II SA/Bk 225/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-08-27

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo orzekł nakaz rozbiórki budynku wybudowanego samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, pomimo wniosków dowodowych strony skarżącej dotyczących zeznań świadków i dokumentacji z urzędu gminy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów do legalizacji budowy, a wnioski dowodowe dotyczące zeznań świadków i dokumentacji z urzędu gminy nie miały znaczenia dla sprawy, ponieważ legalizacja samowoli budowlanej wymaga dokumentów wymienionych w przepisach, a nie dowodów osobowych czy nieistniejącej dokumentacji. Sytuacja materialna inwestora nie stanowi podstawy do odstąpienia od nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie przez K. S. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności faktycznych i zebrania materiału dowodowego, w tym pominięcie wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków, konsultacje z byłymi wójtami i urzędnikami, analizę dokumentacji z urzędu gminy dotyczącą poboru żwiru i budowy, powołanie biegłego oraz odtworzenie akt. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę 1. oddala skargę 2. przyznaje adwokatowi A. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego K. S. wykonane na zasadzie prawa pomocy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. decyzją z dnia [...].11.2014 roku, nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994 roku – Prawo budowlane (t.jed. Dz.U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 kpa – nakazał Panu K. S. wykonać rozbiórkę budynku gospodarczego o funkcji składowej o wymiarach 4,50 x 4,60 m wybudowanego samowolnie na działce o nr geod. 1125 w miejscowości N., gm. P. Na skutek odwołania Pana K. S., P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...].01.2015 roku, nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy stwierdził, że po dokonaniu oględzin w dniu [...].05.2014 roku z udziałem skarżącego, który jest właścicielem nieruchomości oraz inwestorem przedmiotowej budowali, organ I instancji zasadnie przyjął, iż obiekt powstał 10 lat temu, tj. około 2004 roku, bez wymaganego pozwolenia na budowę, bowiem inwestor nie przedstawił żadnych decyzji ani zgłoszeń dotyczących tegoż obiektu. Organ odwoławczy podkreślił także, że prawidłowo została wszczęta procedura legalizacyjna poprzez wydanie postanowienia w dniu [...].06.2014 roku, nr [...], nakazującego skarżącemu przedłożenie niezbędnych dokumentów, w tym decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Żadne z powyższych obowiązków nie zostały przez Pana K. S. wykonane. W świetle powyższego organ II instancji uznał, iż w myśl art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 roku – Prawo budowlane zaskarżona decyzja organu I instancji spełnia przesłanki zawarte w powyższym przepisie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł Pan K. S., zarzucając naruszenie: - art. 7 i 8 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych co skutkowało utratą zaufania do organu I instancji i II instancji, które zdaniem skarżącego "mają szarego człowieka, rolnika za śmiecia"; - art. 77 § 1 kpa przez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, tj. pominięcia wniosków dowodowych skarżącego w przedmiocie: a) dowodu z zeznań świadków; b) braku konsultacji z byłymi Wójtami Urzędu Gminy P. – p. S. i p. A. K; c) braku przeprowadzenia konsultacji z z-cą Wójta p. F. B.; d) braku dokumentacji z Urzędu Gminy P. o poborze żwiru na drogi pod budowę bloków w P., z adnotacją, iż na pobór żwiru i wykopanie żwirowni został zakupiony materiał i przeprowadzony remont piwnicy drewnianej wraz z fundamentami – pozostałość po ziemiance, wykonanej przez W. S. zmarłego [...].05.1935 roku; e) braku pisma Urzędu Gminy P.(dosłowny cytat): "wydanie decyzji przez Radę Gminy P. i Wójta o zapchnięciu żwirowni i poboru ziemi w tym celu wokół teji Piewnicy bendonceji w ziemi"; f) powołanie biegłego z zakresu budownictwa (art. 84 § 1 kpa) na okoliczność stanu technicznego "Piewnicy"; g) braku pisma, z którego wynikałoby jaka firma w tym czasie zajmowała się remontem drogi i dowożeniem żwiru na budowę bloków w P.; h) braku odtworzenia akt dotyczących zezwolenia na remont "z fundamentów żelbetonowych z budynku drewnianego na murowany..."; W konkluzji Pan K. S. wnosił o: - uchylenie zaskarżonych decyzji obu instancji; - wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji; - zasądzenie kosztów procesu; - dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych świadków. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podkreślił, że moc dowodowa z dokumentów ma większe znaczenie niż dowód z zeznań świadków, dlatego też przesłuchanie ich nie było celowe w niniejszej sprawie. Wniosek o odtworzenie akt jest niestosowny, bowiem one nigdy nie istniały. Problem zaś budowli żwirowni nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, tym samym wyłączona jest kognicja tychże sądów z punktu widzenia celowości i zasad sprawiedliwości społecznej zaskarżonych orzeczeń organów. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarga w sprawie niniejszej jest nieuzasadniona i winna być oddalona, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych orzeczeń stanowił art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 – ustawy z dnia 07.07.1994 roku – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.). Przepis ten mówi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednak art. 48 ust. 2 i 3 wyżej wymienionej ustawy dopuszcza legalizację samowoli budowlanej jeżeli inwestor w zakreślonym terminie przedstawi zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również dołączy dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane. W konkretnej sprawie organ dokonując w dniu [...].04.2014 roku kontroli (k. 15 akt administracyjnych) oraz oględzin w dniu [...].05.2014 roku (k. 31 akt administracyjnych), stwierdził istnienie od około 2004 roku piętrowego niepodpiwniczonego budynku, na który inwestor nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o wydaniu pozwolenia na budowę powyższego obiektu lub jego zgłoszenia. Organ ustalił także na podstawie rejestru wydanych pozwoleń na budowę oraz rejestru zgłoszeń robót budowlanych (od 1985 roku), że nie wydano pozwolenia i nie zgłoszono zamiaru przeprowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku. W świetle powyższych ustaleń, organ zasadnie przystąpił do próby legalizacji spornego obiektu w myśl art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...].06.2014 roku, nr [...], organ I instancji wstrzymał prowadzenia jakichkolwiek robót i zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do [...].10.2014 roku, dokumentów zgodnie z treścią wyżej wymienionego przepisu. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków w żadnym zakresie. W zakreślonym terminie prosił jedynie o przedłużenie terminu do złożenia zaświadczenia od wójta. Nie wystąpił również o warunki zabudowy i zagospodarowania tereny (notatka służbowa – k. 47 akt administracyjnych). Z uwagi na nie wykonanie obowiązków przez skarżącego, wynikających z postanowienia z dnia [...].06.2014 roku, nr [...], organ I instancji zasadnie orzekł o rozbiórce w myśl art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a organ II instancji, po przeprowadzeniu postępowania utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. Mając na uwadze całokształt działań organów w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej, a analizowanych powyżej – nie można uznać, że zostały naruszone art. 7,8 i 77 § 1 kpa. Zarzut nie przesłuchania świadków na okoliczności związane z budową przedmiotowego obiektu, czy też budową żwirowni, jak również uzgodnień między skarżącym czy jego matką z Wójtami w sprawie wydobycia żwiru w zamian za materiały budowalne nie mają żadnego związku z przedmiotem niniejszej sprawy, bowiem art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane nie przewiduje legalizacji samowoli budowlanej poprzez zeznania świadków i to w sytuacji kiedy istnieją dowody z dokumentów (rejestry pozwoleń na budowę i zgłoszeń od 1985 roku), a tylko dokumenty wyszczególnione w tym przepisie mogą stanowić o legalizacji. Również zarzut skarżącego w przedmiocie odtworzenia akt jest niezasadny ponieważ, jak słusznie zauważa organ – nie można odtworzyć czegoś co nie istniało. Należy dodać, że skarżący na rozprawie w dniu 27.08.2015 roku (k. 74 akt sądowych) oświadczył, że "nie ma nic przeciwko temu że nadzór budowlany orzekł rozbiórkę, ale powinien wczuć się w jego trudną sytuację materialną, ponieważ nie miał pieniędzy na wykonanie nałożonych obowiązków". Jednak w myśl art. 48 ustawy Prawo budowlane - nie można czynić organom zarzutu w tym przedmiocie, bowiem przepis niniejszy nie daje organom nadzoru budowalnego możliwości uwzględniania w jakimkolwiek zakresie sytuacji materialnej inwestorów przy dopuszczeniu się przez nich samowoli budowlanej. Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 ww. ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23% stawki w kwocie 55,20 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło