II SA/Bk 232/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2018 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania demontażu kotła centralnego ogrzewania p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. K. Ł. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata podając we wniosku, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i pełnoletnią córką. Dochodem rodziny jest dochód skarżącego z tytułu emerytury w kwocie 2.018,21 zł oraz dochód żony z tytułu emerytury w kwocie 1.185,13 zł. Córka wnioskodawcy uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie 2.232,68 zł. Wnioskodawca posiada [...] domu o powierzchni [...] m2 oraz [...] mieszkania o powierzchni [...] m2, a także oszczędności w kwocie 67.270,87 zł przeznaczone na poczet zniesienia współwłasności. Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny przedstawiają się następująco: kredyt na poczet zniesienia współwłasności, rata miesięczna – 777,34 zł; abonament telewizyjny – 40 zł; opłata za telefon i Internet – 106,54 zł; wywóz śmieci – 29 zł; ubezpieczenie na życie dwóch osób – 48,60 zł; podatek gruntowy – 43 zł; energia elektryczna – 72,59 zł; ubezpieczenie mieszkania – 46,16 zł. Łącznie wydatki zamykają się kwotą 1.163,23 zł (k. 13-14). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i pełnoletnią córką. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny skarżącego stanowi dochód w kwocie 5.436,02 zł, na który składają się jego i żony emerytury i wynagrodzenie córki. Wnioskodawca posiada dom [...] domu o powierzchni [...] m2 oraz [...] mieszkania o powierzchni [...] m2, a także oszczędności w kwocie 67.270,87 zł przeznaczone na poczet zniesienia współwłasności. Na miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymanie rodziny skarżący wydaje kwotę około 1.163,23 zł, przy czym koszty te nie uwzględniają zakupu żywności. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącego stałego źródła dochodu w wysokości 5.436,02 zł, przy stałych opłatach na bieżące utrzymanie w kwocie około 1.163,23 zł (nawet doliczając koszty zakupu żywności) pozwala na uznanie, iż skarżący z pozostałej kwoty jest w stanie pokryć koszty sądowe oraz koszty ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych dochodów powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącego kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej utrzymaniu i mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.