II SA/Bk 235/12
PostanowienieWSA w Białymstoku2012-04-19
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawcy spełnili ustawowe przesłanki do udzielenia im prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wykazali, że ich niski dochód, wysokie wydatki na utrzymanie czteroosobowej rodziny oraz brak oszczędności uniemożliwiają im poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
E. S. i J. S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy wskazali na niski dochód z działalności gospodarczej, posiadanie majątku w postaci domu i mieszkania oraz samochodu, a także ponoszenie znacznych wydatków na utrzymanie czteroosobowej rodziny, w tym studiującego syna. Podkreślili, że ich dochody nie wystarczają na pokrycie wszystkich niezbędnych potrzeb, a brakujące środki pokrywają rodzice.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata G. Ł. w sprawie ze skargi E. S. i J. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych i sporządzenia projektu budowlanego zamiennego p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
E. S. i J. S. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie G. Ł. (k. 21) podając we wniosku, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci. Wnioskodawcy wskazali ponadto, iż źródłem utrzymania ich rodziny jest aktualnie dochód z prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu drobnych robót budowlano - wykończeniowych w kwocie 1.500 zł, przy czym skarżący dopiero niedawno rozpoczął działalność gospodarczą i ma niewiele zleceń. W skład majątku rodziny wnioskodawców wchodzi dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...]m² oraz samochód marki [...], rok produkcji [...]. Wnioskodawcy podkreślili, iż w mieszkaniu zamieszkuje studiujący syn. Cała kwota uzyskiwanych dochodów przeznaczana jest na utrzymanie rodziny. Brakujące środki pokrywane są z pomocy rodziców. Wnioskodawcy dodatkowo podnieśli, iż poza tym nie posiadają żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 21-22).
W konkluzji skarżący wywiedli, iż nie są w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania oraz ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Dodatkowo do wniosku skarżący dołączyli wykaz ponoszonych miesięcznych wydatków, które przedstawiają się następująco: koszty utrzymania wnioskodawców i córki: energia elektryczna – 86,87 zł, wywóz nieczystości – 15,84 zł (47,52 zł kwartalnie), gaz – 56 zł, telefon - 55,88 zł, opał – 334 zł (4000 zł rocznie), odzież – 200 zł, jedzenie – 900 zł, podręczniki dla córki – 16 zł (200 zł rocznie), przybory szkolne i zeszyty – 8,3 zł (100 zł rocznie), rada rodziców – 2,5 zł (30 zł rocznie), paliwo do samochodu – 300 zł, koszty związane z działalnością gospodarczą (składki) – 376,91 zł, podatek od nieruchomości – 8,4 zł (101 zł rocznie) oraz koszty utrzymania syna: mieszkanie studiującego syna – 215,15 zł, energia elektryczna – 83,44 zł, gaz – 30,68 zł, telefon na kartę – 50 zł, odzież – 100 zł, jedzenie – 400 zł, materiały piśmiennicze – 150 zł, dojazdy do domu i na uczelnie – 80 zł. Jednocześnie wnioskodawcy wskazali, iż osiągane dochody nie zawsze wystarczają na utrzymanie całej rodziny, a brakujące należności pomagają pokryć rodzice obojgu wnioskodawców (k.23).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 02 kwietnia 2012 roku E. S. i J. S. oświadczyli, że nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha była przez nich dzierżawiona do 2011r. i na powyższą nieruchomość skarżący otrzymali w styczniu 2012w r. dopłatę z UE w wysokości 2.380 zł. Ponadto skarżący podniósł, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza rozpoczęta została do 2 października 2011 r., a dochód miesięczny w 2012 r. wynosi około 1.500 zł, przy czym skarżący rozlicza się z urzędem skarbowym na zasadzie ryczałtu (k. 27).
Do wniosku Państwo S. dołączyli kserokopie dokumentów potwierdzających wysokość części ponoszonych wydatków oraz zeznanie podatkowe (k. 28-37).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie skarżący E. S. i J. S. spełnili ustawowe przesłanki do udzielenia im prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawcy wykazali bowiem, iż źródłem utrzymania ich czteroosobowej rodziny pozostaje dochód w wysokości około 1.700 zł, w tym dochód z działalności gospodarczej w wysokości 1.500 zł oraz dopłaty z UE – 2.380zł/12 miesięcy (k. 22, 27). Majątek skarżących stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m², dom o powierzchni [...] m2 oraz samochód marki [...], rok produkcji [...]
Swoje miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny skarżący określili na kwotę około 3.500 zł, wskazując, iż uzyskiwane obecnie dochody nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb bytowych ich rodziny. W pozostałym zakresie skarżącym pomagają rodzice.
Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód czteroosobowej rodziny wnioskodawców w połączeniu z ponoszonymi wydatkami oraz brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż E. S. i J. S. nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło