II SA/Bk 215/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lipca 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2008r. skarżący J. M. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z prośbą o przyznanie zasiłku okresowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał J. M. pomoc w formie zasiłku okresowego od stycznia do kwietnia 2008r. w wysokości 168,78 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ przedstawił warunki materialne i rodzinne wnioskodawcy, w tym dochody uzyskane w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku. Następnie wyjaśnił ustawowe kryteria przyznawania zasiłku okresowego uregulowane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, stwierdzając, że wnioskodawca spełnia te kryteria, gdyż jest osobą bezrobotną, a jego dochód miesięczny nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, czyli kwoty 477 zł. W dalszej części organ przedstawił zasady ustalania wysokości zasiłku okresowego i sposób finansowania pomocy udzielanej w tej formie. Podkreślił, iż zasiłek okresowy został przyznany wnioskodawcy w wysokości określonej przez art. 38 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, albowiem w bieżącym roku MOPS w Z. może dysponować na zasiłki okresowe tylko środki finansowe z dotacji celowej z budżetu Państwa. Końcowo organ stwierdził, że J. M. posiada możliwości zaspokojenia swoich potrzeb we własnym zakresie wykorzystując własną pracę i majątek, a pomoc społeczna w miarę posiadanych środków może go jedynie wspierać, przyznając różne formy pomocy. Z powyższą decyzją nie zgodził się J. M. i w złożonym odwołaniu wniósł o jej uchylenie. Zarzucił organowi pomocy społecznej rażące naruszenie ustawy o pomocy społecznej, w szczególności przepisu art. 8 ust.3, art. 106 ust.3 i art. 38 tej ustawy oraz rażącą dyskryminację jego osoby. Podniósł, że organ powołuje się na decyzję w sprawie dodatku mieszkaniowego, która nie istnieje w obrocie prawnym, a zaskarżona decyzja jest przejawem samowoli administracyjnej i dowolności organu. Zarzucił również, że zaskarżona decyzja dopuszcza rażącą dyskryminację i niehumanitarne traktowanie jego osoby oraz narusza słuszny interes strony. Końcowo wskazał, iż organ nie rozpoznał całości złożonego wniosku. Decyzją z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był przepis art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Po przeanalizowaniu akt sprawy i zarzutów odwołania organ stwierdził, że wysokość zasiłku przyznanego skarżącemu ustalona została zgodnie z przepisami ustawy i stosownie do możliwości finansowych organu. Skoro, bowiem finansowanie wypłat zasiłków okresowych odbywa się w 2008 roku jedynie w ramach dotacji celowej z budżetu Państwa, to indywidualna wysokość zasiłku nie może przekraczać minimalnej ustawowej wysokości tego zasiłku, określonej w art. 38 ust.3 ww. ustawy. W rozpatrywanej sprawie uzasadnione było, zatem przyznanie zasiłku okresowego w kwocie 168,78 zł. W dalszej części organ wyjaśnił, iż zarzut skarżącego dotyczący powoływania się przez organ na nieistniejącą decyzję w sprawie dodatku mieszkaniowego jest nieprawdziwy, albowiem w aktach sprawy znajduje się kopia decyzji Dyrektora MOPS z dnia [...] grudnia 2007r. przyznająca skarżącemu dodatek mieszkaniowy w wysokości 42,06 zł miesięcznie na okres od 1 grudnia 2007r. do 31 maja 2008r. Końcowo organ stwierdził, że ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów nie było możliwe z uwagi na ich ogólnikowy charakter. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J. M. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił jej brak jasnych kryteriów, którymi kierowały się organy administracji obu instancji w przyznawaniu zasiłku oraz błędne ustalenie dochodu skarżącego, a tym samym nieprawidłowe wyliczenia wysokości zasiłku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu błędnego wyliczenia wysokości zasiłku organ stwierdził, że skarżący nie wykazał, na czym miałoby polegać błędne ustalenie dochodu i wysokości zasiłku okresowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne, bądź przepisy postępowania administracyjnego. