II SA/Bk 225/12

PostanowienieWSA w Białymstoku2013-02-26

Skład orzekający: sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot w likwidacji, który utracił byt prawny, może skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Podmiot, który został rozwiązany i postawiony w stan likwidacji, traci byt prawny i tym samym zdolność sądową. W związku z tym nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a co za tym idzie, nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez taki podmiot nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
S. F. Z. w B. w likwidacji złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak zdolności sądowej wnioskodawcy z uwagi na jego rozwiązanie i likwidację. Wnioskodawca złożył sprzeciw od postanowienia referendarza. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Bk 225/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 26 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2013 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. F. Z. w B. w likwidacji od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2013 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. F. Z. w B. w likwidacji na postanowienie P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zażalenia na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w H. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.- S. F. Z. w B. w likwidacji wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013 r. referendarz tutejszego sądu odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, wskazując że S. nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym z uwagi na jego rozwiązanie i zarządzenie likwidacji. Sprzeciw od powyższego orzeczenia złożyło wnioskujące o prawo pomocy S. (k. 118). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony sprzeciw, traci moc, a sąd we własnym zakresie rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem sądu wniosek złożony w sprawie niniejszej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego przepisu wprost wynika, że prawo pomocy przysługuje stronie postępowania sądowoadministracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 25 § 1 p.p.s.a. stroną w tym postępowaniu, a więc podmiotem mającym zdolność do występowania przed sądem administracyjnym, mogą być osoby prawne lub osoby fizyczne. Jest to zdolność sądowa. W konsekwencji należy stwierdzić, że podmiot nieposiadający zdolności sądowej nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie może też skutecznie ubiegać się o przyznanie w tym postępowaniu prawa pomocy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Sądowi z urzędu jest wiadome, że postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy w B. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowił o rozwiązaniu S. F. Z. w B. oraz zarządził jego likwidację z jednoczesnym ustanowieniem likwidatora w osobie R. M. K. Apelację od tego postanowienia oddalił Sąd Okręgowy w B. VII Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie VII Ga [...] (k. 44 i 44 verte). Skarżące S. zostało zatem rozwiązane i zarządzono jego likwidację. Konsekwencją tego orzeczenia jest zakończenie wszelkiej działalności statutowej S. Jak wskazał NSA w uzasadnieniach postanowień z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie II OZ 1119/12, z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 3065/12 oraz z dnia 30 stycznia 2013 r. (dostępnych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA) rozwiązanie rozpoczyna proces likwidacji S., który to proces prowadzi likwidator, a którego celem jest zrekonstruowanie majątku i zakończenie spraw związanych z tym majątkiem. Działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie merytoryczne byłego S., bowiem w okresie likwidacji już ono nie istnieje, choć wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło. Skład orzekający w sprawie niniejszej akceptuje stanowisko NSA. Oznacza to, że utrata bytu prawnego S. nastąpiła w momencie zarządzenia jego likwidacji, a nie następuje ona dopiero w momencie jego wykreślenia z rejestru stowarzyszeń (art. 37 ust. 2 pkt 3 Prawa o stowarzyszeniach). Stąd też skoro S. nie posiada obecnie bytu prawnego i tym samym zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a więc nie może być stroną w tym postępowaniu – brak jest podstaw do merytorycznej oceny jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazać też należy, że postanowienie odrzucające skargę uprawomocniło się 12 maja 2012 r. bez kontroli instancyjnej, zatem postępowanie jest od kilku miesięcy prawomocnie zakończone. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 25 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło