II SA/Bk 237/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Lawda, po rozpoznaniu w dnia 16 września 2004r. sprawy ze skargi S.K.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Postanowieniem z [...] października 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] września 1983 r., wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Zarządu Gospodarki Terenu w B., o przekazaniu w użytkowanie na czas nieokreślony Polskiemu Związkowi Działkowców w B. nieruchomości o powierzchni 18,1960 ha, oznaczonej Nr [...], a położonej przy ulicy W. Z wnioskiem o przeprowadzenie z urzędu postępowania w w/w sprawie wystąpiła Gmina B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po przeprowadzeniu postępowania decyzją z [...] stycznia 2004 r., powołując się na art. 157 § 1, 159 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 7 ust. 1, 8 i 11 ustawy z 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych, stwierdziło brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji opisanej na wstępie. Kolegium nie uznało za rażące naruszenie prawa powołania w decyzji z [...] września 1983 r. niewłaściwej podstawy prawnej tj. art. 11 ust. 1 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, odnoszącego się do rozdysponowania pod ogrody działkowe gruntów wyłącznie na czas określony. Kolegium podkreśliło, że sporna decyzja dotyczyła przekazania terenu z przeznaczeniem na poszerzenie ogrodu działkowego już istniejącego, a fakt ten wyklucza możliwość stwierdzenia rażącego naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, gdyż przepis ten nie odnosił się wprost do powiększania istniejących ogrodów oraz nie zawiera jednoznacznego zakazu przeznaczania na taki cel nieruchomości o przeznaczeniu na cele leśne. Nadto, kopie tekstu planu zagospodarowania przestrzennego nie zawierają dokładnego określenia przedmiotowej nieruchomości, o jej przeznaczeniu na cele gospodarki leśnej można wnioskować jedynie na podstawie rysunku planu, ewidencji gruntów oraz obowiązujących w dniu wydania decyzji przepisów prawa. Samo przekazanie terenu Polskiemu Związkowi Działkowców z przeznaczeniem na poszerzenie ogródków działkowych nie może być traktowane jako dopuszczające zmianę przeznaczenia terenu leśnego na cele nieleśne. SKO powołując się na tezy z orzecznictwa NSA i SN wywiodło również, że podanie niewłaściwej podstawy prawnej nie może być traktowane jako rażące naruszenie prawa. O tym, czy rozpatrywana decyzja posiada wystarczającą podstawę prawną przesądza bowiem nie jej prawidłowe wskazanie, a faktyczne obowiązywanie przepisów prawa, pozwalające na wydanie rozstrzygnięcia określonego typu. W konsekwencji organ stwierdził, że uznanie uchybień, do jakich doszło przy wydawaniu decyzji za rażące naruszenie prawa mogłoby być uznane działanie naruszające ogólne zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę państwa prawnego oraz pogłębiania zaufania do organów państwa. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili do SKO Prezydent Miasta B. oraz S.K.Ł., który zgłosił swój udział w postępowaniu. Prezydent Miasta B. wskazał na merytoryczne podstawy uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji z [...] września 1983 r., a S.K.Ł. powołał się na fakt, że jest mieszkańcem B., któremu decyzja z [...] września 1983 r. naruszyła prawo do korzystania ze znacznego fragmentu kompleksu leśnego "P.". Jego zdaniem prawo i obowiązek występowania w danej sprawie daje mu Konstytucja RP w art. 82, 83 i 86. Polski Związek Działkowców użytkuje – zdaniem skarżącego – teren leśny niezgodnie z planem zagospodarowania i dokonuje bezprawnych czynów naruszających ustawę o kształtowaniu i ochronie środowiska. W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podpisanym przez zastępcę prezydenta miasta B. podkreślono, powołując się na art. 6 i 11 ustawy z 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, iż przepisy dotyczące utworzenia ogrodu działkowego powinny mieć odpowiednie zastosowanie również do jego powiększenia. W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił orzecznictwo NSA dotyczące interpretacji pojęcia "rażącego naruszenia prawa". We wnioskach końcowych wywiedziono, iż fakt uzyskania przez PZD prawa do użytkowania nieruchomości na czas nieoznaczony, w sytuacji gdy przepisy ustawy oraz obowiązujący wówczas plan zagospodarowania przestrzennego nie dawały podstaw do takiego działania, może powodować daleko idące skutki w sferze stosunków społecznych i gospodarczych wspólnoty samorządowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] marca 2004 r. orzekło o umorzeniu postępowania z wniosku S.K.Ł. oraz wniosku Prezydenta Miasta B. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdziło, iż S.K.