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że wydane w sprawie decyzje dotyczyły przyznania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku okresowego. Materialnoprawną podstawę orzekania w przedmiotowej sprawie stanowiła ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.). Postępowanie toczyło się natomiast w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem modyfikacji przewidzianych w w/w ustawie. W niniejszej sprawie ustalenie aktualnej sytuacji materialnej skarżącego nastąpiło w oparciu o szczegółowy wywiad środowiskowy (zgodnie z art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej), załączone do wniosku o przyznanie pomocy dokumenty (zaświadczenie z PUP k. 2, decyzje o wymiarze podatku rolnego k. 6-7, rachunek za wodę i ścieki k.8, rachunek za energię elektryczną k. 9) oraz oświadczenie o stanie majątkowym wskazujące na posiadane udziały w nieruchomościach oraz na brak innych wartościowych składników majątku (k. 11). Ustalono również, iż w miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku J. M. uzyskał dochód w wysokości 139,45 zł, a zatem nieprzekraczający kwoty kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W celu zaś przedstawienia finansowych możliwości Ośrodka organ powołał się na treść pisma Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2008r., z którego wynika, że w projekcie budżetu na rok 2008 miasto nie ma środków własnych na zasiłki okresowe, z powodu niewystarczających środków na zabezpieczenie zadań nałożonych przepisami prawa do realizacji przez gminę. Na podstawie tak ustalonego całokształtu okoliczności sprawy organy były uprawnione do ustalenia kwoty zasiłku okresowego w wysokości 168,78 zł. Wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 38 ustawy o pomocy społecznej, ta forma pomocy przysługuje ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego - osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący warunki te spełnia, albowiem jest osobą samotnie gospodarującą i bezrobotną. Kwota zasiłku okresowego może być przyznana do wysokości różnicy między kryterium dochodowym wnioskodawcy, a jego dochodem, nie więcej niż 418 zł miesięcznie i nie mniej niż 20 zł (art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 w/w ustawy). W rozpoznawanej sprawie skarżącemu przyznano kwotę 168, 78 zł zasiłku okresowego. Kwota ta stanowi wymagane 50 % różnicy pomiędzy ustawowym kryterium dochodowym, a dochodem skarżącego. Na dzień wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia kryterium dochodowe wynosiło 477 zł, zaś dochód J. M. 139,45 zł (477 - 139,45 zł x 50 %). Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zakwestionowana decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji w zakresie przyznania zasiłku okresowego zostały poprzedzone szczegółowymi, prawidłowymi ustaleniami faktycznymi ocenionymi następnie w dopuszczalnych granicach swobodnej oceny dowodów. Organy obydwu instancji prawidłowo wskazały okoliczności, które wpłynęły na zakres udzielonej pomocy socjalnej, a w szczególności na ograniczony jej charakter. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Nie można też zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż zaskarżona decyzja nie zawiera jasnych kryteriów przyznawania zasiłków, albowiem powyższa informacja zawarta jest zarówno w uzasadnieniu decyzji organu I instancji (strona 1), jak i organu II instancji (strona 3 i strona 4). Bezzasadny jest także zarzut dotyczący nierozpatrzenia przez organy całości złożonego wniosku. Wszystkie wnioskowane żądania skarżącego podlegające załatwieniu w formie decyzji administracyjnej znalazły odzwierciedlenie w wydanych w sprawie rozstrzygnięciach, których uzasadnienia zawierają argumenty o konieczności i możliwości jedynie częściowego uwzględnienia żądań. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut błędnego wyliczenia dochodu skarżącego, a tym samym wysokości zasiłku okresowego. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, zaliczając do niego: dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 97,39 zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości 42,06 zł. Zgodnie, bowiem z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. W tym stanie prawnym przyjęcie do dochodu skarżącego kwoty dodatku mieszkaniowego w wysokości 42,06 zł ustalonego decyzją z dnia 20 grudnia 2007r., należało uznać za prawidłowe. Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.