II SA/Bk 228/16

WyrokWSA w Białymstoku2016-05-09

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Marek Leszczyński, Mieczysław Markowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, jeśli oba świadczenia są regulowane przez ustawę o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. W przypadku zbiegu uprawnień do obu świadczeń, pierwszeństwo ma dodatek pielęgnacyjny, co skutkuje utratą prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Organy administracyjne prawidłowo zmieniły decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny, gdy strona nabyła prawo do dodatku pielęgnacyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany decyzji przyznającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Organ I instancji, działając z urzędu, zmienił decyzję z 2008 r., przyznając zasiłek do 30 listopada 2015 r. i odmawiając go od 1 grudnia 2015 r., ponieważ skarżąca nabyła prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że pozbawiono ją zasiłku, do którego miała prawo, i że wpłynęło to negatywnie na jej wnuki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2016 r. sprawy ze skargi Ireny Z. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., działając z urzędu, zmienił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2008r., znak [...] w części dotyczącej okresu na jaki ustalono prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, w ten sposób, że: 1) przyznał I. Z. J. (powoływanej dalej jako "Skarżąca") prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153,00 zł miesięcznie na okres od 1 sierpnia 2008r. do 30 listopada 2015 r., 2) odmówił zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153,00 zł miesięcznie od 1 grudnia 2015 r. do bezterminowo. Powyższe rozstrzygnięcie organ uzasadnił tym, iż Skarżąca w okresie pobierania zasiłku pielęgnacyjnego nabyła prawo do dodatku pielęgnacyjnego od dnia 1.12.2015r., przyznanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Skarżąca podnosząc, że nie godzi się na zmianę decyzji przyznającej jej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, ponieważ sytuacja córki K. opiekującej się niepełnosprawnymi dziećmi jest trudna i należy przyznać jej dodatek opiekuńczy, a wnukowi K. podwyższyć rentę socjalną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że rozstrzygnięcie organu zostało oparte na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Skarżąca, jako osoba mająca prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dnia 1 grudnia 2015r. nabyła prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez Skarżącą i ma potwierdzenie! W informacji przekazanej przez ZUS. Dalej organ wyjaśnił, że to Skarżąca była uprawniona do zasiłku pielęgnacyjnego, a nie dzieci córki więc z faktem nabycia prawa do dodatku pielęgnacyjnego, nie przysługuje jej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. W tej sytuacji organ wypłacający zasiłek pielęgnacyjny zobowiązany był do zmiany decyzji ustalającej prawo do tego zasiłku, poprzez skrócenie okresu przysługiwania tj. do dnia 30 listopada 2015r. Podstawą zaś do wzruszenia ostatecznej decyzji był art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach gdyż jedną z przesłanek zmiany ostatecznej decyzji bez zgody strony jest wystąpienie innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Taką okolicznością w niniejszej sprawie jest nabycie prawa do dodatku pielęgnacyjnego, z którą ustawodawca wiążę utratę prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Skargę na powyższą decyzję wywiodła Skarżąca wskazując, że nie godzi się na wprowadzenie powyższej zmiany. Podniosła, że bezprawnie została pozbawiona zasiłku pielęgnacyjnego, do którego miała prawo od marca 2004 roku na stale. W grudniu 2015r. ukończyła 75 lat życia i Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. przyznał jej dodatek pielęgnacyjny. W ocenie Skarżącej wydanie zaskarżonej decyzji pozbawiło dzieci jej córki prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności z prawem nie prowadzi do uznania, że wydana ona została z naruszeniem prawa. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. zmieniającą własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2008r. w części dotyczącej okresu przyznania Skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 114, ze zm.). Zgodnie z art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, a także świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne. W myśl art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 2 pkt 2 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie jednakże do treści art. 16 ust. 6 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże ze znajdującej się w aktach administracyjnych informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz decyzji ZUS Odział w B. o ponownym ustaleniu renty z dnia [...] listopada 2015 r. wynika jednocześnie, że od dnia 1 grudnia 2015 r. Skarżąca pobiera dodatek pielęgnacyjny. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 16 ust. 6 będącego tzw. normą kolizyjną powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że w przypadku zbiegu dwóch uprawnień (do zasiłku pielęgnacyjnego i do dodatku pielęgnacyjnego) osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Oznacza to, że wydając decyzje o uchyleniu decyzji z dnia[...] sierpnia 2008 r. w taki sposób, że przyznano Skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 sierpnia 2008r. do 30 listopada 2015 r. i odmówiono tego zasiłku od 1 grudnia 2015 r., organy obu instancji działały godnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przyznanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oznacza, że Skarżącej nie przysługuje już prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Skoro tak, to zaistniała podstawa do zmiany decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny. Prawidłowo zatem organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie podstawą prawną do wydania zaskarżonej decyzji był art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. W rozpatrywanej sprawie, wbrew odmiennym wywodom skargi, uległa zmianie sytuacja dochodowa skarżącej mająca wpływ na jej prawo do świadczeń rodzinnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło