II SA/Bk 218/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-06-15
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder, Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., ograniczający możliwość ubiegania się o świadczenia pomocy materialnej dla studentów, należy liczyć od momentu posiadania statusu studenta, czy od momentu faktycznego otrzymania i pobrania świadczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., należy odnosić do okresu, w którym student faktycznie spełniał przesłanki otrzymywania pomocy finansowej i był jej beneficjentem, a nie do całego okresu posiadania statusu studenta. Samo posiadanie statusu studenta nie jest równoznaczne z przysługiwaniem świadczenia.Stan faktyczny
Studentka M. M. złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego. Decyzją Wydziałowej Komisji Stypendialnej odmówiono przyznania stypendium z uwagi na przekroczenie 6-letniego okresu studiowania. Odwoławcza Studencka Komisja Stypendialna utrzymała w mocy tę decyzję, uznając, że łączny okres studiowania skarżącej przekroczył 6 lat. Skarżąca zarzuciła nieprawidłową interpretację art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., wskazując, że faktycznie otrzymywała świadczenia tylko przez 18 miesięcy, mimo dłuższego posiadania statusu studenta.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Odwoławczej Studenckiej Komisji Stypendialnej oraz poprzedzającą ją decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Odwoławczej Studenckiej Komisji Stypendialnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] w S. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] w S. z dnia [...] grudnia 2020 roku numer [...]
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2020 r. M. M. zwróciła się o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2020/2021.
Decyzją z dnia [...]grudnia 2020 r. nr [...] Wydziałowa Komisja Stypendialna Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. prof. E. F. Sz. w S. odmówiła przyznania stypendium socjalnego na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 z późn. zm. dalej: "P.s.w.n."), tj. w związku z przekroczeniem 6-letniego okresu studiowania uprawniającego do ubiegania się o świadczenia pomocy materialnej.
W odwołaniu od w/w decyzji M. M. zarzuciła organowi stypendialnemu nieprawidłową interpretację art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Odwoławcza Studencka Komisja Stypendialna Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. prof. E. F. Sz. w S. utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] grudnia 2020 r.
Po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji skarżącej, Odwoławcza Studencka Komisja Stypendialna stwierdziła, że łączny okres studiowania przez skarżącą w latach 2004/2005; 2005/2006; 2006/2007; 2007/2008; 2008/2009; 2011/2012; 2012/2013; 2013/2014; 2017/2018; 2018/2019; 2019/2020 przekroczył okres 6 lat studiowania uprawniający do ubiegania się o świadczenia pomocy materialnej w oparciu o art. 86 ust. 1 pkt 1 oraz ust 2 i 3, art. 92, art. 93 oraz art. 95 P.s.w.n., postanowienia § 4 ust. 2 i ust. 4 oraz § 7 Regulaminu świadczeń dla studentów PWSZ w S.
W uzasadnieniu odwoławczy organ stypendialny wskazał, że zgodnie z rekomendacją ministerstwa świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. W opinii Ministerstwa, oznacza to łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, tj. 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Tym samym dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. Sześcioletni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Termin ten biegnie również wówczas, gdy osoba znajduje się na urlopie od zajęć, ale pozostaje na studiach. W przypadku przerwania studiów (skreślenia z listy studentów) i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa. Podobnie w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia i podjęcia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, sumują się wyłącznie okresy studiowania na tych studiach, natomiast przerwę pomiędzy tymi studiami wyłącza się.
Na tej podstawie organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na w/w decyzję wywiodła M. M. zarzucając nieprawidłową wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że w jej sprawie kluczowe znaczenie ma interpretacja przepisu art. 93 ust 2 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem, że okres ten u niej został przekroczony. Uczelnia przyjęła bowiem, że pojęcie "przysługiwania świadczenia" jest pojęciem tożsamym z pojęciem "przysługiwania statusu studenta". Podniosła, że okres studiowania w jej przypadku przekroczył 6 lat (72 miesiące), natomiast świadczenia otrzymywała tylko przez okres 18 miesięcy:
-stypendium socjalne: X 2017 r. – VI 2018 r.( 9 miesięcy)
- stypendium socjalne: X 2018r. – VI 2019 r. ( 9 miesięcy)
- stypendium rektora: X 2018r. – VI 2019 r. (9 miesięcy).
