II SA/Bk 22/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na stanowisko Marszałka Województwa P. z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie oceny egzaminu praktycznego prawa jazdy na kategorię B postanawia - oddalić wniosek J. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem M. B. i matką G. B. Źródło utrzymania rodziny stanowi dochód miesięczny uzyskiwany przez: M. B. z tytułu zatrudnienia w "W. B." sp. zo.o. w kwocie 2070,54 zł netto (k. 25), G. B. z tytułu pracy w F. W. R. "B." S.A. w W. w wysokości 1312,30 zł brutto (k. 24) oraz skarżącą z tytułu zatrudnienia w K. U. P. R. P. J. M. w B. w wysokości 600 zł brutto (509 zł netto) – k. 26. Dodatkowo J. B. uzyskuje dochód z tytułu umowy zlecenia w kwocie 350 zł brutto miesięcznie (k. 19). Wnioskodawczyni wskazała, iż miesięcznie uiszcza opłaty za: studia zaoczne – 370 zł; bilet komunikacji miejskiej – 45 zł, telefon komórkowy – 30 zł. Ponadto zgromadzone oszczędności skarżąca przeznaczyła na kurs prawa jazdy – tj. około 1200 zł oraz egzamin – 150 zł. Majątek rodziny stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz samochód osobowy marki A. [...] rok prod. [...] (k. 18-19). Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał J. B. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawczyni oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, z jednoczesnym podaniem ich wysokości (np. opłaty ponoszone za prąd, wodę, telefon, zakup żywności itp.), należało przy tym uwzględnić koszty eksploatacji samochodu osobowego marki A. [...]. Dodatkowo skarżąca została zobowiązana do nadesłania: zaświadczenia z zakładu pracy poświadczającego wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawczynię dochodów za okres trzech ostatnich miesięcy; zaświadczeń z zakładów pracy G. B. i M. B. (rodziców skarżącej) poświadczających wysokość uzyskiwanych przez nich dochodów za okres trzech ostatnich miesięcy; wyciągów z posiadanych przez rodziców skarżącej rachunków bankowych (kont i lokat oszczędnościowych) za okres trzech ostatnich miesięcy oraz rachunków uwiarygodniających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków rodziny wnioskodawczyni (k. 20). W odpowiedzi na powyższe wezwanie J. B. wyszczególniła miesięczne wydatki rodziny w tym opłaty ponoszone za: telefon – 100 zł; wywóz nieczystości – około 15 zł; wodę i odprowadzanie ścieków – około 30 zł; energię elektryczną – około 290 zł; telewizję kablową – około 60 zł; koszty eksploatacji samochodu (naprawy i paliwo) – około 400 zł; bilet miesięczny – 45 zł; telefon komórkowy – 30 zł; studia od 340 zł do 500 zł; żywność – około 900 zł; środki czystości i inne – 100 zł; spłatę rat pożyczki – 104 zł oraz kredytu – 497,48 zł. Wnioskodawczyni podkreśliła, iż w sezonie jesienno-zimowym ponoszone są dodatkowe koszty związane z ogrzewaniem domu tj. zakup drewna – 700 zł oraz węgla - 1500 zł (k. 23). Do akt sprawy skarżąca dołączyła zaświadczenia o zarobkach (k. 24-26); wyciąg z rachunku bankowego (k. 27) oraz rachunki potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków (k. 28-40). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu J. B. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem M. B. i matką G. B. Dochód miesięczny trzyosobowej rodziny stanowi 2070,54 zł netto uzyskiwane przez M. B., 1312,30 zł brutto otrzymywane przez G. B. oraz 950 zł brutto przez J. B. (k. 19 i k. 26). Wyszczególnione miesięczne wydatki wynoszą od 2911,48 zł do 3071,48 zł. Dodatkowo w okresie jesienno-zimowym rodzina wnioskodawczyni ponosi opłaty związane z ogrzewaniem domu w łącznej wysokości 2200 zł (co stanowi średnio w przeliczeniu na poszczególne miesiące roku około 184 zł). W skład majątku J. B. i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz samochód osobowy marki A. [...] rok prod. [...]. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez rodziców J. B. stałych źródeł dochodu (z tytułu umów o pracę) oraz osiąganie przez skarżącą dochodu z tytułu pracy na podstawie umowy zlecenia w połączeniu z wykazanymi miesięcznymi kosztami utrzymania trzyosobowej rodziny, pozwalają na uznanie, iż J. B. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt osiągania przez J. B. przychodu z tytułu wykonywania pracy na umowę zlecenie oraz posiadanie przez M. B. i G. B. stałych źródeł dochodu w wysokości przekraczającej wykazane wydatki. Ponadto, skarżąca niewątpliwie może poczynić oszczędności w zakresie ponoszonych wydatków. Wskazują na to m.in. wysokie koszty eksploatacji samochodu osobowego tj. około 400 zł miesięcznie (k. 23) Wydatki te nie mają charakteru wydatków koniecznych i można w ich zakresie wygospodarować środki niezbędne do pokrycia kosztów sądowych. Skarżąca inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinna się liczyć bowiem z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim kosztów. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez J. B. kosztów sądowych, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.