Ł. nie służył przymiot strony postępowania, albowiem decyzja z [...] września 1983 r. nie dotyczyła żadnych prawnych interesów skarżącego. Powołane przez skarżącego przepisy Konstytucji RP nie stanowią samodzielnej podstawy do występowania na prawach strony w postępowaniu administracyjnym. Odnosząc się do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, podpisanego przez zastępcę prezydenta miasta B., Kolegium wywiodło, że wniosek ten jako pochodzący od organu rozpoznającego sprawę w I instancji (następstwo prawne) nie może być uznany za pochodzący od strony, a tym samym za mogący skutecznie uruchomić postępowanie przez organem odwoławczym. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wywiedziono, że organy gminy powołane na podstawie przepisów prawa do rozstrzygania spraw, w ramach swych kompetencji, w drodze decyzji administracyjnych nie mogą brać udziału w charakterze strony w toczących się w tych sprawach postępowaniach nawet wówczas, gdy rozstrzygnięcie wpływa na ich prawa i obowiązki. Skargi do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wywiedli Gmina B. (Sygn. [...]) i S.K.Ł. (Sygn. akt IISA/Bk 237/04). Gmina wywiodła, że jako właściciel nieruchomości obciążonej prawem użytkowania na rzecz Polskiego Związku Działkowców, ma interes prawny do uczestniczenia w tym postępowaniu na prawach strony, a S.K.Ł., po opisaniu nieprawidłowości działań Zarządu Pracowniczego Ogrodu Działkowego im. TPB stwierdził, iż jego prawo w uczestniczeniu w postępowaniu wynika stąd, że stał się przedmiotem zemsty działaczy Polskiego Związku Działkowców. Podtrzymał dotychczasowe twierdzenie o interesie prawnym do występowania w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie obu skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga S.K.Ł. jako oczywiście bezzasadna podlegała oddaleniu. Prawidłowo bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. przyjęło, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] września 1983 r. o przekazaniu w użytkowanie na czas nieokreślony Polskiemu Związkowi Działkowców w B. nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...]/3, położonej w B., przy ul. W. Stroną postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest – stosownie do treści art. 28 kpa – każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy oceniana decyzja i każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Niewątpliwy interes prawny do uczestnictwa na prawach strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym miały zatem dwa podmioty: właściciel terenu przekazanego pod pracowniczy ogród działkowy, a jest nim obecnie – w świetle danych zawartych w aktach administracyjnych – Gmina B. oraz użytkownik terenu tj. Polski Związek Działkowiczów – Zarząd Okręgowy w B. Indywidualnym osobom, nawet gdyby były one członkami Polskiego Związki Działkowiczów (członkostwo związku nabywa się jednocześnie z przydzieleniem działki w pracowniczym ogrodzie działkowym zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z 6 maja 1981 r. o pracownikach działkowych – tj. Dz.U. z 1996, Nr 85, poz. 390 z późn. zmianami), nie służy prawo samodzielnego występowania w sprawie dotyczącej przekazania gruntów w użytkowanie pod pracownicze ogrody działkowe. Interesy działkowiczów reprezentuje Polski Związek Działkowiczów posiadającej osobowość prawną z mocy art. 24 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy o pracowniczych ogródkach działkowych. Skarżący S.K.Ł. potrzebę swojego udziału w niniejszym postępowaniu uzasadniał wyłącznie obywatelskim poczuciem praworządności, któremu – jako mieszkańcowi B. – decyzja z [...] września 1983 r. naruszyła prawo do korzystania ze znacznego fragmentu kompleksu leśnego "P.". Zdaniem skarżącego, prawo i obowiązek występowania w sprawie, daje mu Konstytucja RP w art. 82, 83 i 86. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. słusznie przyjęło, iż powołane przez skarżącego przepisy konstytucji, mówiące o obowiązkach obywatela polskiego, nie stanowią samodzielnej podstawy prawnej do przypisywania osobie spełniającej te obowiązki statusu strony w każdym postępowaniu administracyjnym. O tym kto jest stroną konkretnego postępowania administracyjnego rozstrzygają z zasady przepisy prawa materialnego regulujące problematykę danej sprawy administracyjnej. Faktyczne zainteresowanie problematyką sprawy, nawet jeżeli u jego podstaw leży troska o dobro wspólne i obywatelskie poczucie praworządności, nie jest równoznaczne z interesem prawnym, a tym samym nie pozwala na uznanie osoby faktycznie zainteresowanej sposobem rozstrzygnięcia za stronę postępowania. Ani w postępowaniu przed kolegium, ani w skardze skierowanej do sądu S.K.Ł. nie wskazał na przepis prawa materialnego, na którym można byłoby oprzeć interes prawny skarżącego do wystąpienia w niniejszej sprawie w charakterze strony. Z treści skargi wynika, iż skarżący pozostaje w konflikcie z obecnym składem zarządu Polskiego Związku Działkowców w B. Ta okoliczność również nie daje skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o przekazaniu przez Skarb Państwa w użytkowanie na czas nieokreślony gruntu na rzecz Polskiego Związku Działkowców z przeznaczeniem pod pracownicze ogrody działkowe. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – D.U.Nr 153, poz. 1270).