II SA/Bk 232/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie NSA Jerzy Bujko (spr.), Stanisław Prutis, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, a także poprzedzające postanowienie z dnia [...] lutego 2004 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącego A. K.- W dniu 24 X 2000r. wpłynął do Starostwa Powiatowego w B. P. wniosek Spółki z o.o. "[...]" w L. (obecnie "[...]") o wydanie pozwolenia na budowę pawilonu handlowego spożywczo-przemysłowego z częścią biurową na działce budowlanej położonej w B. P. przy ulicy M., oznaczonej numerem ew. [...], zgodnie z załączonym projektem budowlanym. We wszczętym na tej podstawie w dniu 5 I 2001r. postępowaniu organ za stronę uznał właściciela znajdujących się w pobliżu przedmiotowej nieruchomości działek, A. K., zawiadamiając go o wszczęciu tego postępowania. Wydane przez Starostę Powiatowego w B. P. dwie decyzje, uwzględniające wymieniony na wstępie wniosek, zostały uchylone w wyniku uwzględnienia odwołań A. K. W dniu 8 V 2003r. inwestor – spółka "[...]" z L. – rozszerzył swój wniosek o wydanie pozwolenia na budowę przyłączy: wodociągowego, kanalizacyjnego, linii kablowej telefonicznej, linii NN do budynku objętego pierwotnym wnioskiem. Po rozpoznaniu tego wniosku Starosta B., decyzją z dnia [...] XI 2003r. odmówił zatwierdzenia złożonego projektu budowlanego i udzielenia wnioskodawcy pozwolenia na budowę zamierzonego obiektu. Decyzja ta nie została doręczona A. K. Odwołanie od niej wniosła natomiast spółka z o.o. "[...]". W następstwie uwzględnienia tego odwołania Wojewoda P. decyzją z dnia [...] XII 2003r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i zatwierdził przedłożony projekt budowlany oraz udzielił spółce "[...]" pozwolenia na budowę zamierzonego pawilonu handlowego z przyłączami. Decyzja ta została między innymi doręczona w dniu 9 I 2004r. A. K., który w dniu 3 II 2004r. zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. (sygn. akt [...]). W dniu 5 II 2004r. do Starostwa Powiatowego w B. P. wpłynął wniosek A. K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] XI 2003r. z powodu braku zawiadomienia strony o wydaniu zaskarżonej decyzji i pozbawienia jej możliwości wzięcia udziału w tym postępowaniu. Wniosek ten został przekazany według właściwości do rozpoznania Wojewodzie P. Postanowieniem z dnia [...] II 2004r., wydanym w imieniu Wojewody P., wznowiono postępowanie zakończone ostateczną decyzją tegoż Wojewody z dnia [...] XII 2003r. z powodu pozbawienia A. K. możliwości brania udziału w postępowaniu prowadzonym przez Starostę B., zakończonym decyzją o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Następnie w dniu [...] III 2004r. Wojewoda P. uchylił własną decyzję z [...] XII 2003r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] XI 2003r. oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce "[...]" pozwolenia na budowę przedmiotowego pawilonu handlowego ze wszystkimi przyłączami z zakresu infrastruktury technicznej. Na tę ostatnią decyzję A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego poprzez uwzględnienie wniosku spółki "[...]". W odpowiedzi na te skargę organ administracyjny, a także przedstawiciel inwestora, wnieśli o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 134 § 1 ustawy z 30 VIII 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje też przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 wym. ustawy). Dokonując na podstawie wymienionych przepisów kontroli zasadności postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] II 2004r. i wydanej następnie decyzji Wojewody P. z dnia [...] III 2004r. Sąd uznał, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, w szczególności przepisów k.p.a. o wznowieniu postępowania. Podstawą wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Wojewody P. z dnia [...] XII 2003r. był przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczy więc decyzji ostatecznych, a więc takich, od których nie przysługuje odwołanie, a przyczyna wznowienia postępowania musi dotyczyć postępowania zakończonego tą decyzją. Decyzja organu I instancji staje się ostateczna wówczas, gdy nie wniesiono od niej w ustawowym terminie odwołania. Wydana w kontrolowanej sprawie decyzja Starosty B. z dnia [...] XI 2003r. nie stała się ostateczną, skoro Spółka "[...]" wniosła od niej odwołanie. W tej sytuacji ostateczną decyzją była decyzja Wojewody P. z [...] XII 2003r., której nie dotyczy podstawa wznowienia. Decyzja ta została bowiem wydana z udziałem stron, doręczona A. K., a nawet zaskarżona przez niego do Sądu. Fakt zaskarżenia tej decyzji do Sądu na podstawie przepisów ustawy z 30 VIII 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyłącza możliwość wznowienia postępowania. Pogląd taki, wyrażony już w orzecznictwie NSA (por. wyrok NSA z 5 V 1989r. sygn. ISA 1003/83 – publ. w ONSA z 1989r., Nr 1, poz. 43), należy w pełni zaaprobować. Zarzucana przez stronę wadliwość postępowania przez organem I instancji (pomijając problem zasadności tego zarzutu) mogła bowiem, i powinna być podniesiona w toku dalszego postępowania przed organem II instancji – gdy strona brała już udział – i w skardze wniesionej do sądu. Skoro bowiem zarzuty te mogły być podniesione w tym, zwykłym trybie zaskarżania decyzji administracyjnych, to nie można na nich opierać wniosku o wznowienie postępowania. Zarzut z art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie dotyczy bowiem decyzji Wojewody z [...] XII 2003r. i nie może służyć jej wzruszeniu w trybie wznowienia postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości działania przed organem I instancji. Skutki tego pozbawienia mogły być usunięte w dalszych fazach postępowania, ostatecznie w czasie kontroli sądowej decyzji (por. art. 145 § 1 pkt 1 "b" ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast wznowienie postępowania jest szczególnym trybem podważania ostatecznych decyzji, gdy nie można tego zrobić w zwykłym trybie. Skoro więc A. K. zaskarżył do Sądu decyzję z [...] XII 2003r., to nie mógł jednocześnie żądać wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Dlatego wznowienie postępowania i uchylenie decyzji obu instancji (z 4 XI i 30 XII 2003r.) nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 145 – 152 kpa. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 145 § 1 lit. "c" ustawy z 30 VIII 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana przed uprawomocnieniem się wyroku. Zgodnie z art. 207 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącego, bowiem mimo uchylenia zaskarżonej decyzji, należy uznać go za przegrywającego sprawę.