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie wskazała, że pojęcie "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym nie można podzielić poglądu, że dla biegu okresu w którym można otrzymać stypendium nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. Sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego stypendium. Oznacza to, że aby świadczenie przysługiwało, muszą zostać spełnione co najmniej trzy warunki: 1) ubiegający się musi mieć status studenta; 2) ubiegający się musi wyrazić wolę ubiegania się o pomoc; 3) ubiegający się musi spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danej kategorii pomocy finansowej. Powyższe oznacza, że okres ten nie został u niej przekroczony.
Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo
o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 t.j., zwanej dalej p.p.s.a) sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach danej sprawy, lecz sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Badanie legalności obejmuje kontrolę prawidłowości zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego i ich wykładni, jak również przeprowadzonego postępowania administracyjnego. W ramach tej kontroli Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Odwoławczej Studenckiej Komisji Stypendialnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. prof. E. F. Sz. w S., utrzymującej w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] grudnia 2020 r. , w której odmówiono M. M. przyznania stypendium socjalnego.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga bowiem jest uzasadniona, z przyczyn wskazanych w treści zarzutów skargi.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 z późn. zm. dalej: "P.s.w.n.") student ma prawo ubiegać się o:
1) stypendium socjalne,
2) stypendium dla osób niepełnosprawnych,
3) zapomogę,
4) stypendium rektora,
5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego,
6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną.
Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 - 4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2).
Stosownie do art. 92 ust. 1 P.s.w.n. stypendia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1,2 i 4 są przyznawane na semestr lub na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy. Zgodnie natomiast z art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.
Zdaniem organu, w świetle ww. przepisu stypendium socjalne nie może zostać przyznane studentowi, który na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich posiada status studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. Skoro skarżąca posiadała status studenta od 2004 r. do 2020 r. (z przerwą w semestrze 2010/2011), to okres 6 lat, w którym mogła otrzymywać stypendium socjalne, upłynął już skarżącej. Zatem jej uprawnienie do uzyskania stypendium wygasło, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej.
Z powyższym stanowiskiem, w ocenie Sądu, nie sposób się zgodzić, bowiem przyjęta przez organ wykładnia ww. przepisu jest wadliwa. Organ przyjął bowiem, że pojęcie "przysługiwania świadczenia" jest pojęciem tożsamym z pojęciem "posiadania statusu studenta". Tymczasem takie rozumienie tego pojęcia nie wynika z treści cytowanego przepisu. Zdaniem Sądu, prawidłowe odczytanie normy zawartej w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych, wystarczającym jest tu podstawowy rodzaj wykładni - wykładnia językowa.
Sąd podziela sposób wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. zaprezentowany przez K. Leweckiego w artykule "Wykładnia nowego ograniczenia w przyznawaniu stypendiów dla studentów" (Doradztwo Podatkowe - Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych 2020/1/57-62), który przyjmuje, że pojęcie "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem.
Wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., należy je odczytywać zgodnie z jego znaczeniem w języku potocznym ("przysługiwać" to "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" - Słownik języka polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego) i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, ma znaczenie to, że student występował oświadczenie, które zostało mu przyznane i je pobrał. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 86 ust. P.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia (m.in. stypendium socjalnego), ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia. Wskazać należy, że art. 87 P.s.w.n. wskazuje przesłanki ubiegania się o stypendium socjalne, art. 98 P.s.w.n. warunki uzyskania stypendium dla osób niepełnosprawnych, art. 90 P.s.w.n. warunki przyznania zapomogi, art. 91 P.s.w.n. warunki stypendium rektora, a art. 359 P.s.w.n. warunki uzyskania stypendium ministra. Oznacza to, że aby świadczenie z katalogu pomocy materialnej dla studentów przysługiwało, wnioskodawca musi mieć status studenta, złożyć stosowny wniosek oraz spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danej kategorii pomocy finansowej.
Zatem 6-letni okres, o którym mowa w 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy.
Mając na uwadze powyższe rozważania nie sposób zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się oświadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta, jak przyjął to skarżący kasacyjnie organ w niniejszej sprawie. Analogiczny pogląd prezentowany jest w większości orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych (częściowo jeszcze nieprawomocnych), np. w wyrokach: WSA w Szczecinie z 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 222/20; WSA w Gdańsku z 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 461/20 i z 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 460/20; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 155/20, WSA w Łodzi z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 106/20, WSA w Olsztynie z 28 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 107/20, WSA w Poznaniu z 17 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Po 773/20; WSA w Krakowie z 25 stycznia 2021 r. sygn. akt 394/20, WSA w Bydgoszczy z 19 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1223/20, WSA w Warszawie z 10 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2166/20, ale także w orzecznictwie NSA: wyrok z 16.02.2021 r., sygn. akt III OSK 3219/21, wyrok z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4082/21, pub. www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Powyższa wykładnia znajduje nadto odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (str. 28), w którym wskazano, iż "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Sześcioletni okres o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. powiązano zatem bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej. Równocześnie zasadnym jest zauważyć za sądem pierwszej instancji, że w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż sześć lat. Sytuacje, w których studentowi nie przysługuje prawo do stypendium lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia zostały wyczerpująco unormowane w przepisach art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 ust. 2 P.s.w.n.
Nie można, jak błędnie przyjęły w niniejszej sprawie organy uniwersytetu, wiązać początku tego okresu 6 letniego z momentem rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającego się o przyznanie pomocy. Skoro bowiem z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania, to jest otrzymywania świadczeń stypendialnych, to nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec okres 6 lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy badając zaistnienie przesłanek przyznania skarżącej wnioskowanego stypendium, do sześcioletniego okresu o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. wliczyły cały okres studiowania przez skarżącą, nie biorąc pod uwagę, czy rzeczywiście świadczenie to skarżącej przysługiwało w rozumieniu wskazanym wyżej. Podkreślić przy tym należy, że organ wskazał w zaskarżonej decyzji, że skarżąca faktycznie stypendium otrzymywała przez okres 18 miesięcy w okresach:
– stypendium socjalne: X 2017 r. – VI 2018 r.( 9 miesięcy)
– stypendium socjalne: X 2018r. – VI 2019 r. ( 9 miesięcy)
– stypendium rektora: X 2018r. – VI 2019 r. (9 miesięcy).
W konsekwencji powyższego przyjęcie, iż wspomniany sześcioletni okres upłynął, a tym samym, że odmowa przyznania skarżącej stypendium była uzasadniona, nie zasługuje na akceptację. W tym zatem zakresie wytyczne Ministerstwa nie są prawidłowe, a przy tym nie wiążą Sądu.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że wbrew stanowisku Odwoławczej Studenckiej Komisji Stypendialnej (przedostatnie zdanie decyzji) brak jest podstaw do uwzględniania jakichkolwiek innych okresów sprzed daty wejścia w życie art. 86-95 P.s.w.n., tj. sprzed 1 października 2019 r., przy wyliczaniu 6-letniego okresu przysługiwania przedmiotowego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 z późn. zm.), powołane przepisy u.p.s.w.n. obowiązują od dnia 1 października 2019 r. w przypadku stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomogi i stypendium rektora.
Brak jest jednocześnie przepisów przejściowych, z których wynikałaby wola ustawodawcy zaliczania do ww. 6-letniego okresu świadczeń, o których mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm.), czy też ewentualnych innych świadczeń. Gdyby taka była intencja ustawodawcy, to zostałoby to uregulowane wprost w ustawie.
Przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) w § 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4 nakazują uregulowanie stosunku nowych przepisów do praw, obowiązków bądź czynności powstałych na podstawie uprzednio obowiązujących regulacji. Taki przepis nie został zamieszczony, co należy poczytywać jako brak prawnego znaczenia nabycia praw przewidzianych w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. dla uprawnień określonych w ustawie z dnia 30 lipca 2018 r. W konsekwencji za jedyną prawidłową wykładnię 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. należy uznać rozpoczęcie liczenia okresu przysługiwania świadczeń od dnia wejścia w życie przepisów o pomocy materialnej w tej ustawie (v. K. Lewecki, Wykładnia nowego ograniczenia w przyznawaniu stypendiów dla studentów, (w:) Doradztwo podatkowe. Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych, nr 1/2020, Warszawa 2020, ISędzia SN 1427-2008).
W świetle powyższego nie można zaaprobować poglądu organu II instancji, wedle którego zastosowanie art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. może być rozszerzone na stypendia przysługujące na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy. Odwołując się bowiem do wypracowanych przez doktrynę i orzecznictwo reguł intertemporalnych należy zaznaczyć, że zasadą jest działanie ustawy nowej na przyszłość, gdyż przy braku odmiennej regulacji (a z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku) przepisy nowe nie mogą mieć wstecznego oddziaływania (lex retro non agit). Odstępstwo od zasady niedziałania prawa wstecz stanowiącej jeden z istotnych elementów państwa prawnego, jakkolwiek dopuszczalne (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. akt K 27/00) nie może być domniemywane, lecz musi każdorazowo wynikać z konkretnej wypowiedzi ustawodawcy.
Zgodnie zatem z ogólną zasadą prawa intertemporalnego, w razie wątpliwości czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa. Zasada ta tłumaczona jest domniemaniem, że ustawa nowa powinna być lepszym odbiciem aktualnych stosunków normatywnych, bardziej dostosowanym do aktualnego stanu prawnego. Jest ona wyrazem woli ustawodawcy powziętej później niż wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1100/10, CBOSA). Wskazany sposób rozwiązywania sporów intertemporalnych zgodny jest z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (por. orzeczenie z dnia 11 kwietnia 1994 r. sygn. akt K 10/93, publ. OTK 1994/1/7), według którego zakres obowiązywania przepisu należy analizować funkcjonalnie, w ścisłym związku z jego stosowaniem w czasie. Ujęcie to ma szczególne znaczenie wówczas, gdy brak jest oddzielnych (wyodrębnionych jako jednostki redakcyjne tekstu ustawy zmieniającej) przepisów intertemporalnych. W takim bowiem przypadku - wbrew potocznym intuicjom - nie zachodzi brak regulacji kwestii intertemporalnych (luka co do przepisów intertemporalnych). Sytuacja taka przesądza natomiast o bezpośrednim skutku ustawy nowej. Tak więc i wobec braku regulacji intertemporalnej kwestia międzyczasowa jest rozstrzygnięta, tyle że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy zmieniającej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2003 r., sygn. akt P 31/02, publ. OTK ZU-A 2003/6/58).
Niezależnie od powyższych rozważań, zwrócić należy uwagę na to, że stypendia przewidziane w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowią inne świadczenia od tych, przyznawanych na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Zmianie uległo nie tylko nazewnictwo świadczeń, ale także kompetencje do ich przyznawania oraz sposób finansowania. Przemawia to dodatkowo przeciwko stanowisku organu co do domniemanego retroaktywnego działania art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n.
Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2021 r. Odwoławczej Studenckiej Komisji Stypendialnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. prof. E. F. Sz. w S. zostały wydane z naruszeniem art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyroku z dnia 15.06.2021 r. NSA postawił tezę, że skoro z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania, to jest otrzymywania świadczeń stypendialnych, to nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec okres 6 lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (sygn. akt III OSK 4082/21, CBOSA). Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni przedstawioną powyższą ocenę prawną oraz tezę w/w wyroku NSA.
Z tych też powodów sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325 j.t.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło