II SA/Bk 237/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne ([...] ha), położone na bardzo słabych glebach. Pola uprawne są w znacznej odległości od zabudowań gospodarczych, co podnosi koszty produkcji rolnej. Z powodu złej pogody (deszcze) w 2011 r. skarżący poniósł straty w plonach oszacowane na około 12.400 zł. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS wnioskodawca został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu zmuszony był ograniczyć produkcję rolną, co w konsekwencji oznaczało spadek dochodów. Powyższe skutkuje również tym, iż zachodzi konieczność ciągłego wynajmowania pracowników do cięższych prac w gospodarstwie, co zwiększa koszty tej działalności. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie. E. S. nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania wnioskodawcy pozostaje renta wysokości 332 zł miesięcznie. Ponadto, skarżący uzyskał dochód (jednorazowy) ze sprzedaży zboża w kwocie 2.024 zł oraz jałówki 2.700 zł. Toczące się postępowania egzekucyjne i zajęcia ruchomości powodują paraliż prowadzonej przez wnioskodawcę produkcji rolnej (k. 16 - 17). Pismem z dnia 05 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących stanu majątkowego, a także do nadesłania dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w tym m.in. wysokość renty otrzymywanej przez skarżącego, aktualny stan zadłużenia komorniczego, powierzchnię posiadanych nieruchomości rolnych oraz rachunków i faktur dokumentujących wysokość miesięcznych wydatków i wyciągów z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące (k. 18). W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, iż posiada obecnie [...] sztuk bydła, w tym [...] krowy oraz dwa ciągniki rolnicze, maszyny do uprawy ziemi, przyczepę rolniczą z [...] r., kombajn do zbioru ziemniaków z [...] r. i inne drobne maszyny niezbędne w gospodarstwie rolnym. Wnioskodawca w roku bieżącym nie otrzymał jeszcze dopłat z Unii Europejskiej. Miesięczne wydatki skarżącego wynoszą około 1.000 zł w tym: 600 zł - żywność, 160 zł – energia elektryczna, 30 zł – woda, 150 zł – telefon i zakup lekarstw oraz inne wydatki. Ponadto, w roku bieżącym skarżący poniósł wydatki na zakup paliwa w wysokości 1.500 zł oraz nawozów mineralnych na kwotę 4.600 zł, Wnioskodawca nie posiada samochodu osobowego. Od trzech miesięcy E. S. nie sprzedawał płodów rolnych, obecnie nie sprzedaje również mleka. Zadłużenie komornicze wnioskodawcy wynosi około 4.700 zł. W latach 2011/2012 skarżący poniósł koszty sądowe w kwocie ponad 4.000 zł. (k. 20 - 21). Dodatkowo E. S. do akt sprawy przedłożył: wyciąg z rachunku bankowego za okres wrzesień - listopad 2011 r. (k. 25 - 26), faktury za olej napędowy (k. 28 - 34), faktury za akcesoria samochodowe, w tym akumulator (k. 35), oraz faktury na nawozy i środki ochrony roślin (k. 22 – 24 i k. 27). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie uczynił zadość treści wzmiankowanego wezwania z dnia 05 kwietnia 2012 r. w części dotyczącej nadesłania dokumentów potwierdzających: wysokość otrzymywanej renty, aktualny stan zadłużenia komorniczego, powierzchnię posiadanych nieruchomości rolnych oraz wyciągów z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące (dołączony wyciąg z rachunku bankowego obejmuje okres od 01 września do 30 listopada 2011 r.). Przyczyną tego zaniechania jest zbyt krótki termin zakreślony na odpowiedź na wezwanie; pilne prace polowe oraz samotność wnioskodawcy (k. 21). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W złożonym oświadczeniu E. S. wykazał, iż prowadzi samotnie gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego (obecnie wnioskodawca nie sprzedaje mleka, ponadto od trzech miesięcy nie sprzedaje płodów rolnych k. 21) oraz renta w wysokości 360 zł (k. 21). Podkreślenia wymaga, że w urzędowym formularzu wniosku ppf E. S. wskazał, ze osiągnął jednorazowy dochód z tytułu sprzedaży zboża i jałówki w kwocie 4.724 zł (k. 17). Wykazane miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem to kwota około 1.000 zł. Dodatkowo wnioskodawca ponosi koszty związane z prowadzoną produkcją rolną w roku bieżącym to kwota 6.100 zł (wydatki te zostały częściowo udokumentowane k. 22 i k. 30). Zadłużenie komornicze skarżącego wynosi około 4.700 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających powierzchnię posiadanych gruntów - w sprawie sygn. akt I SA/Bk 11/12 oświadczył, iż posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha), drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r., stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie, [...] sztuk bydła oraz dwa ciągniki rolnicze i inne maszyny niezbędne w gospodarstwie rolnym. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem wszystkich żądanych dokumentów skutkują faktycznym brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów, zadłużenia komorniczego, a także możliwości produkcyjnych prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego (tu rozbieżności dotyczące powierzchni gruntów rolnych) a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej skarżącego i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnienia E. S. dotyczące przyczyny zaniechania ustosunkowania się w całości do treści wezwania z dnia 05 kwietnia 2012 r. nie mogą zostać uwzględnione, gdyż nie wskazują one okoliczności, które w sposób rzeczywisty mogłyby uniemożliwić skarżącemu wykonanie nałożonego na niego obowiązku. Podkreślenia w tym miejscu raz jeszcze wymaga, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, w tym obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego powinien on dołożyć należytej staranności by uczynić zadość nakładanemu na niego obowiązkowi w zakresie udokumentowania swojej sytuacji majątkowej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.