II SA/Bk 237/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji N. w B. na działanie P. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w B. w przedmiocie zakazu stosowania maseczek ochronnych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę; , Pismem z dnia 7 marca 2022r., zarejestrowanym jako skarga na działanie P. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w B., Fundacja im. N. wniosła o wszczęcie w trybie art. 63 i n. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowania w przedmiocie "zakazu stosowania maseczek ochronnych (wszystkich producentów) w Województwie P. i w całej Polsce" oraz ich "natychmiastowego wycofania z rynku, ponieważ stanowią śmiertelne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi". W motywach wniosku przedstawiono argumenty wskazujące zdaniem strony skarżącej na szkodliwość maseczek dla życia i zdrowia ludzi oraz ich niską skuteczność w przeciwdziałaniu zakażeniu chorobą zakaźną. P. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej argumentując, że organ nie ma kompetencji do podjęcia ww. działań, a sama skarga nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna albowiem przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu aktów organów administracji publicznej podlegających kontroli sądu administracyjnego. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest zawsze ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz.329 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wówczas podlega ona odrzuceniu. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa przepis art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. § 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przytoczony wyżej katalog aktów organów administracji publicznej, mogących być przedmiotem skargi, jednoznacznie wskazuje, że zaskarżalne do sądu administracyjnego mogą być jedynie działania organów administracji publicznej podejmowane w wymienionych wyżej formach, których wydanie jest efektem stosowania przez organ in concreto przepisów prawa administracyjnego. Formą działania administracji jest bowiem określony przepisem prawa, typ konkretnej czynności organu administracji, czyli rodzaj podejmowanego działania. Z treści wywiedzionej skargi wprost zaś wynika, że skarżąca Fundacja nie kwestionuje podjętego w formie zaskarżalnej przez P. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w B. aktu administracyjnego, nie odnosi się do żadnego toczącego się postępowania i nie podnosi, by po stronie organu zaistniała bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Intencją wnioskodawcy jest natomiast wydanie przez sąd wyroku zakazującego stosowania maseczek ochronnych (wszystkich producentów) w Województwie P. i w całej Polsce" oraz ich natychmiastowego wycofania z rynku, ponieważ – jak podkreślono w skardze - stanowią śmiertelne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Tymczasem nakaz stosowania maseczek ochronnych wprowadzony na terenie Rzeczpospolitej Polskiej wynikał wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a rolą sądu administracyjnego nie jest ocena ogólnego stanu prawnego ale prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej konkretnych norm prawa administracyjnego wyłącznie przy wydawaniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Z podanych względów należało uznać, że skarga na działanie P. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w B. w przedmiocie żądania wprowadzenia zakazu stosowania maseczek ochronnych, nie podlega kognicji tutejszego sądu. Powyższe skutkuje z kolei stwierdzeniem niedopuszczalności tej skargi i jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.