższe naruszenia strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła w niniejszej sprawie decyzja GITD z 6 grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję PWITD z 20 sierpnia 2024 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Podstawę materialną decyzji stanowił w szczególności art. 92a ust. 1 u.t.d., art. 10 ust. 11 i 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm. dalej "p.r.d.") oraz § 2 pkt 3 lit. c rozporządzenia w sprawie okresowych ograniczeń oraz lp. 1.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w czasie przeprowadzenia kontroli. Artykuł 92a ust. 1 u.t.d. przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 7). Stosownie do treści art. 10 ust. 11 ustawy - Prawo o ruchu drogowym Minister właściwy do spraw transportu, mając na uwadze konieczność ochrony dróg przed zniszczeniem oraz zapewnienie bezpieczeństwa ruchu w okresie zwiększonego natężenia ruchu pojazdów osobowych, może wprowadzić, w drodze rozporządzenia, okresowe ograniczenia ruchu pojazdów na drogach lub zakaz ruchu niektórych rodzajów pojazdów. Z kolei w myśl ust. 12 powołanego artykułu, minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając w szczególności potrzeby społeczności lokalnej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem. Zgodnie z treścią lp. 1.11. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 zł. Stosownie do § 2 pkt 3 lit. c rozporządzenia w sprawie okresowych ograniczeń wprowadza się okresowe ograniczenia ruchu pojazdów, o których mowa w § 1, poprzez zakaz ich ruchu na drogach na obszarze całego kraju w okresie od najbliższego piątku po zakończeniu zajęć dydaktyczno-wychowawczych albo w piątek, w który kończą się zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w szkołach do ostatniej niedzieli przed rozpoczęciem zajęć dydaktyczno-wychowawczych w szkołach, z zastrzeżeniem pkt 1 lit. h od godziny 8.00 do godziny 22.00 w niedzielę. Istotnym jest przy tym wskazanie, że z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. j rozporządzenia w sprawie okresowych ograniczeń wynika, że okresowe ograniczenia ruchu pojazdów nie mają zastosowania do pojazdów używanych w związku z niezbędnym utrzymaniem ciągłości cyklu produkcyjnego lub świadczenia usług przedsiębiorstwa pracującego w ruchu ciągłym. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, że doszło do stwierdzonych przez organ naruszeń określonych w lp. 1.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez skarżącego. Sporna natomiast pozostaje kwestia ziszczenia się przesłanki wyłączającej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. W realiach rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy uznał, że wskazany w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. j rozporządzenia w sprawie okresowych ograniczeń wyjątek nie został przez skarżącego wykazany w toku postępowania. Zdaniem organów strona skarżąca nie wykazała, iż w chwili kontroli zespół pojazdów był wyłączony z zakazu. GITD wskazuje w zaskarżonej decyzji, że mimo wezwania skarżącego przez organ I instancji do przesłania dokumentu uzyskanego od firmy UAB P. przetłumaczonego na język polski przez tłumacza przysięgłego potwierdzającego, że ww. firma pracuje w ruchu ciągłym, skarżący przedstawił pismo, które nie zostało przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego, i z tego powodu nie mogło być dołączone do materiału dowodowego. Ponadto GITD podniósł, że protokół kontroli ze stwierdzonym naruszeniem został podpisany bez uwag i zastrzeżeń. Skarżący w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze konsekwentnie prezentuje stanowisko, że w ustalonym stanie faktycznym ma zastosowanie wyjątek od okresowych ograniczeń ruchu pojazdów, ustanowiony w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. j rozporządzenia w sprawie okresowych ograniczeń. Sąd uznał, że stan faktyczny w zakresie możliwości zastosowania wyłączenia z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. j powołanego wyżej rozporządzenia, a zatem rzutujący wprost na możliwość wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie nie został ustalony prawidłowo, co oznacza naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy bezsprzecznie wynika, że w protokole kontroli z 23 czerwca 2024 r. skarżący oświadczył, iż zgłaszany towar jest potrzebny do ciągłości produkcji (k. 17 akt admin.). Całkowicie niezrozumiałe i pozostające w sprzeczności z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy jest więc stwierdzenie GITD, że w chwili kontroli kierujący zatrzymanym pojazdem skarżący nie złożył żadnych wyjaśnień ani adnotacji, iż przewożony ładunek był niezbędny do zachowania ciągu produkcyjnego, a protokół kontroli ze stwierdzonym naruszeniem został podpisany bez uwag i zastrzeżeń. Wbrew narracji zawartej w zaskarżonej decyzji, skarżący od początku wykazywał, że przewożony towar jest niezbędny do zachowania ciągłości produkcji. Do pisma z 24 czerwca 2024 r. dołączył on oświadczenie firmy spedycyjnej, która zleciła mu ładunek, tj. UAB L. z 25 czerwca 2024 r. Z powyższego oświadczenia wynika, że przewożony ładunek – case of tabaco z Grecji, był niezbędny do zachowania ciągłości produkcji oraz do szybkiego uzupełnienia zasobów dla klienta P. w Kłajpedzie (k. 21 akt admin.). Z kolei w wykonaniu wezwania organu I instancji, skarżący przedłożył pismo UAB P. w języku polskim, angielskim i litewskim, z którego wynika, że firma UAB P. pracuje w ruchu ciągłym (k. 28 akt admin.). W ocenie sądu, skoro skarżący dołączył wymagane oświadczenie firmy UAB P. w języku polskim, to organ odwoławczy bezpodstawnie odmówił dołączenie go do materiału dowodowego z uwagi na brak tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w świetle art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2024 r. poz. 1556) podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Oznacza to, że wszystkie oświadczenia składane przed organami władzy publicznej muszą być składane w języku polskim. Pojęcie czynności urzędowych obejmuje również czynności procesowe podejmowane przez organy administracji publicznej. Do czynności urzędowych zalicza się także analizowanie składanych przez stronę dokumentów. W konsekwencji, wszelkie czynności procesowe powinny być dokonywane w języku polskim. Przepisy art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim nie wprowadzają zakazu dopuszczenia nieprzetłumaczonego dokumentu obcojęzycznego jako dowodu w postępowaniu administracyjnym (podatkowym). Wymóg dokonywania czynności urzędowych przez organ administracji publicznej w języku polskim jest realizowany w ten sposób, że czynność urzędowa organu polegająca na badaniu treści dokumentu obcojęzycznego wymaga dokonania urzędowego tłumaczenia dokumentu, gdyż może być przeprowadzona wyłącznie w języku polskim (por. wyrok WSA w Krakowie z 12 marca 2024 r., I SA/Kr 5/24). W przedmiotowej sprawie strona przedstawiła pismo sporządzone przez podmiot litewski, w którym to wymagane oświadczenie zostało sporządzone w języku polskim (a oprócz tego w angielskim i litewskim). Zdaniem sądu, w tych okolicznościach nieuzasadnione pozostaje twierdzenie organu odwoławczego, że "skoro ww. pismo nie jest przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego, to nie może być dołączone do materiału dowodowego". Zdaniem sądu, wskazane pismo nie mogło zostać pozbawione waloru dowodowego z tego powodu, że nie zostało przetłumaczone na język polski. W okolicznościach tej sprawy należy stwierdzić, że organ ze szkodą dla strony postępowania, w sposób niezasadny przyjął postawę formalistyczną i sprzeciwiającą się przepisom prawa. Treść przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nakazuje organom ustalenie istotnych w sprawie okoliczności po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. (art. 11 k.p.a.). Zmaterializowanie tych reguł powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym w myśl art. 107 § 3 k.p.a. Dopiero zadośćuczynienie nakazom wynikającym z przytoczonych regulacji procesowych, umożliwia prawidłową subsumcję norm materialnoprawnych. Analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienie zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że zapadły one z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musi skutkować ich wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Jak już wskazano, niesporne jest, że w dniu kontroli pojazd wykonywał przewóz drogowy w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach. Organy nie zweryfikowały jednak w sposób zgodny z prawem prawdziwości okoliczności podanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego i nie wyjaśniły, czy mogą one stanowić podstawę do uwolnienia skarżącego od odpowiedzialności, w oparciu o art § 3 ust.1 pkt 3 lit. j. rozporządzenia w sprawie okresowych ograniczeń. Ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobowiązane ponownie rozważyć dopuszczenie jako dowodu w sprawie pisma UAB P. Organy winny też ustalić, czy w sprawie znajduje zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 3 lit. j rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Uznanie, że przesłanka wyłączająca ograniczenia ruchu ziściła się w sprawie, winno skutkować umorzeniem postępowania w sprawie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składał się jedynie wpis od skargi w kwocie 100 zł. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a.